فرهنگ جامع زبان فارسیفرهنگستان زبان و ادب فارسی

ابوالبشر

وضعیت: «تأییدشده»
ابوالبشر ‎abolbašar‎ [گونۀ دیگر: بوالبشر؛ <عربی، به معنای «پدر انسان»>]
(اسم) ۱. حضرت آدم.
ق۵. کنیت وی ابومحمد بود و ابوالبشر (اسفراینی، ۱‏/۸۴‏) ║ ق۶. اول و اساس همه رسولان ابوالبشر آدم ... بود (محمد طوسی، ۴۳۲) ║ ق۷. چنان‌که آدم علیه‌السلام ابوالبشر آمد، خواجه علیه‌الصلوة والسلام ابوالارواح آمد (نجم دایه، ۳۹) ║ ق۸. لاجرم نورِ مصطفی از جبین مبینِ ابوالبشر آدم علیه‌السلام درخشان گشت (حمدالله مستوفی۲، ۱۲۸) ║ ق۹. چون ... آدم ... به‌غایت پاکیزه‌سیرت و صافی‌سریرت بود ملقّب به صفی‌الله شد و ازآن‌که منشأ افراد انسان است مکنی به ابوالبشر گشت (میرخواند، ۱‏/۳۸‏) ║ ق۱۰. حضرت ابوالبشر آدم صفی مداد صافی ساخت و بر پوست دباغت‌کرده طرحِ خط‌نویسی انداخت (حافظ حسین، ۱‏/۳۷۱‏) ║ ق۱۱. غفلت جبلّی ... به میراث از ابوالبشر به ما رسیده (بداؤنی، ۲‏/۹۳‏) ║ ق۱۲. ذکر شیطان و رَجْمیّت او تذکری‌ست مر فرزندان آدم را از قصۀ ابوالبشر (ع) (شیرعلی لودی، ۱۱۹) ║ ق۱۳. پای ابوالبشر چو بدین جایگه رسید / غمناک شد چنان‌که برفتش جنان ز یاد (سروش، ۱‏/۷۳۴‏) ║ ۱۳۰۹ش. خداوند عالم ... حضرت آدم ابوالبشر را خلق کرد (نواب رضوی، ۲‏/۸۲۵‏) ║ ۱۳۳۳ش. او ... مضمون داستان‌های یهودیان و مسیحیان را دربارۀ خلقت آدم و حوا و نافرمانی ابلیس و گناه ابوالبشر ... به‌نظم آورد (مینوی۱، ۲۴۰) ║ ۱۳۶۸ش. این نبوده مگر دنیا را از محدودة چشم خود دیده، مانند لسان‌الملک ... که ... ابوالبشر را آدم پنج‌ونیم‌هزارساله می‌داند (شهری۲، ۳‏/۳۴۷‏)
۲. آدمیزاد؛ انسان (کاربرد این کلمه بدین معنا غلطی نسبتاً رایج است و به اشتباه به‌جای بنی‌بشر به‌کار رفته‌است).
۱۳۷۰ش. منتقد ... باید حرفی بزند که از چاک دهان و سوراخ فهم هیچ ابوالبشری بیرون نجهیده‌باشد (فرهاد مهندس‌پور: نمایش، ش۴۹‏/۹۳‏) ║ ۱۳۸۲ش. در تمامی اعصار هیچ ابوالبشری آدم‌ها را تا این حد به خنده وانداشته‌است (ریاحی‌پور ـ قهرمانی: روانشناسی جامعه، ش۶و۷‏/۴۶‏) ║ ۱۳۸۸ش. هیچ ابوالبشری توانایی مقابله با سرنوشتی که از قبل برایش رقم زده شده‌است ... ندارد (گرجی ـ میری: کتاب ماه ادبیات، ش۱۴۹‏/۱۴‏)

معنی ابوالبشر | فرهنگ جامع زبان فارسی