وضعیت: «در حال ویراستاری»
نیکوسرشت nikuserešt
(صفت) ۱. (کسی) که ذاتش پاک و رفتارش پسندیده است ؛ نکوسرشت ۱؛ نیک‌سرشت؛ نیکوسرشته؛ نیکوسرشتی۲.
ق۴. به رضوان و حور و به خرّم‌بهشت/ به ذات رسولان نیکوسرشت (دقیقی، ۱۱۰) ║ ق۵. که نادان بدان‌جای خوار است و زشت/ شه آنجاست درویش نیکوسرشت (اسدی۳، ۴۷۱) ║ ق۶. سالک صادق‌دَم نیکوسرشت/ آمد از صدق طلب پیش بهشت (عطّار۸، ۱۳۰) ║ ق۷. برش تنگ‌دستی دو حرفی نبشت/ که ای خوب‌فرجامِ نیکوسرشت (سعدی۱، ۸۴) ║ ق۸. [در خواب] درختِ سرو صنوبر مردمِ نیکوسرشت و فرزند باشد، چوب عود و صندل مردم نیکونام و فرزند نیک‌سیرت (شمس‌الدین آملی، ۳/۲۵۸) ║ ق۹. هیچ بِه از آن نیست که این بدسرشت را از این خویِ زشت برهانم و نیکوسرشتان را از آسیب وی ایمن گردانم (جامی۲، ۱۱۲) ║ ق۱۰. پادشاهِ نیکوسرشت مایل به گشت صحرا و دشت شده (خواندمیر۱، ۴/۵۴۳) ║ ق۱۱. نان و حلوا چیست ای نیکوسرشت/ این عبادت‌های تو بهر بهشت (شیخ بهایی۱، ۲۷) ║ ق۱۲. خوشا آن جوانمرد نیکوسرشت/ که دیدارش آرَد به راه بهشت (حزین، ۷۴۱) ║ ق۱۳. این پادشاهِ نیکوسرشت، در خرابی‌های گذشته هیچ شراکتی نداشته (ملکم خان، ۱/۱۸۲) ║ ق۱۴. اَلا ای خردمند نیکوسرشت/ نخواهد درود آن‌که تخمی نکشت (قاسمی کرمانی، ۷۳) ║ ۱۳۳۵ش. فری بر مادر نیکوسرشتش/ غزال ماده گفتی شیرِ نر زاد (بهبهانی، ۱۶۵) ║ ۱۳۵۷ش. [مردم شیراز] طبعاً مردم خوب و خوش‌جوش و ذوق‌پرور و نیکوسرشت پاک‌طینتی هستند (جمالزاده۹، ۱۵۶)
۲. (کسی) که چهره‌ای بسیار زیبا و دلنشین دارد ؛ نکوسرشت ۲؛ نیکوسرشتی۱.
ق۴. [کیومرث] پادشاهی خوب‌روی و نیکوسرشت بود و به کوه‌ها اندرنشستی و با مردمان کم آمیختی {از: نسخه بدل} (بلعمی۲، ۲/۸۷۴) ║ ق۸. از همه خوبان گل باغ بهشت/ داشت یکی دختر نیکوسرشت (شرف‌الدین رامی، ۱۰۳) ║ ق۹. درین ویرانه نتوان یافت خشتی/ برون از قالب نیکوسرشتی (جامی۳، ۲/۲۲) ║ ق۱۰. ز دکان آن سرو نیکوسرشت/ خجل گشته گلزار باغ بهشت (؟: قاضی میر احمد۱، ۱/۵۱۵) ║ ق۱۱. تو و زاهد آن قصر و حور و بهشت/ من و ساقی آن یار نیکوسرشت (فیّاض لاهیجی، ۲۰۱) ║ ق۱۳. به ناگه زنی چار نیکوسرشت/ درآمد ز در از زنان بهشت (سروش، ۲/۱۰۰۰) ║ پس آن چار بانوی نیکوسرشت/ بشستند او را به آب بهشت (سروش، ۲/۱۰۰۱)
۳. (چیزی) خوشایند و مورد پسند.
ق۶. گفت: چیست آن تحفۀ نیکوسرشت؟/ گفت: ماء‌الجنة آبی از بهشت (عطّار۸، ۳۷۹)
۴. (جایی) که بسیار سرسبز و زیبا است.
ق۱۰. بیابی یکی باغ نیکوسرشت/ ز زشتی بسی دورتر از بهشت (ثنایی مشهدی: فخرالزمانی، ۲۱۴) ║ ق۱۳. تفنگچیان خشتی بامداد رسیده، مظفر و منصور، روانۀ خشت و ساحت آن ملک نیکوسرشت را از قدوم فرخنده‌لزوم رشک بهشت، و از آنجا روی عزیمت به سوی بندر ریک نهادند (میرزا عبدالکریم: نامی اصفهانی، ۳۴۶)
۵. (جایی) دارای ظاهری زیبا و چشم‌نواز.
ق۱۱. نظر کن بر این برجِ نیکوسرشت/ که یک دسته شد هشت باغ بهشت (قدسی، ۸۸۲) ║ چه عالی بناهای نیکوسرشت/ که شد خاک و دهقان در آن دانه کِشت (قدسی، ۹۴۹)