وضعیت: «تأییدشده»
ابلاغ eblâq [جمع: ابلاغ‌ها، ابلاغات؛ <عربی>]
(اسم) ۱. (درمورد پیام، دستور، نامه و مانند آن ها) رساندن آن به کسی و آگاه کردن او از آن.
ق۶. انبیا را ... به ابلاغ رسالت و اظهار دلالت مثال داد (ظهیری، ۳) ║ ق۷. اگر از آن پندها چیزی یاد داری، فایدۀ اسماع و ابلاغ آن از من دریغ مدار (وراوینی، ۱/۶۰) ║ ق۸. حسین حاجی را ... به رسالت بفرستاد تا اهالی آن حوالی را بعد ابلاغ رسالت، به حکم معرفت و قرابت، نصیحتی کند (رشیدالدین فضلالله۱۳، ۱/۴۹۰) ║ ق۹. بعدازاین به ابلاغ و ارسال رسل و رسائل از جانبین، طریق مخالصت و مصافات مفتوح گردد (شرف‌الدین یزدی، ۲/۱۱۰۶) ║ ق۱۰. مراسم ابلاغ حکم و فرمان و امر و اشارت لازم الانقیاد و الاذعان حضرت پادشاه سلیمان‌شان در باب سپردن سلطان بایزید و فرزندان به جای آوردند (اسناد شاه طهماسب، ۴۳۹) ║ ق۱۱. مراد پاشا ... یکی از چاوشان معتبر را با مکتوب مخالصت‌طراز به خدمت اشرف فرستاده، بعد از ابلاغ مدحات مخلصانه، اعلام نموده بود که غرض اصلی از این نهضت قرارومدار امر خیرانجام مصالحه است (اسکندربیک، ۲/۱۳۵۳) ║ ق۱۲. مَلِک محمود ... بنابر بعضی بواعث آخر به تیغ قهر مُکبّت و مُکبّب و صحیفۀ عمرش به کلک فنا مُکتّب شد ... و خامۀ بلاغت‌سنج در ابلاغ طعن به‌لاغ بسرایید ... (مهدی استرآبادی، ۱۹۰) ║ ق۱۳. میرزا ابوالحسن خان برای ابلاغ مژدۀ صلح مأمور دار‌الخلافه گردید (ایشلقی، ۸۹) ║ ق۱۴. من بنده ازطرفِ قرین‌الشّرف اعلیحضرت ... به ابلاغ تبریکات خالصانه ... سربلند می‌باشم (تربیت، ۲/۱۰۸۷) ║ ۱۳۱۶ش. عبدالله گفت: هرچه هست در نامۀ مبارک مرقوم شده، تکلیف من نیست قبل از ابلاغ آن سخنی بگویم (مؤتمن، ۵۸۲) ║ ۱۳۳۸ش. سانکو، زینهار که در ابلاغ این پیام مراقب گفتار خود باشی و برحسبِ عادت ضرب‌المثل‌های بیجا و بی‌معنی به سخنان خویش نیامیزی (قاضی۱، ۲/۸۷۶) ║ ۱۳۶۸ش. آقای فم ... او را مأمور ابلاغ سلام و عرضِ ادب خود به آقای بنیان‌گذار کرد (نجفی۱، ۱/۱۵۷) ║ ۱۳۸۰ش. پیامبر دو کار مهم داشت: یکی ابلاغ حقایق که خداوند به او وحی کرده بود و دیگری طرّاحی زندگی و نظام اجتماعی (خاتمی، ۱۵۹)
۲. فرمان یا حکم مکتوب مقام رسمی و اداری مافوق.
ق۹. بعد از شش ماه ... چون چیزی راه و روی پیدا گشته، حضرت جهاندار ازغایت تفکر بسیار خواسته تا ابلاغی در دهلی روان کند (شمس عفیف، ۱۷۳) ║ ق۱۴. دیدم ابلاغی نوشته بود که جز صدراعظم احدی شمسۀ شرابه‌دار استعمال نکند (اعتمادالسلطنه۱، ۳۰۶) ║ با ریش‌سفیدان فارس پای تلگراف حاضر شوید و ابلاغات همایونی را بشنوید (خفیه‌نویسان، ۱۰۶) ║ ۱۳۱۸ش. هشتادویک ابلاغ خلافِ قانون / ازجانب آن جسور صادر شدهاست (فرّخی یزدی، ۲۱۷) ║ ۱۳۳۷ش. معلّم‌ها هرکدام یک ابلاغِ بیست‌وچهارساعته در دست داشتند (آل‌احمد۱، ۳۹) ║ ۱۳۷۸ش. بعد از سال ۱۳۶۹ مقام معظم رهبری جناب آقای سلیمی را به‌عنوان ریاست محترم دوم شعبۀ دادگاه ویژۀ روحانیت منصوب کردند که ابلاغ‌های آن هست (عبدالله نوری، ۳۳)
۳. (درمورد محموله، هدایا و مانند آنها) رساندن و تحویل یا تقدیم آن به کسی.
