وضعیت: «در حال ویراستاری»
سفلانی soflâni, se-
(صفت) ۱. ← سفلییک. ۱.
ق۵. جملگی عالم جسمانی خود این دو چیز است: یا عالم نورانی است چون افلاک و کواکب، یا سفلانی است چون طبایع ... و این سفلانی فایده‌پذیر است (ناصر خسرو۴، ۱۶۰) ║ ق۸. نفس ناطقه را که سلطان مملکت بدن است، در توصّل به خسایس طبیعت و نقایص سفلانی، خدمتکار شهوت و غضب و حسد و دیگر رذایل نفسانی سازند (وصّاف، ۵۳۹) ║ ق۱۱. گاه باشد که شر و فساد از مصادماتی که در اسبابِ سفلانی واقع باشد، به وقوع آمده باشد، چه اسباب عالی تمام خیر است (خالقداد۲، ۲/۲۳۴)
۲. ← سافل۱.
ق۶. دو برادر بودند در یک سرای، یکی بر طَبَق سفلانی و یکی بر علیائی. آنچه بر طَبَق بالایین بود به خمر و زَمر مشغول بودی، و این برادر دیگر به عبادت و طاعت مشغول بودی (بحر الفوائد، ۱۰۰) ║ ق۸. چون اجوف از محدّب جگر بروز می‌کند، منقسم می‌شود به دو قسم: ... یک قسم فرومی‌آید جهتِ تغذیۀ اعضاء سفلانی (ابوالمجد بیضاوی، ۱۶۹)
۳. ← سفلییک. ۴.
ق۱۱. کواکب بهر او دوّار، اگر ثابت اگر سیار / ملایک بهر او درکار، چه علوانی چه سفلانی (فیض کاشانی: کلیات علامه محمدمحسن فیض کاشانی، ۱/۴۱۸؛ اسوه، ۱۳۸۳ش)
ترکیبات: اعضاء / اعضای سفلانی؛ امعاء / امعای سفلانی؛ عالم سفلانی