وضعیت: «در حال تأیید»
ستودن sotudan, se-, su- [گونۀ دیگر: استودن، ستاییدن؛ بن مضارع: ستا(ی)؛ (گاه با پیشوند و به صورت‌های برستودن، واستودن و بستودن نیز به کار می‌رود (در توضیحات مربوط به ریشه‌شناسی به شاهد قرن۵ از شنقشی توجه فرمایند))]
(فعل متعدی) ۱. ← ستایش۲.
ق۴. چون عطا بستد اندر پیش عبداللّه سفّاح بیتی چند بگفت و اندر آن بنی‌امیه را بنکوهید و بنی‌عبّاس را بستود (بلعمی۲، ۴/۱۰۵۰) ║ تنِ خویش را نیز مستای هیچ/ به ایوان شو و کارِ فردا بسیچ (فردوسی، ۵/۳۶۰) ║ ق۵. مه‌پندار یا محمد اینان را که می شادی کنند بدانچ کرده‌اند و دوست دارند کی ایشان را *بستاذند بدانچ نکرده‌اند نگر نه‌پنداری ایشان را کی رسته‌اند از عذاب اُو ایشان را عذابی بود دردناک (شنقشی، ۹۸) ║ آن کن ز کارها که چو دیگر کس/ آن را کند بر آنْش تو بستائی (ناصر خسرو۱، ۱/۷) ║ ق۶. خدای تعالی بستاید و از عیب‌ها بزداید، آن را که خواهد (ابوحفص نسفی، ۱/۱۶۶) ║ بیدادکن پشیمان است هرچند مردمانی او را بستایند و بیدادرسیده سلامت است هرچند مردم او را بنکوهند (ابونصر خانقاهی، ۱۲۳) ║ ق۷. بزرگی را در محفلی همی ستودند و در اوصافِ جمیلش مبالغه می‌نمودند. سر از جیب تفکر برآورد و گفت من آنم که من دانم (سعدی۲، ۸۹) ║ ق۸. متنبی او را به چند قصیده بستود و او سی‌هزار درم جایزۀ آن قصاید به متنبی فرستاد (هندوشاه نخجوانی، ۲۲۷) ║ ق۹. چون نامه به سلیمان رسید شرف احماد ارزانی داشته یزید را در مجالس و محافل ستودن گرفت (میرخواند، ۳/۳۱۱) ║ ق۱۰. ای جوانمردان، آخر شرم نمی‌دارید که این مرد نوخاسته را چندین می‌ستودید؟ اینک گرفتار شد (ابومسلم‌نامه، ۱/۶۳۲) ║ ق۱۱. گرت به جاه ستایند، اعتبار مگیر/ که این ستایش، قائم‌مقام تحقیر است (شفائی، ۳۳) ║ ق۱۲. امروز هیچ‌کس نیست شایستۀ ستودن/ مضمون تهمتی چند با ناقصان چه بندیم؟ (بیدل، ۲/۵۸۰) ║ ق۱۳. دلّال اول سلیقۀ مرا بعد از آن فاخریِ لباس را بستود و قسَم خورد که مال یکی از فرّاشان خاصۀ شاهی است و بیش از یک دو بار نپوشیده‌است (میرزا حبیب۱، ۱۷۹) ║ ق۱۴. بعضی از اعیان و اعیان‌زادگان غیرخبیر دولت علیۀ ایران، افعال و اعمال دولت عثمانی را سرمشق خود کرده و آنها را می‌ستایند (فراهانی، ۱۴۴) ║ ۱۳۰۵ش. در چنین شبی که مست و مغرور پیروزی خود در انجام منظور دیرینه و رسیدن به وکالت بود به‌خصوص که جمعی متملّق گِردش آمده و خصائلی را که به هیچ‌وجه بهره‌ای از آن نداشت ستوده بودند مرگ دختر و بیماری زن را فراموش کرده بود (مشفق۲، ۴۰) ║ ۱۳۴۹ش. در شهر ذکر این زن نُقلِ مجالس بود و اقدام او را که نشانۀ نهایت محبت زن و شوهر به یک‌دیگر بود، همه‌کس می‌ستود (مینوی۲، ۱۰۶) ║ ۱۳۸۲ش. تنها پاداش من از چاپ فرهنگ معین، سپاس‌گزاری صمیمانه‌ای بود که دکتر معین در مقدمۀ جلد اول و دکتر شهیدی در مقدمۀ مجلدات چهارم و ششم از من به‌عمل آورده و مرا ستوده بودند (جعفری، ۱/۵۷۴)
۲. ← ستایش۱.
