وضعیت: «در حال ویراستاری»
سحرگه sahargah
یک. (قید) ← سحردو..
ق۴. سحرگه بدان دشت توران شویم/ ز نخچیر و از تاختن نغنویم (فردوسی، ۲/۱۰۵) ║ ق۵. برون شدند سحرگه ز خانه مهمانانْش/ زهارها شده پُرگوه و خایه‌ها شده غر {لبیبی، ق۵} (شاعران بی‌دیوان، ۴۸۴) ║ ق۶. سحرگه صعب‌تر باشد مرا هجران آن دلبر/ که جادو بندهای سخت در وقت سحر بندد (سنایی۱، ۸۴۲) ║ ق۷. سواران همه شب همی‌تاختند/ سحرگه پی اسب بشناختند (سعدی۱، ۶۸) ║ ق۸. گرچه پیرم تو شبی تنگ در آغوشم کش/ تا سحرگه ز کنار تو جوان برخیزم (حافظ، ۱/۶۷۲) ║ ق۹. سحرگه بوی جان آرد ز خاک مقدمت بادم/ شبی بر چشم من بنگر که خاک مقدمت بادم (آذری، ۲۳۹) ║ ق۱۰. چو نتوانم به هرکس قصۀ آن بی‌وفا گویم/ شبانگه با مه و انجم سحرگه با صبا گویم (محتشم، ۲/۱۲۵۹) ║ ق۱۱. به بزم آمد سحرگه ترک طنازی که می‌دانی/ نقاب افکنده بر عارض به اندازی که می‌دانی (اشرف مازندرانی، ۳۰۹) ║ ق۱۲. خامه از سیر گلستان سخن می‌آید/ هم‌چو بلبل که سحرگه به چمن می‌آید (لامع، ۲۸۸) ║ ق۱۳. جام می بر لبم آهسته سحرگه می‌گفت/ تو مخور غصه که من هم دل خونین دارم (قاآنی، ۹۱۴) ║ ق۱۴. سحرگه به بازارش اندربرید/ فروشید و نقدینه‌اش آورید (عشقی، ۲۱۸) ║ ۱۳۲۰ش. من از نور دگر گشتم منور/ سحرگه بر تو بگشایند آن در (اعتصامی، ۱۰۸) ║ ۱۳۳۰ش. سحرگه به راهی یکی پیر دیدم/ سوی خاک خم گشته از ناتوانی (بهار، ۲/۱۲۹۹) ║ ۱۳۶۰ش. شب عاشق آن دلبر بدخو شده بودیم/ دیدیم سحرگه که چه هالو شده بودیم (حالت۱، ۲۶۳)
دو. (اسم) ۱. ← سحریک. ۱.
ق۵. به شش روز یک‌ماهه ره را بُرید/ به هفتم سحرگه به کنعان رسید (یوسف و زلیخا، ۱۴۵) ║ ق۶. بوی تو باد سحرگه به من آرد صنما/ بندۀ باد سحرگه ز پی بوی توام (امیر معزی، ۷۸۱) ║ ق۷. گرت هواست که چون آفتاب نور دهی/ چو شمع تا به سحرگه به یک قدم برخیز (کمال‌الدین اصفهانی، ۲۴) ║ ق۸. محراب ابرویم بنما تا سحرگهی/ دست دعا برآرم و در گردن آرمت (حافظ، ۱/۲۰۰) ║ ق۹. همدمی نیست به‌جز باد سحرگه که کند/ از سر لطف به سروقت غریبان گذری (بدر شیروانی، ۶۵۲) ║ ق۱۰. ز تیر نظر در روش تیزتر/ ز باد سحرگه سحرخیزتر (روملو، ۲/۱۱۷۳) ║ ق۱۱. جانی به لب چو شمع سحرگه رسیده‌ای/ عمری چو برق جَسته، ز خود دست شسته‌ای (فیّاض لاهیجی، ۷۸۰) ║ ق۱۲. دود آهم از هجوم درد تا صحن فلک/ هر سحرگه چون رسن بر یکدگر پیچید و رفت (لامع، ۲۰۰) ║ ق۱۳. شد سحرگه ای خروس آواز کن/ بال و پر بر هم زن و پرواز کن (احمد نراقی، ۲۵۴) ║ ق۱۴. هر سحرگه دم در بر لب جو/ بود چون کِرم به گِل رفته فرو (ایرج میرزا، ۱۵۵) ║ ۱۳۱۸ش. دیشب از غم تا سحرگه آه سردی داشتم/ آه سردی داشتم آری که دردی داشتم (فرّخی یزدی، ۱۶۶) ║ ۱۳۴۱ش. یک سحرگه دیده را وا کرده‌ام/ چند مروارید، پیدا کرده‌ام {مرمر، ۱۳۴۱ هـ.ش} (بهبهانی، ۳۶۳)
۲. ← سحریک. ۳.
ق۶. بر گاو برنهد رخت استاد ساحران را/ هرگه که برنشیند بر ابلق سحرگه (سنایی۱، ۵۹۵) ║ دایم به روز عز و به شب دولت آورند/ از چین سحرگه تو و از شام شام تو (فلکی، ۱۰۰) ║ ق۱۱. از گرد وهم رایت پیر خرد نمود/ چون شقۀ لوای سحرگه ز شام تار (اشرف مازندرانی، ۹۶) ║ ق۱۴. بره پیوست به آهو سر شب زان‌پیش/ که شود پیدا از گرگ سحرگه دم (ادیب‌الممالک، ۲/۳۱۱) ║ ۱۳۳۶ش. من دامن سیاه شبانگاهم/ تو شعلۀ سحرگه خورشیدی ـ از من به‌غیر دود نخواهد ماند/ خورشید من به من ز چه خندیدی؟ (بهبهانی، ۱۸۳)