فرهنگ جامع زبان فارسیفرهنگستان زبان و ادب فارسی

شفیق

وضعیت: «در حال تأیید»
شفیق ‎šafiq‎ [(صورت تفضیلی و عالی: اشفق)]
(صفت) (درمورد کسی) کسی که حال و سرنوشت دیگری برای او اهمیت دارد و خواهان نیکی و خیر برای دیگری است؛ مهربان، دلسوز ؛ باشفقت؛ پرشفقت ‏۱؛ مشفق ‏۱ ‎(mošfeq)‎؛ مشفقه(بیشتر در دورۀ معاصر و به‌ویژه در کنار واژه‌هایی مانند «رفیق» و «دوست»، توسعاً معنی «صمیمی» و «مَحرَم» گرفته‌است).
ق۴. ای خواجۀ مبارک بر بندگان شفیق / فریاد رس که خون رهی ریخت جاثلیق (کسایی، ۸۴) ║ ق۵. شفیق‌ترین برادران تو بر تو دین تو است از آنچ نجات مردم اندر متابعت دین بود (هجویری، ۸۹) ║ ق۶. مهران‌به گفت: شنیدم که سه رفیق شفیق در راه، دو خشت زرین یافتند (محمد ملطیوی۱، ۲۲۹) ║ شفیقی چون من و چون او غلامی / چو تو کیخسروی کمتر ز جامی؟ (نظامی۳، ۹۱) ║ ق۷. شفیقی ندارم که به بد و نیک اندوهگین و مُستبشر گردد (زیدری، ۸) ║ وگر بر رفیقان نباشی شفیق / به‌ فرسنگ بگریزد از تو رفیق (سعدی۱، ۳۳) ║ ق۸. مقام امن و می بی‌غش و رفیق شفیق / گرت مدام میسّر شود زهی توفیق (حافظ، ۱‏/۶۰۰‏) ║ از رفیقان کس نبینم بر یمین / وز شفیقان کس نیابم بر یسار (خواجو، ۵۸۷) ║ ق۹. به شما می‌نازیدم که مرا چنین برادران رفیق و شفیق‌اند که در قوّت و شدت یکتا و بی‌همتااند (معین‌الدین فراهی، ۱۹۱) ║ ق۱۰. دائماً روح است ایشان را رفیق / از هوای نفس دورند ای شفیق (حافظ حسین، ۲‏/۹۵‏) ║ اگرچه یار مهربان و دوست شفیق و برادر عزیز بسیار است، اما در آن روز هیچ کس را پروای دیگری نیست (شاه قلی، ۳۹۷) ║ ق۱۱. چو عندلیب صفیر غزل‌سرایی زن / در این ریاض به وصف یکی نگار شفیق (فوقی، ۸۶) ║ ق۱۲. جهت شفقّت به حال مسافرین دور از طبیب و بلاد و متوطّن و شفیقان و پرستاران، مجملی ذکر می‌یابد (عقیلی خراسانی۱، ۲‏/۱۴۰۶‏) ║ ق۱۳. چه ظلم‌دیده رفیقی و غم‌رسیده شفیقی / که روزگار فراق تو را شود متحمّل؟ (مستوره، ۵۹) ║ ق۱۴. سال‌ها با این مؤلّف فارسنامه، محبّ رفیق و همدرس شفیق بود (حسن فسایی، ۲‏/۱۴۴۳‏) ║ ۱۳۰۹ش. شما دو نفر دوست و اهل یک محل هستید و مدت‌ها با هم هم‌خانه و رفیق شفیق بوده‌اید؛ سزاوار نیست از هم ببُرید (نواب رضوی، ۲‏/۹۶۶‏) ║ ۱۳۱۱ش. من نسبت به درماندگان و افتادگان که وجودشان مثل دریا رو به فنا می‌رود، بسیار رحیم و شفیقم (هدایت۷، ۹۴) ║ ۱۳۳۸ش. ما همه از بندگان حضرت پهلوان و از دوستان شفیق و یکدل روک گینار هستیم (قاضی۱، ۲‏/۱۱۷۷‏) ║ ۱۳۵۷ش. مخلص‌ کلام آنکه وقتی حاجی معصوم برخاست و گفت شما خسته و محتاج استراحت هستید و اجازۀ مرخصی طلبید درست و حسابی با هم یار غار و رفیق شفیق شده بودیم (جمالزاده۹، ۱۹) ║ ۱۳۷۳ش. یادت رفته روزی که مرا آوردی توی این منطقه، پرنده در آسمانش پَر نمی‌زد و فقط بُزمجه‌ها جلوی پای من و تو و این رفیق شفیقت مشق نظام می‌کردند؟ (محمدعلی۱، ۲۸۶) ║ ۱۳۹۹ش. رفیق شفیق و جان یکدیگر بوده و هستیم (سهراب نیک‌فرجاد: نمایش، ش۲۴۹‏/۹۹‏)

معنی شفیق | فرهنگ جامع زبان فارسی