فرهنگ جامع زبان فارسیفرهنگستان زبان و ادب فارسی

سپردار

وضعیت: «در حال اصلاحات ویراستاری»
سپردار ‎separdâr‎ [<← سپر + دار (← داشتن)>]
‌یک‌. (صفت) ۱. (درمورد کسی) که سپر داشته‌ باشد و در جنگ از آن استفاده کند ؛ اسپردار.
ق۵. یلی گشته مردانه و شیرزن / سواری سپردار و شمشیرزن (اسدی۳، ۲۳) ║ ق۶. کنون که چرخ سپردار بازوی تو بدید / ز رَه فروفکند تا ابد کمان خجند (اخسیکتی، ۱۲۳) ║ ق۷. در همدان مَلِکی بود از عظایم هیبت به‌کمالِ غبطت رسیده ... خورشید سپردار تیغ او را بنده شده و جوزای کمرکش رایش را اذعان نموده (محمد ملطیوی، ۳۸۲) ║ ق۸. پیاده سپردار کردش به‌پیش / همی‌بود با پیل برجای خویش (شمس‌الدین کوسج، ۲۱۱) ║ ق۹. ز گردان سپردار کمان‌کش / جهان پُر شد چنان کز تیر، تَرکش (شرف‌الدین یزدی، ۲‏/۱۱۳۰‏) ║ ق۱۲. اگر ... مخالفین از صفوف گذشته به میانۀ قلب داخل شوند، پیادگان سپردار دفع ضرر آن جماعت اشرار نموده و دمار از روزگار آن‌ها برآورند (محمد مروی، ۱‏/۹۷‏)
۲. (درمورد چیزی) که دارای محافظ است.
ق۱۴. صاحب‌منصبان ... شمشیرهای کج ... در کمر دارند ولی مقرر است در این نزدیکی‌ها آن‌ها را نیز شمشیرهای سپردار غلاف‌آهن و به ‌هریک یک عدد ره‌وولور طپانچۀ شش‌لوله داده شود (اختر، ۴‏/۲۴۱۸‏)
‌دو‌. (اسم) ⇅ سپردار‏‌یک‌. ۱.
ق۴. سپردار و جوشن‌وران صدهزار / شمرده به لشکرگه آمد سوار (فردوسی، ۲‏/۱۵۲‏) ║ ق۵. چنان کن که هر نیزه‌ور روز جنگ / سپردار باشد کمانی به چنگ (اسدی۳، ۳۵۷) ║ ق۷. اگر مردی سپری دارد و زننده‌ای بر سپرش زند، سپردار از زدن با زدن سپر، به‌هم آگه شود، بی‌زمان که درمیان هردو افتد (بابا افضل، ۴۲۹) ║ ق۹. پیاده صفی ازپسِ نیزه‌دار / سپردار با تیر جوشن‌گذار (حافظ ابرو۱، ۲‏/۹۱۱‏) ║ ق۱۱. غریبم سرگذشتم را به تیغ کینه می‌گویم / به خون گویا [کذا فی‌ المتن] خدنگش را سپرداری نمی‌خواهم (جنگ قرن یازدهم: شهیدی، ۵۰۴) ║ ق۱۲. از این طرف سپرداران اکراد و دلیران جلادت‌بنیاد، با تیغ‌های کشیده به رومیّه درآویخته، جمعی را در خاک و خون کشیده از سر سیبه دور کردند (مهدی استرآبادی۲، ۲۴۱) ║ ق۱۳. چوبِ نیزه‌اش مثلِ کمانِ نساجان و سرِ نیزه‌اش شش‌صد مثقال آهن بود و درپیشاپیشش سپرداری می‌رفت (فاضل همدانی۱، ۵۴۳)

معنی سپردار | فرهنگ جامع زبان فارسی