فرهنگ جامع زبان فارسیفرهنگستان زبان و ادب فارسی

سبق‌ورمایه

وضعیت: «در حال تأیید»
سبق‌ورمایه ‎sabqoremâye, sabq va remaye‎ [(صورت نحوی: سبق و رمایه)]
(اسم) (فقه) نوعی عقد و شرط‌بندی شرعی در مسابقهٔ اسب‌دوانی (یا مسابقه با چهارپایان دیگر) و تیراندازی که به‌سبب تقویت استعداد جنگی مسلمانان جایز و به قولی مستحب، و جایزهٔ آن نیز حلال است.
ق۱۳. در سبق و رمایه که در هر شهری، سالی دو مرتبه معمول دارند و مبالغ خطیر در آن کار بردوباخت کنند، سواران را وزن نمایند ... و سوار را به خانهٔ زین بندند که در دویدن نیفتد (عبداللطیف شوشتری، ۳۱۷) ║ ق۱۴. این فقره باعث تشویق جوانان می‌شود که ... به زورخانه‌ها رفته، مشق رشادت و پهلوانی و غیرت کنند ... این کار نوعی از سبق و رمایه است که شرعاً و عقلاً تمجید دارد (افضل‌الملک، ۱۷۴) ║ ۱۳۰۹ش. در شریعت اسلام شرط بردوباخت سواری و تیراندازی و شناوری را مباح فرموده‌است و این سبق و رمایه محض این‌که افراد ملت در اسب‌دوانی و مشق پیاده دویدن سعی کنند و تیراندازی یاد بگیرند، حلال است (نواب رضوی، ۱‏/۳۶۱‏) ║ ۱۳۴۳ش. وقتی مرکوب ما اسب بود ... مسابقه‌ها داشتیم؛ مثلاً سبق و رمایه تا عضلات حیوان ورزیده شود (آل‌احمد۱۱، ۱۱۹) ║ ۱۳۵۳ش. در سنت پیغمبر یک سلسله دستورها رسیده‌است که در فقه به‌نام سبق ‌و رمایه معروف است. دستور رسیده‌است که خود و فرزندانتان تا حد مهارت کامل، فنون اسب‌سواری و تیراندازی را یاد بگیرید (مطهری۲، ۹۸) ║ ۱۳۷۷ش. اگر سبق‌ و رمایه تنها بر مورد نص بسنده شود، باید گفت اکنون هم تیراندازی باید با تیر و کمان و شمشیر باشد و درنتیجه استفاده از سلاح‌های مدرن جایز نخواهد بود (رضا حق‌پناه: علوم و معارف قرآنی، ش۶-۷‏/۱۳۶‏)

معنی سبق‌ورمایه | فرهنگ جامع زبان فارسی