فرهنگ جامع زبان فارسیفرهنگستان زبان و ادب فارسی

براستادن

وضعیت: «در حال اصلاحات ویراستاری»
براستادن ‎barestâdan, -’estâdan‎
۱. ← ایستادن ‏۳، برایستادن‏۸.
ق۴. فروشد آب و گزارده شد کار و براستاد کشتی بر کوه جودی (تفسیر طبری، ۳‏/۷۱۳‏) ║ ق۸. قاموا: برمی‌استند (قرآن ۹۶: فرهنگنامۀ قرآنی، ۳‏/۱۱۳۱‏)
۲. ← برایستادن ‏۱، ایستادن ‏۴؛ براستاد داشتن.
ق۴. سفاح به تدبیر کار یزید براستاد و نامه کرد به بوجعفر که لشکر یزید را بپراگن و به ارمینیه و آذربایگان فرست (بلعمی۲، ۴‏/۱۰۶۴‏) ║ ق۵. قصد کردی به دل ربودن من / بر هلاک دلم براستادی (فرّخی، ۴۴۲) ║ ق۶. همه روز به عبادت می‌براستیم (ابوحفص نسفی، ۲‏/۶۹۹‏)
۳. ← برایستادن ‏۷، ایستادن‏۲۷.
ق۴. بر این تدبیر که یحیی کرد براستادند و مهدی را این حالِ پسر ابوعبید اللّه را بازنمودند و درست کردند (بلعمی۲، ۴‏/۱۱۶۰‏)
۴. ← ایستادن‏۶.
ق۴. به خدای عز و جل آنک برداشت آسمان‌ها بی ستونی که می‌بینید آن، باز براستاد بر عرش و مسخر کرد آفتاب و ماهتاب را، همه همی‌روند مدتی را نام‌برده (تفسیر طبری، ۳‏/۸۰۶‏)
۵. (با حرف اضافۀ به) ← برایستادن‏۱۱.
ق۵. صورت بکرده‌ آمد جایگاه‌ها[ی] این کواکبان و عرض ایشان از شمال و جنوب و درجه‌های مطالع ایشان اندر برج‌ها و موافقی طبایعشان و مقدار عظم ایشان تا سهل‌تر بوَد اندر آموختن به‌ براستادن بدانجا و کار کردن بر این (المدخل، ۵۰)
۶. ← ایستادن‏۱.
ق۶. الصافنات: اسبانی را که بر سه دست و یک پا براستاده‌ باشند (قرآن ۴۲: فرهنگنامۀ قرآنی، ۳‏/۹۱۴‏) ║ ق۸. اگرنه پس‌رویِ نفس بی ‌آرام می‌کردی / حجاب خود شدی هرکس ز پیش خود براستادی (نزاری، ۲‏/۴۱۹‏)
۷. ← ایستادن ‏۹، برایستادن‏۱۵.
ق۶. پیش نااهل چهره نگشاده‌ست / نقش او پیش او براستاده‌ست (سنایی۲، ۱۷۳) ║ ق۸. اگرنه با تو مرا اتصال روحانی‌ست / خیال روی تو پیشم چرا براستاده‌ست (نزاری، ۱‏/۸۴۷‏)
۸. ← ایستادن ‏۱۲، برایستادن‏۷.
ق۶. ور ندانی تو آشنا بشنو / خیره بیهوده بر مناره مرو ـ در سباحت اگرچه استادی / پیش من زین‌ قبل براستادی - نه چو کشتی شکست ای رعنا / شد سباحت وبال در دریا؟ (سنایی۲، ۳۱۰) ║ ق۸. نزاری هم تو بوده‌ستی که پیش خود براستادی / ندانستی حجابی هست چون دیوار بنهادند (نزاری، ۱‏/۱۱۳۲‏)
۹. ← ایستادن ‏۳۵، برایستادن‏۶.
ق۶. هیچیز بر ابلیس دشمن‌تر از علم و عالِم نیست. او را کجا براستد که کسی به تعلیم و تعلم مشغول باشد، بکوشد تا او را به نوعی از انواع مشغول کند آنگه که داند به چیزی بزرگتر از آن باز تواند داشت (ژنده‌پیل۱، ۲۵۹)
۱۰. ← ایستادن‏۲.
ق۱۲. سگان بوزنه را گرد کردند. آن بوزنه باز هم حذر کرد و بالای دوکان برآمده، براستاد. سگبانان سگان را اشاره کردند که سگان قصد بالا برآمدن [از] دوکان کردند و خواستند که بالا برآیند و بوزنه را پاره کنند (حاتم‌نامه۲، ۲۳۶)

معنی براستادن | فرهنگ جامع زبان فارسی