وضعیت: «تأییدشده»
ابرار abrâr [جمع: ابراران؛ جمعِ بار، بر؛ <عربی>]
یک. (اسم) ۱. الف- انسان‌های خوب و نیکوکار؛ نیکان؛ نیکوکاران.
ق۵. ای عادت تو خوب‌تر از صورت مردم / وی خاطر تو پاک‌تر از طاعت ابرار (فرّخی، ۱۶۵) ║ ق۶. بارخدایا ... ما را با ابرار و نکوکاران وفات ده (ابوالفتوح، ۵/۲۱۳) ║ ق۷. آنجای که احرار نشینند نشستیم / وآن کار که ابرار گزیدند گزیدیم (مولوی۵، ۷۷) ║ ق۸. خلق این دیار از احرار و ابرار و اخیار و اشرار مطیع و فرمان‌بردار ما گشته‌اند (سیف هروی، ۲۰۹) ║ ق۹. ز اخیار و ابرار چهره بپوشد / مر اشرار و فجّار باشد تبارش (لطف‌اللّه نیشابوری: دولتشاه، ۳۲۰) ║ ق۱۰. از او صفات و احوال نیکان و ابرار ظاهر می‌شود (دوغلات، ۵۸۰) ║ ق۱۱. هرکسی زآن خوان بی‌پایان سزای خود بَرَد / فرقۀ اشرار آتش، زمرۀ ابرار گل (اشرف مازندرانی، ۸۱) ║ ق۱۳. هرگز که شنیده‌ا‌ست که گل گیرد روزه / یا سرو که سجده برد اندر صف ابرار؟ (سروش، ۱/۳۱۵) ║ ق۱۴. این سردار بسیار مرد درستکار و در این روزگار از اخیار و ابرار است (افضل‌الملک، ۲۸۷) ║ ۱۳۳۰ش. نیست شاهنشهی مطلق و شاهی که بُوَد / درگهش ملجاء زوّار و پناه ابرار (بهار، ۱/۴۷۱) ║ ۱۳۴۳ش. دوستان را ز ره مِهر ندیم است ندیم / مونس و همدَم ابرار کتاب است کتاب (روحانی، ۳۰۳)
ب- هریک از این افراد.
ق۵. اندر اسلام چهل ابرار جمع شدند، و اندر این روز به یک جای گِرد آمدند، و به یکدیگر زیارت کردند (گردیزی، ۲۱۳) ║ ق۶. جواب آمد که ای موسی من او را تمام کردم منزلت ابراران بدین شربتی که از او بازداشتم (ابونصر خانقاهی، ۲۴۰) ║ ببرد آب عالِم و ابرار / مدحت پادشاه آتش‌خوار (سنایی۳، ۲۶۲)
۲. (تصوف) عدۀ معیّنی (هفت، چهل، صد و ...) از اولیای خاص خدا که مرتبۀ آنان معمولاً از ابدال برتر دانسته می‌شود.
ق۵. خضر ... گفت: اولیا همیشه سیصدوشصت تن باشند؛ چهل از ایشان ابرارند (خواجه عبدالله۲، ۸۰) ║ سرهنگان درگاه حق جلّ‌جلاله سیصدند که ایشان را اخیار خوانند و چهل دیگر که ایشان را ابدال خوانند و هفت دیگر که مر ایشان را ابرار خوانند (هجویری، ۲۶۹) ║ ق۷. نوع انسان را در قربت به‌حضرت الهیّت منازل و مقامات است ... مقام سیّم مقام ابرار بُوَد (خواجه نصیر۱، ۱۴۲) ║ ق۸. شیخ در مقام مقربان است و خادم در مقامِ ابرار است (باخرزی، ۲/۱۲۸) ║ ق۹. طبقات مشایخ و اولیاء اخیار و ابرار و ابدال و اوتاد و مقامات ایشان چند است؟ ... سیّم مقام ابرار است و ایشان صد تن‌اند (کاشفی۲، ۷۴) ║ ق۱۰. اگر صاحب قبر از عرفا و ابرار باشد، هرچه زائر با او بگوید دریابد (حافظ حسین، ۱/۱۳) ║ ق۱۲. عطرآمیز مشام ابرار، شیخ فرید‌الدین عطار ... اصل آن جناب از نیشابور است (شیرعلی لودی، ۳۳) ║ ق۱۴. یا مگر آن مکان نظرکرده‌است / یا که این مرد باشد از ابرار (قاسمی کرمانی، ۲۵۲) ║ ۱۳۴۳ش. کسانی که به مقام اخیار و بالاتر از آن به مقام ابرار نرسیده بودند در پی عشق شُطّار می‌رفتند (نفیسی۳، ۲۵۱)
۳. نام دیگر سورۀ انسان.
دو. (صفت) ۱. ⇅ ابراریک ۱ الف.
ق۶. هرکه بیابد از تن خود سه چیز، حکم کنید او را به نیک‌بختی ... سیّم شرم از بندگان ابرار (ابونصر خانقاهی، ۸۴) ║ ق۸. مقصود عارفان عالم از زحمات اسفار و مطالعۀ اسفار دریافتن حضور علمای کبار و مشایخ ابرار است (افلاکی، ۹۵) ║ ق۱۰. محبان اهل‌بیت حیدر کرار و شیعیان و متابعان ائمۀ ابرار را به‌واسطۀ دولت ارجمند ابدپیوند ما از خوف منافقان نابکار ... مطمئن ساخت (اسناد شاه طهماسب، ۲۰۴) ║ ق۱۳. در مجلس درس آن بزرگوار، زیاده از هزار نفر از علمای ابرار و طلاب اخیار و فضلای عالی‌مقدار می‌نشستند (تنکابنی، ۱۳۸) ║ درودِ نامعدود ... بر ... افضلِ مرسلین ... محمدِ محمود ... و بر آلِ اطهار و اصحابِ ابرار ... باد (رستم الحکما، ۵۵) ║ ق۱۴. قبر سید میرمحمد (ع) مزار مبارکی است که سادات ابرار و مشایخ اخیار از آن قبر تبرک جویند (حسن فسایی، ۲/۱۱۸۸) ║ ۱۳۰۹ش. در آن زمان علمای ابرار در ایران در هر ولایت زیاد بود (نواب رضوی، ۲/۹۸۷)
۲. ⇅ ابراریک. ۲.
ق۶. پیوسته در این امت هفتصدهزار مرد تائب باشد و هفتادهزار مرد اخیار و هفت‌هزار مرد ابرار (ابن قضاعی، ۷۳۲)