فرهنگ جامع زبان فارسیفرهنگستان زبان و ادب فارسی

دقیقانه

وضعیت: «در حال اصلاحات ویراستاری»
دقیقانه ‎daqiqâne‎
‌یک‌. (صفت) ۱. ⇅ دقیق‏‌یک‌. ۲.
ق۱۳. خواهش دارم... بیشتر شرح دهید. یکی اینکه در مضامین کاغذ کرچکوف و اظهارات دوستی‌آمیز دقیقانهٔ اعلیحضرت امپراطور امعان نظر ملوکانه فرمایند (ناصرالدین شاه۵، ۴۰۳) ║ ق۱۴. مخصوصاً هرچه دورۀ ادبیات به ما نزدیک‌تر می‌شود، تشبیهات و تعریفات دور و درازتر و دقیقانه‌تر و غیر طبیعی‌تر می‌شود (محمدتقی بهار: دانشکده، ش۷، ۳۴۷) ║ ۱۳۴۸ش. شاغلام با قیافه‌ای فاتحانه و موفق، در حالی که خود را باز آمادۀ اظهار نکات حکیمانه و کلمات دقیقانه‌ای کرده‌ بود، در جواب ما که قاعدتاً از او سؤال می‌کردیم، برگشت و ... (شریعتی، ۲۸۹)
۲. ⇅ دقیق‏‌یک‌. ۴.
ق۱۴. جا دارد که اولیای دولت علیّه ... اقلاً در ... تکلیف دولت انگلیس به امعانِ نظر دقیقانه به حرکات افغان و سدّ راه بعضی خیالات خودسرانهٔ افغان توجه مخصوصی بفرمایند (اسناد قاجاریه، ۹۸) ║ ۱۳۱۲ش. فیلسوف که برای رفع حاجت از اطاق بیرون رفته، همین که اسم دخترها از دور به گوشش می‌خورد، دهنش آب افتاده، با قیافۀ دقیقانه، مثل تازی که عقب شکار بگردد، داخل اطاق شده، از کوتوله سؤال می‌کند، چه فرمودید؟ (مسعود۲، ۹۰)
‌دو‌. (قید) ۱. ⇅ دقیق‏‌سه‌. ۱.
ق۱۴. خیلی لذت بردم و به یاد ظهیرالسلطان دقیقانه نظر نمودم. همه را خوب کشیده‌اند و قاب‌های خوبی دارد (ظهیرالدوله: سفرنامۀ ظهیرالدوله همراه مظفرالدین شاه به فرنگستان، ۲۶۰) ║ ۱۳۱۳ش. ابن سینا جذام را دقیقانه توصیف می‌کند و این لفظی است که جانشین داءالفیل خواهد شد (رفیع امین: ارمغان، ش۱۶۱، ۴۹۶) ║ ۱۳۴۹ش. نکته‌ای که در اینجا مشاهده می‌گردد این است که یک طرح بسته‌بندی بایستی خیلی دقیقانه انجام گیرد (سعید فطینی: بورس، ش۸۳، ۶۱) ║ ۱۳۹۳ش. به رغم غنای بزرگ زبان‌های ما باز ذهن اندیشنده چه بسا بر سر اصطلاحی که دقیقانه یا مضمونش متناسب باشد درمی‌ماند (سلیمانی خورموجی ـ علمی سولا: حکمت و فلسفه، س دهم، ش۴، ۱۳۷)
۲. با دقت و توجه معمولاً همراه با نگاه کردن و خیره شدن.
۱۳۱۱ش. دچار برودت و اضطراب شده جدی‌تر و دقیقانه در قیافه و حالت او تفحص می‌کنم (مسعود۱، ۷۷) ║ چشم را از تابلو اطاق دفتر برداشته، دقیقانه به چهرۀ اطفال نگاه می‌کنم (مسعود۱، ۱۰۲)

معنی دقیقانه | فرهنگ جامع زبان فارسی