فرهنگ جامع زبان فارسیفرهنگستان زبان و ادب فارسی

سفله‌طبع

وضعیت: «در حال ویراستاری»
سفله‌طبع ‎sefletab’,so-‎ [جمع: سفله‌طبعان]
(صفت) (درمورد کسی یا گردون و زمانه و مانند آن‌ها) که پستی و حقارت در ذات و سرشتش جاگیر و نهادینه است و به تبعِ آن خسیس و بخیل است ؛ سفله‌خو(ی)؛ سفله‌نهاد.
ق۶. اینند خلقِ عالم و گردونِ سفله‌طبع / کس را به خوانِ خوش‌دلی اصلا نزد صلا (نظامی۱، ۲۱۹) ║ ق۸. سفله‌طبع است جهان بر کرمش تکیه مکن / ای جهان‌دیده ثبات قدم از سفله مجوی (حافظ، ۱‏/۹۶۸‏) ║ ق۹. جامی ز سفله‌طبعان کم شد صفای حالت / کردی سفال تیره جام جهان‌نما را (جامی۱، ۲‏/۴۷۲‏) ║ ق۱۱. بی‌حقیقتان سفله‌طبع تنگ‌حوصله به اندک گمان فایده، خاکِ روزگار در کاسۀ طمع خود کرده راه بی‌حقیقتی پیمودن گرفتند (علّامی، ۱‏/۳۸۳‏) ║ ق۱۲. تا توانی خویش را از سفله‌طبعان دور دار / آب چون با خاک همراهی کند، گِل می‌شود (سیّدا، ۲۷۸) ║ ق۱۳. نه سفله‌طبع بود بخردی که بهر معاش / بر آستان کریمان کشد نفیر ز جوع (قاآنی، ۴۷۵) ║ ۱۳۰۰ش. سفله‌طبعان حقیقت‌کش باطل‌پرور / نابکاران دغل‌پیشۀ افتاده‌فکن (وحید دستجردی: مخبرالسلطنه، ۳۴۰) ║ ۱۳۱۰ش. بود این دو کاخ نغز درین قوم سفله‌طبع / چون مصحف کریم که در خانۀ جهود (جلال‌الدین همائی: آرین‌پور۲، ۱۶۵) ║ ۱۳۳۰ش. دیری‌ست کاین زمانۀ بدخوی سفله‌طبع / با سفلگان چمید و ز آزادگان رمید (بهار، ۱‏/۶۰۵‏)

معنی سفله‌طبع | فرهنگ جامع زبان فارسی