فرهنگ جامع زبان فارسیفرهنگستان زبان و ادب فارسی

رصدگاه

وضعیت: «در حال اصلاحات ویراستاری»
رصدگاه ‎rasadgâh‎
(اسم) ۱. ← رصدخانه‏۱.
ق۵. دلالت هر برجی بر جایگاه‌ها: ... میزان: مَزکت‌ها و خانه‌های عبادت و ... جای شکار و اشکره و رصدگاه‌های بلند (بیرونی، ۳۳۳) ║ ق۷. فراز قصر قدر او رصدگاهی‌ است انجم را/ کز اصطرلابِ عقل آنجا همی‌بینند حیرانی (اسفرنگی، ۵۰۱) ║ ق۸. در رصدگاه معالی طالعت را ارتفاع/ با سعود آسمانی اخترت را اقتران (خواجو، ۱۵۲) ║ ق۱۰. بینش صد سال کاهن یک نگاه کامل است/ چشم صاحبدل رصدگاه سپهر چنبری‌ است (اهلی، ۴۳۲) ║ ق۱۱. ماهِ سخن را به رصدگاهِ هوش/ مشرق و‌ مغرب ز زبان است و گوش (علّامی، ۱‏/۹‏) ║ ۱۳۳۴ش. گفتم این کیوان به بامِ چرخ هر شب چیست؟ گفت/ دیدَه‌بانی بر رصدگاه عمل بنشسته‌ای (دهخدا۴، ۱۹۰) ║ ۱۳۵۰ش. نمی‌خواهم مزاحمشان باشم. برمی‌گردم و باز به رصدگاه خود پناه می‌برم (به‌آذین۴، ۳۶)
۲. محلّی در راه‌ها که در آنجا مأموران از کالاهای کاروان‌ها و تاجران مالیات می‌گرفتند ؛ رصد ‏۶؛ رصدگه‏۱.
ق۵. اگر پرسند ما را که مردی بازرگان با شانزده تا دیبا به رصدگاهی فرازرسید، آن رصدگاه که به هر بیست دینار، دیناری مزد رصد بوَد، و این بازرگان جز دیبا هیچ نداشت. مرد رصدبان دینار خواست. (طبری۳، ۱۲۴) ║ ق۶. دل به رصدگاه دهر بیش‌بها گوهری‌ است/ دخل ابد عُشر او فیض ازل کان او (خاقانی۱، ۳۶۲)
۳. محل یا نقطه‌ای که برای رصد کردن اجرام آسمانی استفاده می‌شود.
۱۳۷۷ش. یک کارشناس مسائل تقویمی وقتی می‌خواهد در مورد رؤیت هلال ماه نظر پیش‌بینی بدهد ابتدا باید مجموعه‌ای از مشخصه‌های ماه و خورشید را در لحظۀ غروب خورشید بیست‌ونهمین روز ماه قمری منقضی‌شده و برای مختصات جغرافیایی رصدگاه مورد نظر محاسبه کند (محمدرضا صیاد: کتاب ماه علوم و فنون، ش۱۰‏/۶‏) ║ ۱۳۹۰ش. ارتفاع رصدگاه از سطح دریا و نسبت به مناطق اطراف اهمیت بسیاری دارد (صدیقه مصدق صدفی: مطالعات قرآنی، ش۵‏/۱۴۱‏)

معنی رصدگاه | فرهنگ جامع زبان فارسی