فرهنگ جامع زبان فارسیفرهنگستان زبان و ادب فارسی

ستان

وضعیت: «در حال تأیید»
ستان۳ ‎setân‎ [گونۀ دیگر: استان۱]
(فعل) ۱. بن مضارعِ ستدن۱، ستانیدن، ستادن۲، ستاندن، ستیدن.
۲. بن مضارع که به دنبال اسم می‌آید و معنی گیرنده یا ستاننده را به آن اضافه می‌کند ؛ استان۱‏۲.
ق۴. اندر عجبم ز جان‌ستان کز چو تویی/ جان بسْتد و از جمال تو شرم نداشت (رودکی، ۱۰۳۸) ║ ق۵. جهان‌ستانی شاهنشهی جهان‌گیری/ که کرد کار جهان را به داد و دین آباد (مسعود سعد، ۱‏/۱۳۵‏) ║ ق۶. رسمی ز قهر و مِهر تو بنگاشت چرخ و داد/ این را ملک‌ستان لقب، آن را ملک‌نشان (اخسیکتی، ۲۳۳) ║ ق۷. جهان‌ستان و جهان‌بخش چون سکندر و جم/ سر ملوک عرب خسرو ملوک عجم (دعویدار، ۱۰۳) ║ ق۸. شاه دیهیم‌بخشِ تاج‌ستان/ از عرب تا عجم خراج‌ستان (امیر خسرو۳، ۲۲) ║ ق۹. گنج‌نِه گنج‌فشان هر دو تویی/ تاج‌دِه تاج‌ستان هر دو تویی (جامی۳، ۱‏/۵۶۸‏) ║ ق۱۰. آن چهل‌هزار سوار ... در برابر عَلَم ظل‌السحاب خسرو گیتی‌ستان سر فرود آورده، بر مرکب سوار گردیدند (ابومسلم‌نامه، ۳‏/۳۹۹‏) ║ ق۱۱. اولاد او ... در زمانِ ملوک‌الطوایف بیشتر‌ از پیشتر اقتدار یافته، از حکّام و ولات قرب‌جوار باج‌ستان بوده‌اند (اسکندر بیک، ۲‏/۹۹۲‏) ║ ق۱۲. ز دود آن چراغ مرده در جان آتشی دارم/ نمی‌خواهم دلی را کز غم آن دل‌ستان رنجد (نجیب کاشانی، ۷۱۹) ║ ق۱۳. نخاسان گفتند که در این شهر ما حاکمی است، مطلق‌الحکم و رشوت‌ستان تا به حدی که به اندک خدمت عالمی را بر هم زند (آورده‌اند، ۱۷۷) ║ ق۱۴. نبشته بود در آن شهریار مُلک‌ستان/ که: ای امیر هریمن‌کش فریشته‌فر (ادیب‌الممالک، ۲‏/۲۰۳‏) ║ ۱۳۱۲ش. طرح ادعانامۀ دادستان و دفاع وکیل‌مدافع باقی مانده‌است (مستعان، ۱‏/۱۱۷‏) ║ ۱۳۶۰ش. دلبرت خواندم ولیکن جان‌ستانت یافتم/ مهربان دانستمت نامهربانت یافتم (حالت۱، ۲۱۵) ║ ۱۳۸۶ش. به پیش دوستان چون پرنیان باشیم در نرمی / ولی با دشمن خون‌خواره تیغ جان‌ستان باشیم (عباس رسولی: مکتب اسلام، ش ۸‏/۶۷‏)

معنی ستان | فرهنگ جامع زبان فارسی