فرهنگ جامع زبان فارسیفرهنگستان زبان و ادب فارسی

زمین‌وزمان

وضعیت: «در حال اصلاحات ویراستاری»
زمین‌وزمان ‎zamin o zamân‎
(اسم) دنیا و تمام موجودات آن.
ق۴. زمین‌وزمان پیش من بنده شد/ جهانی به گنج من آگنده شد (فردوسی، ۳‏/۲۴۹‏) ║ ق۵. همه زمین‌وزمان خرّم است و آبادان/ به پادشاه زمین و به شهریار زمان (مسعود سعد، ۱‏/۵۳۰‏) ║ ق۶. ای سروَرِ زمین‌وزمان، اگر غم مادروپدر نیستی در این خدمت بایستادمی (دقایقی، ۸۶) ║ ق۷. جهان پیر جوان شد چو بخت آصف عصر/ بهاء دولت و دین خواجۀ زمین‌وزمان (همگر، ۶۱۴) ║ ق۸. چون... هبوب نسمات روح‌پرور جان در جوهر هوا آمیخت و اعتدال تمام در زمین‌وزمان پیدا شد، سلطان به صوب «ارتق آباد» حرکت فرمود (عزیز استرآبادی، ۳۷۰) ║ ق۹. جهان گشت یک ‌بار دیگر جوان/ چو صحن ارم شد زمین‌وزمان (ابوبکر طهرانی، ۹) ║ ق۱۰. آمد بهار و سبزه دمید و جهان خوش است/ ساقی بیار می که زمین‌وزمان خوش است (اهلی، ۴۳۹) ║ ق۱۱. شیخ با کرّوفرّ تمام و جاهی مالاکلام در لباس فقر آمد و غلغلة او زمین‌وزمان را گرفت (بداؤنی، ۲‏/۴۴‏) ║ ق۱۲. هر توپ که سر می‌شد، زمین و زمان را به لرزه می‌آورد و هر قنباره که آتش‌فشان می‌گشت، رخت عافیت جمعی از متحصنان را خاکستر می‌کرد (حسینی منشی، ۱۴۳) ║ ق۱۳. زمین‌و‌زمان در این جشن و طرب با این آزادگان هم‌داستان شده، باد صبا برای آرایش بزم گلستان دراهتزاز آمد (ایشلقی، ۹۳) ║ ق۱۴. سویِ کعبه آمد چو اژدر دمان/ بلرزید از وی زمین‌وزمان (جیحون‌آبادی، ۱۹۲) ║ ۱۳۰۰ش. برف زمین‌وزمان را گرفته و مثل کفنی بود که خاک بی‌صاحب ایران را دربرگرفته‌باشد (جمالزاده۱، ۶۶) ║ ۱۳۳۱ش. ازاین‌هاگذشته، صغری باز هم چیزها به‌خاطر داشت. امسال، اول چلة زمستان، برف بارید. درست تا لبة ایوان. زمین‌وزمان همه سفید بود: آرام، بی‌حرکت، بی‌صدا (به‌آذین۲، ۱۵) ║ ۱۳۶۲ش. هرن... هرچه تویِ اردوگاه قدم می‌زد احساسش تغییر نمی‌کرد، سبزیِ جنگل... بافتِ چسب‌ناک و زردرنگِ زمین‌وزمان، همة این‌ها دلش را به‌هم می‌زد (باستانی، ۱‏/۹۹‏) ║ ۱۳۸۰ش. اشکار کار از خود من است. وقتی گرفتار یک قضیه می‌شوم، دربست به آن فکر می‌کنم و برای همین است که زمین‌وزمان دچار سکون می‌شود (کریم‌زاده، ۳۹)

معنی زمین‌وزمان | فرهنگ جامع زبان فارسی