ق۱۳. او ... بعداز ابلاغ نامه‌ها و هدایا و ادای تعارف، با وزرا و امنا بلافاصله طرحِ مکالمه افکند (ایشلقی، ۱۰۱) ║ دو فروند کشتی جنگ به {ظ: فرضه‌جات} آن دو ولایت راندند و از ابلاغ سیم و زر بی‌مر، آیت فریب به گوش ترکمانان یموت ساکن دشت خزر خواندند (دنبلی، ۵۳۹)
۴. اعلان حکم، دستور یا قانونی که باید کسی یا عده‌ای از آن اطلاع داشته باشند.
۱۳۰۱ش. به پیشنهاد آژان که مأمور ابلاغ بود، انگشت را در دوات مرکّب فروبرده در پایین حکم گذارد (مشفق۱، ۲۷۰) ║ ۱۳۴۳ش. ابلاغ به خادمان شرکت‌ها و اشخاص حقوقی ... باید در اقامتگاه شخص حقوقی به عمل آید (ناشناس: حقوق امروز، ش۱۱و۱۲/۹۷) ║ ۱۳۸۵ش. با ابلاغ قانون جدید، اختیارات دیوان عدالت اداری افزایش می‌یابد (ناشناس: برنامه، ش۲۰۷/۲۰)
ابلاغ افتادن
(در مورد پیام، دستور، نامه و مانند آنها) رسیدن آن به کسی و آگاه شدن او از آن.
ق۸. دعا و مَحمدت نامحصور ابلاغ و ارسال می‌افتد (ابن‌هندوشاه۱، ۱، جزء۲/۲۸) ║ دعوات موفور و تحیّات نامحصور ابلاغ می‌افتد (ابن‌هندوشاه۱، ۱، جزء۲/۲۹) ║ به‌خدمتِ مَلِک اعظم ... دعوات موفور و تحیّات نامحصور ابلاغ و ارسال می‌افتد (ابن‌هندوشاه۱، ۱، جزء۲/۸۶)
ابلاغ داشتن
۱. (با حرف اضافۀ به) ؛ ↑ ابلاغ۱.
ق۱۰. روایع بدایع تحیات زاکیات صادقات به‌مثابۀ انفاس متبرکۀ مجاوران قدس جبروت مستطاب ابلاغ می‌دارد (اسناد شاه طهماسب، ۲۶۷) ║ ق۱۳. از من هم سلامش بفرستید و هر‌وقت که از او جواب برسد به من ابلاغ دارید (آخوندزاده، ۳۴۳) ║ ق۱۴. فرمایشات شاه را از فارسی به فرانسه به او ابلاغ داشتم، چندان خودپسند نیستم، اما فی‌الواقع خوب ازعهده برآمدم (اعتمادالسلطنه۱، ۹۵۷)
۲. ↑ ابلاغ۳.
ق۱۳. جناب فخامت‌نصاب معین‌الملک وزیرمختار و ایلچی مخصوص دولت ... مأمور هستند نشان‌ها را ابلاغ دارند (اختر، ۱/۲) ║ ق۱۴. مسیو بدزوف ... نشان مرصع با الماس‌های بریلیان از درجۀ اول سنت آنا که امپراطور روس برای من فرستاده بود ابلاغ داشت (اعتمادالسلطنه۱، ۱۰۱۸) ║ ۱۳۵۶ش. امین‌السلطان قلم را برداشت، محض خصوصیت، به ظل‌السلطان داد که او به دست خویش به امین‌السلطان ابلاغ دارد (باستانی پاریزی، ۶۳۰)
ابلاغ رفتن
(معمولاً با حرف اضافۀ به) ⇅ ابلاغ افتادن.
