سکسکه

وضعیت: «در حال ویراستاری»
سکسکه ‎sekseke‎
(اسم) ۱. انقباض ناگهانی و غیرارادی و تکرارشوندۀ پردۀ دیافراگم که با بسته شدن تارهای صوتی و خروج صدایی خاص از دهان همراه است ؛ اسکجک؛ اسکهه؛ زغنگ ‏۱؛ سکسکه‌کنان؛ سکسکه کردن؛ سکفه؛ سکیده؛ فواق؛ هق‌هق ‏‌دو‌. ۱؛ هکچه.
ق۱۴. پادشاه... بنا کرد به خندیدن همان‌طور قدقد مثلِ مرغ و سکسکه، تو دلش خندید و بنا کرد به بلند خندیدن مثلِ فواره خنده بلندی کرد که اطاق پُر شد، ما هم خنده به خنده او زدیم و خندۀ مفصلی شد (ناصرالدین شاه۳، ۲‏/۲۳‏) ║ ۱۳۱۲ش. تأکیدات او که پیاپی و بی تأمل تکرار می‌شد به سکسکه... شبیه بود (مستعان، ۱‏/۱۲۵‏) ║ ۱۳۶۳ش. صدایی مثلِ سکسکه از گلویش بیرون می‌جُست (آقایی۱، ۳۴۱) ║ ۱۳۶۸ش. عرق نعناع: مفید سردمزاج‌ها و رطوبتی‌ها، جهتِ قلب و دِماغ و هاضمه و معده و آروغ و خون‌ریزی و قی و غثیان و هیضه و سکسکه (شهری۲، ۲‏/۳۵۹‏) ║ ۱۳۷۱ش. خوردنِ دو شاخه نعنا با آبِ انارِ ترش قی و غثیان و هیضه و سکسکه را رفع می‌کند (شهری۱، ۵‏/۴۶۲‏)
۲. هق‌هق ؛ ← هق‌هق ‏‌دو‌. ۱؛ زغنگ‏۲.
۱۳۳۸ش. مشاهدۀ گریۀ آرام و سکسکۀ ناراحت کلارا و بهرام که در گوشۀ بالای اطاق مثلِ دو جوجه کِز کرده‌ و با چشم‌های وحشت‌زده مادر را می‌پاییدند او را نگه داشت (افغانی، ۳۳۶)
به سکسکه افتادن
⇅ سکسکه کردن.
۱۳۳۷ش. ماشاء‌الله‌ خان این‌بار به سکسکه افتاد ولی وقتی دید که مسرور دست به شمشیر برد از ترس چشم‌ها را بست (پزشکزاد۵، ۱۹۳) ║ ۱۳۵۳ش. بلورخانم ورور می‌کند. حرف نمی‌زند. بعد یک‌هو به سکسکه می‌افتد (محمود۱، ۱۰۱) ║ ۱۳۷۱ش. حسن‌آقا می‌آید توی اتاق و کنار در می‌ایستد. هاج‌وواج است و مبهوت به مادر نگاه می‌کند. می‌خواهد چیزی بگوید امّا جرأت نمی‌کند. مثل همیشه از ترس به‌ سکسکه افتاده‌است (ترقّی۱، ۲۶) ║ ۱۳۸۳ش. یواش بخور الآن می‌افتی به‌ سکسکه (پیرزاد۲، ۴۲)
سکسکه زدن
⇅ سکسکه کردن.
۱۳۴۴ش. آتامان با نوک چکمه‌اش پشتی زین را تکان داد و سکسکه‌ای زد و به‌سراغِ نفر بعدی رفت (به‌آذین۵، ۱‏/۲۸۶‏) ║ ۱۳۶۲ش. امشب دریا طوفانی است. برادرم آن‌قدر شامپانی خورده که دارد سکسکه می‌زند. ماما سکسکه نمی‌زند. پاپا آروغ می‌زند. من دلم می‌خواهد هوار بزنم (فصیح۱، ۱۶۶)
سکسکه کردن
دچار سکسکه شدن ؛ ↑ سکسکه ‏۱؛ فواق افتادن.
ق۱۴. خود این مطلب را در مریضه‌ای دیدم که در تمام مدّت... سکسکه می‌کرد (تربیت، ۲‏/۱۶۸۱‏) ║ ۱۳۲۴ش. رفیقش مات‌ومبهوت به او نگاه کرد... سرش تکان تکان می‌خورد و سکسکه می‌کرد (چوبک۳، ۸۶) ║ ۱۳۴۷ش. ورزش‌های تازه یاد گرفتیم، درس‌های تازه می‌خواندیم، سینمای شهر ناطق شد و فیلم روشنی شهر را نشان دادند با چاپلین که سوت خورد و سکسکه می‌کرد (گلستان۴، ۵۷) ║ ۱۳۶۲ش. پدر گفت: این خواندن نیست ، گریه کردن است، سکسکه کردن است (گلشیری۲، ۶۱) ║ ۱۳۷۱ش. صدای حسن‌آقا از دور به‌گوشم می‌رسد. می‌نالد و از ترس سکسکه‌های بلند می‌کند. من هم حال عجیبی دارم (ترقّی۱، ۲۱)