فرهنگ جامع زبان فارسیفرهنگستان زبان و ادب فارسی

مستقذر

وضعیت: «در حال تأیید»
مستقذر ‎mostaqzar‎
(صفت) ۱. (چیزی) که زشت و نامطبوع یا کثیف و آلوده است و غالباً برخورد با آن یا تصوّر آن حال شخص را به هم می‌زند ؛ مستقذره‏۲.
ق۵. آداب طعام خوردن با دیگر کس ... ششم: چیزی که دیگران را از آن کراهیت و نفرت بود به طبع، نکند، دست در کاسه نیفشاند .... و حدیث چیزهای مستقذر نکند (غزالی۱، ۱‏/۲۸۹‏) ║ ق۶. از بهر طعامی و شرابی که بیشتر علّت‌ها از آن خیزد، خویشتن را به دوزخ نتوان بردن. آنچه بر مزبله مستقذر است همه از طعام‌های لذیذ است (ابوالرجاء۱، ۸۰) ║ ق۷. اگر مورچه‌ای یا مگسی در دیگی افتد و از هم بریزد، ریختن آن واجب نشود. چه مستقذر جِرم اوست چون باقی ماند، و نجس نشده‌است تا دیگ به‌ نجاست آن حرام شود. و آن دلیل است که تحریم او برای استقذار است (مؤیّد خوارزمی، ۲‏/۲۰۱‏) ║ ق۹. نیست جز بوی نبی سوی خدا رهبر تو را/ از علی جو بو که بوی بوعلی مستقذر است (جامی۱، ۱‏/۷۶‏)
۲. ← آلوده‏‌یک‌. ۱.
ق۶. گر کسی قصد کند تا که مرا از تهمت/گرگ یوسف کند، ای صدر از آنم چه ضرر - جُعَل ار چند دراندازد سرمایۀ خویش/ لجۀ بحر کجا گردد از آن مستقذر (رضی‌الدین نیشابوری، ۶۹)
۳. (امری) که از نظر دینی یا اخلاقی یا عقلی ناپسند و نکوهیده است ؛ مستقذره‏۱.
ق۸. عبادت اصنام خود همیشه نزد من مستکره و مستقذر بوده و صحبت و الفت اهل آن منکرترین منکر (نظام تبریزی، ۲۳۳)

معنی مستقذر | فرهنگ جامع زبان فارسی