ق۸. خدمتی چون معاطرِ مکارم مقرِّ سامی معنبر، به جنابِ دولت‌مآب ابلاغ می‌رود (ابن هندوشاه۱، ۱، جزء۲/۴۳۳) ║ ق۹. هرچند عساکر گردون‌مآثر روی عزیمت به آن طرف نهاده‌اند، قول ما همان است که پیش‌ازاین ابلاغ رفت (شرف‌الدین یزدی، ۲/۱۱۲۳) ║ ق۱۳. به برادر نفاق‌پیشۀ کج‌اندیشه ... ابلاغ رفت که در این غزو با غازیان دشمن شکار موافقت داشته باشد (رضاقلی خان، ۸/۸۰)
ابلاغ شدن (شدن: گردیدن)
۱. (معمولاً با حرف اضافۀ به) رساندن فرمان یا حکم مکتوب مقامی اداری یا قضایی به اشخاص حقیقی یا حقوقی.
ق۱۳. مقرّر گردید دستورالعمل و تکالیف وزراء مسئول در مجمع عام قرائت و دستخط‌های مطاعه ... در همان مجلس ابلاغ شود (اعتمادالسلطنه۲، ۳/۱۹۸۵) ║ ۱۳۳۷ش. رأی دادگاه به متهم ابلاغ شد اظهار داشت به حکم تسلیم هستم و تقاضای پژوهش ندارم (پزشکزاد۴، ۲۰۷) ║ ۱۳۶۳ش. گروهی از همفکران و دوستان و آشنایان او ... به امضای یک کارمند جزء به زندان افتادند و قرار توقیف پس‌از ده ماه ... ابلاغ گردید (علوی۸، ۴۶) ║ ۱۳۸۷ش. ازسوی ... رئیس کل بانک مرکزی، بستۀ سیاستی ـ نظارتی شبکۀ بانکی کشور در سال ۱۳۸۷ جهت اطلاع و تدابیر لازم به‌منظور اجرای مفاد آن به مدیران عامل بانک‌های دولتی و غیردولتی و مؤسسات مالی و اعتباری ابلاغ شد (ناشناس: پیام بانک، ش۴۷۴/۹)
۲. (معمولاً با حرف اضافۀ به) رسانده شدن پیام، دستور، خبر و مانند آنها به کسی یا جایی.
ق۱۳. ازقرارِ این استشهارنامه {ظ: استشهادنامه} به حکّام بنادر و جزایر این دولت، فرمایش اقدس اعلی ابلاغ می‌شود که مواظب امنیّت ... مراکب بحریّه ... بوده محافظت آنها را برعهدۀ خود لازم شمارند (دولت علیّه، ۱/۵۵۲) ║ ق۱۴. در این روز فرمان قضاجریان اعلیحضرت ... به‌واسطۀ تلگراف به دارالخلافۀ باهره ابلاغ و در جامع اعظم سلطانی ... قرائت و گوشزد ... گردیده (ایران۱، ۵/۳۵۴۲) ║ ۱۳۳۳ش. به ویلیام ابلاغ شد که باید با یک کشتیِ تجارتی که از بمبئی به بندرِ شاهپور برایِ تخلیۀ بار می‌آمد ... روانه شود (مدنی۱، ۲۳) ║ ۱۳۵۰ش. موضوع فرار آقای جیم لام... محرمانه به کلانتری‌ها و مأموران مربوطه ابلاغ می‌گردد (راصع، ۲۶۳) ║ ۱۳۸۲ش. حضرت به ایشان فرموده بودند تا به خانم گایتری شار ابلاغ شود محدودۀ روحانی دارالمفتاح را ترک کنند (ابوتراب خسروی، ۱۷۶)
ابلاغ فرمودن
۱. ↑ ابلاغ۱.
ق۱۳. دولتشاه ... نویدات مصلحت‌آمیز بدو ابلاغ فرمود (رضاقلی خان، ۹/۵۹۸) ║ سرکار اقدس نیز وقایع مسافرت و گزارش خود را ... ابلاغ فرمودند (رضاقلی میرزا، ۶۸) ║ ق۱۴. از اعلیحضرت امپراطوری خیلی متمنی هستم که تحیّات و سلام محترمانۀ مرا به اعلی‌حضرتین امپراطریس‌ها ابلاغ فرمایند (مظفرالدین شاه، ۴۳) ║ ۱۳۳۴ش. خواهشمندم سلام بنده را به هم‌میهنانم ابلاغ فرمائید (مدنی۲، ۱۴۸) ║ ۱۳۵۲ش. استدعا می‌کنم عرض دست‌بوس بنده را خدمت خانم ابلاغ بفرمایید (پزشکزاد۲، ۱۲۷) ║ ۱۳۸۲ش. حتماً قبل‌از ورود به دارالشفا، حاملگی واقع بوده، خواهش‌مند است دراین‌باره دستور لازم ابلاغ فرمایید (ابوتراب خسروی، ۱۲۶)
۲. دستور دادن.
