وضعیت: «در حال ویراستاری»
بی‌استحقاق bi’estehqâq
یک. (صفت) ۱. (درمورد چیزی) که برخلاف حق و عدالت یا شایستگی است ؛ بلااستحقاق۲.
ق۶. دیو گفت: عاقل کامل کدام است؟ دینی گفت: آن که ... چون بر مجرم تسلط یابد اگر مستحق باشد عفو کند که عفو بی‌استحقاق مضر بود (محمد ملطیوی۱، ۲۶۵) ║ ق۷. اگر مراد از اهل دنیا باشد و کفایت مهمی را می‌شاید بر قدر احتیاج او را اکرام فرماید و اگر زیادت از قدر او را تمکین ارزانی دارد و مکانت او را متانت کرامت کند بی‌شک از تقدیم بی‌وجه و تعظیم بی‌استحقاق او به آخر کار ندیم ندم و قرین الم گردد (محمد ملطیوی، ۷۷) ║ ق۸. #هشت چیز از غایت جهل است: غضب بی‌موقع و بخشش بی‌استحقاق و رنج بر خود نهادن به باطل ... (حمدالله مستوفی۲، ۷۷) ║ ق۱۴. فراسنه ... دشنام‌های بی‌استحقاقی را که شنید ... می‌تواند به خاطر آورد (تربیت، ۲/۹۱۸) ║ ۱۳۵۷ش. #هیچ شیطانی به اندازۀ درآمد بی‌استحقاق و مزد بی‌حساب‌وکتاب نمی‌تواند آدمیزاد را به پرتگاه فساد و شرارت سوق دهد (علی‌اکبر سعیدی سیرجانی: یغما، ش۳۵۸/۲۳۷)
۲. (درمورد کسی) که شایستگی برخورداری از چیزی را ندارد.
ق۷. #به سبب آن کافرنعمت بی‌دین و بی‌استحقاق تقدیم آن عزّ بی‌تمکین چنان خاندان قدیم و دودمان قویم، که قدوۀ محتاجان عالم و قبلۀ حاجتمندان بنی‌آدم بود، برانداخته شد (محمد ملطیوی، ۳۸۷) ║ ق۹. #این فرقه همیشه نزد سلاطین کامکار و اعیان روزگار محترم و مقبول بوده‌اند ... اما در این روزگار پایۀ قدر این فرقه شکست یافته و متنزل شده‌است؛ به سبب آنکه نااهلان و بی‌استحقاقان مدعی این شغل شده‌اند (دولتشاه، ۱۰) ║ ق۱۰. دشمنان آن پادشاه بی‌استحقاق را از آن‌جا بیرون کشیده، از وهم هجوم اصفهانیان در غراره پنهان کردند (خواندمیر۱، ۳/۲۹۰) ║ ق۱۴. چون سرمایه داشتن غالباً امری است اتفاقی و در تحت قاعده نیست، بسیاری از مردم بی‌استحقاق و بی‌کفایت به میراث یا به‌واسطهٔ احسان دیگران یا بر حسب اتفاق و خوشبختی صاحب سرمایه می‌شوند (فروغی۲، ۱۱۹)
دو. (قید) بدون شایستگی و به‌ناحق ؛ بلااستحقاق۱.
ق۶. #اولین کسی از امت و صحابه که مخالفت عثمان کرد عبدالرحمن عوف بود که عثمان جملی بی‌استحقاق از مال زکاة به یکی از بنی‌حکم بخشید، عبدالرحمن بن عوف الزّهری، مسور بن مخرمة را بفرستاد و بازستد و بر مستحقان زکاة قسمت کرد (عبدالجلیل رازی۲، ۳۶۱) ║ ق۷. گفتم ای عجب علم پدر این کودک مر این کودک را منفعت کرد تا بی‌استحقاق قضای مرو می‌گیرد (عوفی۳، ۲۵۰) ║ ق۸. مروان حمار آخر ملوک و امرای بنی‌امیه و مروانی در سنۀ سبع و عشرین و مائۀ هجری به پادشاهی بی‌استحقاق بنشست و مملکت مروانیان بر وی ختم شد (منشی کرمانی۲، ۱۳) ║ ق۱۰. یک سال و چهار ماه ابو‌الغنائم بی‌استحقاق وزارت کرد (فخرالدین صفی، ۲۵۷) ║ ق۱۴. گفتم: مادر ... برای تو لباس توپچی که مراتب تعلیمش بیشتر و زحماتش زیادتر از سرباز است، دوخته؛ زیراکه به مراتب و مناصب توپخانه بی‌استحقاق نمی‌شود رسید (طالبوف۲، ۱۴۴) ║ ۱۳۳۱ش. #فرزندان حقیقی حافظ و سعدی ... این قبیل مردمان‌اند ... نه آن‌ها که کاری نمی‌کنند و نامشان به‌غلط مشهور می‌گردد و مجسمه‌شان بی‌استحقاق در مرأی و منظر روندگان و آیندگان نصب می‌شود (مجتبی مینوی: یغما، ش۴۸/۱۰۴)