فرهنگ جامع زبان فارسیفرهنگستان زبان و ادب فارسی

میراث‌خوار

وضعیت: «در حال اصلاحات ویراستاری»
میراث‌خوار ‎mirâsxâr‎ [جمع: میراث‌خواران؛ <← میراث + خوار (← خواردن)>]
‌یک‌. (اسم) ۱. (گاهی کاربرد آن همراه با تحقیر و توهین است) ← وارث‏‌یک‌. ۱.
ق۴. یاد کرده‌است که من بنی‌اسرائیل را بازِ مصر بردم و ایشان را میراث‌خوار فرعون و اهل مصر کردم (بلعمی۱، ۴۵۱) ║ ق۵. با تو فردا چه بماند جز دریغ/ چون بَرَد میراث‌خوار این زند و پند (ناصر خسرو۱، ۱‏/۴۳۵‏) ║ ق۶. هرکه را مال هست [و] خوردن نی/ وی از آن مال بهره کی دارد‌؟ ـ یا به تاراج حادثات دهد/ یا به میراث‌خوار بگذارد (دقایقی، ۵۹) ║ ق۷. چون مرد زن را قذف کند و زن بمیرد پیش از آنکه مرد او را لعان کند، مرد را از او میراث باشد، و میراث‌خواران زن را باشد که مرد را حد قذف بزنند (مختصر نافع، ۲۶۷) ║ ق۸. چندان‌که حیات باقی است از حساب میراث‌خواران خود را خوش دارید (عبید، ۳۱۹) ║ ق۹. مال بسیار دارم و هیچ میراث‌خواری ندارم (بیغمی، ۱‏/۵۸‏) ║ ق۱۱. قسمت میراث‌خواران است آخر مالتان/ ای خداوندان مال الاعتبار الاعتبار (فیّاض لاهیجی، ۱۰۴) ║ ق۱۲. اموال و اثاث‌البیت آن یا به تاراج حادثات یا میراث‌خوار یا به ضبط حاکم [می‌رود] یا نصیب دزدان می‌گردد (محمد مروی، ۲‏/۷۴۳‏) ║ ق۱۴. چشته‌خوار بدتر از میراث‌خوار است (قاسمی کرمانی، ۲۹۷) ║ ۱۳۲۰ش. از آن اشخاصی است که در دنیا جز مِلک و علاقه و آب‌ و‌ خاک به چیز دیگری عقیده ... ندارد و گویی برای خزینه‌داری میراث‌خواران خود خلق شده‌است (جمالزاده۲، ۲۰۷) ║ ۱۳۴۲ش. چه داری، احمق جان که با چنین مال‌ومنالی چنین در جست‌وجوی میراث‌خوارانی؟ (آل‌احمد۹، ۳۸) ║ ۱۳۶۲ش. اشک بیگانه با چشمان تو بود به‌هنگامی که زانوانت را در باغ اتابک به‌هم درشکستند میراث‌خواران زنازادۀ تو (دولت‌آبادی۱، ۷‏/۲۰۱۶‏) ║ ۱۳۸۰ش. خوش‌رفتاری با یاران بهتر از اندوختن مال برای میراث‌خواران است (طاهره ابراهیمی: رشد معلم، ش۱۵۸‏/۴‏)
۲. کسی، چیزی یا گروهی که از کسی، چیزی یا گروهی پیش از خود تأثیر پذیرفته یا از خصوصیات و توانائی‌ها و اختیارات و ... آن‌ها برخوردار شده‌است ؛ میراث‌خواره‏۲.
۱۳۸۰ش. پس‌ از شهریور ۲۰‌، ۱۲ سال جنگی پنهان‌ و آشکار میان استعمار کهن‌سال انگلستان و میراث‌خوار تازه‌به‌دوران‌رسیدۀ استعمار، یعنی آمریکا، جریان داشت (خاتمی، ۱۱۴) ║ ۱۳۹۸ش. روم آگوستوس ... رسماً خود را میراث‌خوار تمدن تروا و رقیب تمدن یونان می‌خواند (بهرام روشن‌ضمیر: پژوهش در تاریخ، ش۲۵-۲۶‏/۱۶‏)
‌دو‌. (صفت) ۱. ⇅ میراث‌خوار‏‌یک‌. ۱.
ق۴. بنی‌اسرائیل ایدون به سختی به مصر بودند از فرعون، لیکن میراث‌خوار شدند (بلعمی۱، ۴۵۰) ║ ق۶. آنچه علما گویند که «العلماء ورثة الانبیاء» درست است و حقّ است، امّا ... قومی باشند که خلف باشند و قومی باشند که ناخلف باشند، ... و همه میراث‌دار و میراث‌خوار باشند (ژنده‌پیل۲، ۴۲) ║ ق۷. پیوسته جبرئیل مرا وصیّت می‌کرد ازبهر همسایه، تا گمانم آمد که همسایه را میراث‌خوار گردانید (نجم دایه، ۵۰۲) ║ ق۱۱. چو فرزند ماند سخن یادگار/ ولیکن نه فرزند میراث‌خوار (سنجر کاشی، ۴۴۱) ║ ۱۳۸۲ش. من نمی‌دانم از این پدر و برادر و این خانواده چه خیری به صادق رسیده که حالا میراث‌خوارش شده‌اند! (جعفری، ۱‏/۴۶۷‏)
۲. ⇅ میراث‌خوار‏‌یک‌. ۲.
۱۳۵۸ش. آلنی ... می‌خواست ... این مرض فردی و به‌احتمال زیاد طبقاتی را به نوعی پیوند دهد به بیماری عمومی حکومت‌هایی که ترکمن‌ها را طی قرن‌ها ... آزار داده بودند و رضاخان پهلوی میراث‌خوار و پرچم‌دار این ضدیت بود (ابراهیمی۱، ۲‏/۱۱۶‏)

معنی میراث‌خوار | فرهنگ جامع زبان فارسی