ق۱۴. صاحب شریعت ... در امورِ عبادیه و معتقدات اخرویه ابلاغاتی فرموده که عقول ما محض قصور درکِ حقایق آنها را نمی‌کند (تربیت، ۳/۲۲۹۳) ║ بر حسبِ امر قدرهمایون ... به این فدوی ... ابلاغ فرمود که از واقعات زمان سلطنت خاقان ... آنچه شنیده و دیده به عرض برساند (عضدالدوله، ۱۵)
ابلاغ کردن
۱. (با حرف اضافهٔ به) ؛ ↑ ابلاغ۱.
ق۶. گفت برو و تو بگوی. او برفت و پیغام ابلاغ کرد (سدیدالدین غزنوی، ۱۲۲) ║ ق۷. کرده با کاهلی ز یک منزل / خبر نتن متن خویش ابلاغ (کمال‌الدین اصفهانی، ۴۶۸) ║ ق۸. چون ایل‌چیان نزد قاآن رسیدند و ابلاغ رسالت کرد، فرمود که پسران راه‌گم‌کرده این زمان بیدار و هشیار شده‌اند و به عقل و فهم رسیده به گناه خود اقرار کردند (رشیدالدین فضلالله۱۳، ۲/۸۷۹) ║ ق۹. قاضی به بغداد رفت و آنجا ملاقات نموده و ابلاغ رسالت کرده (حافظ ابرو۲، ۲۸۱) ║ ق۱۱. ولی‌آقا در بلدۀ گنجه به پایۀ سریر اعلی رسیده، ابلاغ رسالت کرد (اسکندر بیک، ۱/۵۳۷) ║ ق۱۳. شرط فرمودند که دربابِ طالش شرحی به امپراطور روس مرقوم دارند و سردار روسیه آن را ابلاغ کند (ایشلقی، ۷۱) ║ ق۱۴. محمدحسن خان هم از جانب نواب رکن‌الدوله وارد شده دو مجموعه شیرینی آورده ابلاغ سلام کرد (سیّاح۱، ۱۲۹) ║ ۱۳۰۱ش. حسنقلی دفعۀ دیگر نزدِ نایب رفت و باکمالِ سادگی تمام تهدیدات موهوم خانم را به نایبِ چاپارخانه ابلاغ کرد (مشفق۱، ۱۳۳) ║ ۱۳۳۸ش. ای دبیر ... درخلالِ این سطور عرض دست‌بوسی مرا به‌حضور اربابم دن کیشوت نیز ابلاغ کنید (قاضی۱، ۲/۱۰۳۲) ║ ۱۳۶۶ش. پیش‌از او مصطفی رسیده‌بود تا دستورِ آقا را ... به خانم ابلاغ کند (پارسی‌پور۲، ۱۲۱) ║ ۱۳۸۰ش. شبیه جبرئیل از پشت صحنه یا دالان تکیه ناگهان آشکار می‌شد و ... در جای بلند می‌ایستاد و خبر را ابلاغ می‌کرد (شهیدی، ۳۳۶)
۲. ↑ ابلاغ۳.
ق۷. آفتابا، زکات نور توست / آنچ این آفتاب کرد ابلاغ (مولوی۱، ۳/۱۲۶) ║ ق۱۳. وزیرمختار نامه و نشان هدیۀ اعلیحضرت پادشاه ایتالیا را ... در اطاق همایون از دست صاحب‌منصب سفارت گرفته بلاواسطه ابلاغ کردند (دولت علیّه، ۱/۴۵۴) ║ ق۱۴. برای دکتر دیکسون انفیه‌دان مرصعی از شاه گرفتم و خودم بعداز ناهار شاه به سفارت انگلیس برده ابلاغ کردم (اعتمادالسلطنه۱، ۲۲۹)
۳. ↑ ابلاغ۴.
ق۱۳. هر حکمی از امپراطور به وزیر جنگ رسیده‌باشد، به ایشان ابلاغ می‌کند (بهاءالملک، ۲۷۶) ║ ۱۳۰۱ش. چند روز بعد هم که حکم را به او ابلاغ کردند، چون سواد نداشت بی‌درنگ به پیشنهادِ آژان که مأمور ابلاغ بود انگشت را در دوات مرکّب فروبرده در پایینِ حکم گذارد (مشفق۱، ۲۷۰) ║ ۱۳۶۹ش. حکم انفصال مرا ابلاغ کرده‌اند؟ (علیزاده، ۲/۱۴۷) ║ ۱۳۸۹ش. بیمۀ مرکزی ... شرایط عمومی بیمه‌نامۀ عیوب اساسی و پنهان ساختمان را به کلیۀ شرکت‌های بیمۀ دولتی و خصوصی فعال در کشور ابلاغ کرده است (نصرالله علی‌پور: تازه‌های جهان بیمه، ش۱۴۲و۱۴۳/۱۷)
ابلاغ گرداندن (گرداندن: گردانیدن)
(معمولاً با حرف اضافۀ به) ↑ ابلاغ۱.
ق۸. ترکان‌خاتون ... امیرتولاک پسر پولاد ملک را سه‌اسبه به بندگی ایفاد کرد، و رسالت شکوه‌آمیز از ... سیورغتمش به پادشاه خاتون ابلاغ گردانید (منشی کرمانی۱، ۵۱) ║ ق۱۰. سلطان ... مکتوبی به این عبارت نزد پادشاه فارس و اصفهان روان ساخت ... دعا که مهب نسیم آن ریاض و نفهات الهی باشد ... به جناب شجاعت‌پناهی ابلاغ می‌گرداند (خواندمیر۱، ۳/۳۱۰)
ابلاغ نمودن
۱. (با حرف اضافهٔ به) ؛ ↑ ابلاغ۱.
ق۹. پیام اهل دل را به حاضران محفل ... ابلاغ و ارسال نماید (عبدالرزاق سمرقندی، ۱/۱۱) ║ ق۱۲. درین ولا عرض‌داشت فدائی‌خان رسید مرقوم بود که در سانگپور به خدمت شاهزاده پیوسته ابلاغ احکام شاهنشاهی نمودم (محمد هادی، ۴۸۰) ║ ق۱۳. خبر مراجعت شاه طهماسب از خراسان ... به‌سمع وزیر روم رسیده، به سلطان ابلاغ نمود (رضاقلی خان، ۸/۵۹) ║ ق۱۴. خواجه ازجانبِ ماری ابلاغ سلام و بندگی نمود (خسروی۳، ۱۶۱) ║ ۱۳۴۷ش. خدا هم به پیغمبر خود نوح ... چنین ابلاغ نمود که اگر ما ضمانت اهل تو نمودیم، به عهد خود وفا کرده، چنان‌که می‌نگری آنها را در کشتی به نجات رسانیدیم (شهری۴، ۵۸)
۲. (با حرف اضافهٔ به) ؛ ↑ ابلاغ۳.
ق۱۳. عبدالوهاب افندی ... نامۀ ملوکانه و هدیۀ دوستانه ابلاغ نموده، موردِ تفقّدات خدیوانه گردید (دنبلی، ۳۴۳) ║ ق۱۴. از آنجا خانۀ طلوزان رفته ابلاغ انگشتر را نمودم، خانه آمدم (اعتمادالسلطنه۱، ۲۳۴)
۳. (با حرف اضافهٔ به) ؛ ↑ ابلاغ۴.
۱۳۳۲ش. چرا دستخط مبارک را آن وقت شب، آن‌هم با افراد مسلح و تانک، به‌صورت کودتا ابلاغ نمودند؟ (مصدّق، ۲۹۴) ║ ۱۳۵۴ش. ادارات ثبت مکلفند به‌محض اطلاع از صدور اَسناد معارض، وجود سند مالکیت معارض ... و همچنین ثبت مقدم را به دفاتر اسناد رسمی حوزۀ مربوطه کتباً ابلاغ نمایند (زین‌العابدین زاخری: کانون وکلا، ش۱۳۱/۱۹۵) ║ ۱۳۸۹ش. وزارت صنایع و معادن مکلف شدهاست ... سیاست‌های مرتبط با اجرای استانداردهای مختلف در امر تولید را تهیه و پس‌از تصویب هیأت وزیران جهت اجرا به کلیۀ خودروسازان و مراکز ذی‌ربط ابلاغ نماید (ابوذر علی‌اکبری سفید دارین: آموزه‌های حقوق کیفری، ش۱۴/۱۵۵)