ق۴. خدای را بستودم که کردگار من است/ زبانم از غزل و مدح بندگانْش نسود (رودکی، ۹۹۱) ║ ق۵. وقتی در عرفات یکی ازین جوانمردان یکی استاده بود، گفت: الهی امروز تو را یاد کنم و بستایم کی هرگز کس چنان نستود. در ساعت زبان وی خشک گشت و گنگ (خواجه عبدالله۲، ۵۴) ║ ق۶. چون تو خود بستوده‌ای چه‌سْتایمت/ لیک چون زر برْسدم بازآیمت (عطّار۸، ۳۴۱) ║ جلال کبریای او بیش از آن است که هیچ پیغامبری و هیچ مقرّبی از قدسیان ملأ اعلی شاید که او را بستایند (عین القضات۲، ۱/۲۲۰) ║ ق۷. می‌ستاییم باری سبحانه و تعالی را، ستودن موحّدی که در توحید او هرچه جز یکیِ حق است محو شود و به تلاشی گراید (مؤیّد خوارزمی، ۲/۱۲۷) ║ ق۸. در و دیوار حمدش می‌سرایند/ زمین و آسمانش می‌ستایند (عماد فقیه، ۲۵۳) ║ ق۹. ازین گفتن چه آید یا شنودن/ خدا را هم خدا داند ستودن (ابن حسام خوسفی، ۴۸۷) ║ ق۱۱. کاظم به جز از خدا ستودن غلط است/ در بند قبول خلق بودن غلط است (کاظمای نصرآبادی: نصرآبادی۱، ۱/۴۲۴) ║ ق۱۳. چون حق تعالی اسب را بر زمین قرار داد اسب شیهه کشید و خداوند را ستود پس ندا آمد که مبارک باش ای اسب که خوار می‌گردانم به سبب آواز تو کافران را و شکسته می‌گردانم دندان‌های آنها را و پر می‌سازم گوش‌های ایشان را و می‌ترسانم دل‌های ایشان را (اسدالله خوانساری، ۴۱۸) ║ ق۱۴. هر هفته به کلیسا رفته در قلب خود خدای یگانه را می‌ستودم، به علاوه در سال سه روز روزه می‌گرفتم (ممتحن‌الدوله، ۹۷) ║ ۱۳۱۲ش. خداوند را در شکوه طبیعت ببین و بستا، با دهقانان هم‌منزل شو و در حال آنان کاوش کن، از مشاهدۀ تحمّل و توکّلشان دلیر می‌شوی، دلت قوّت می‌گیرد (حجازی۲، ۲۵۸) ║ ۱۳۴۰ش. حمد و ثنا خاص خداوندی است که اگر به بندگانش شناسایی شُکرش را عطا نمی‌کرد ... در نعمت‌های او تصرّف می‌کردند بدون این‌که او را بستایند و سپاسش را به جا آورند (دستغیب، ۲/۴۹۸)
۳. ← ستایش۳.
ق۴. زمانه که آن را بباید ستود/ کدام است و ما بر چه داریم سود؟ (فردوسی، ۷/۴۵۰) ║ ق۵. [سَحَره] در وقت به سجده افتادند و زاری می‌کردند و می‌گفتند: «آمنّا بِربّ العالمین.» فرعون چون آن بدید گفت سجده مرا می‌کنند و می‌ستایند و شکر می‌کنند (ابواسحق نیشابوری، ۱۸۴) ║ ق۶. هیچ‌کس نسْتود و نپْرستید دو معبود را/ هیچ‌کس نشْنود روز و شب قرین در یک وطن (سنایی۱، ۵۳۰) ║ ق۷. بت ستودن بهر دام عامّه را/ هم‌چنان دان «کالغَرانیقُ العُلی» (مولوی۲، ۳/۳۶۰) ║ ق۹؟. بتی را که با دست خود ساختی/ به بتخانه او را سر افراختی - ستایی و گویی که معبود ماست/ به نزد خرَد این سخن نارواست (مادح، ۲۰۷) ║ ق۱۱. این طبقه آن فرقه‌اند که فرعون و قارون و نمرود و شداد و جمشید و بتان را ستودند و پرستیدند و چندین نام زشت اولیا را نهادند همه بهتان و دروغ بی‌موقع (ادهم خلخالی، ۶۶)
۴. چیزی، کسی یا امری را توصیف کردن.
ق۱۳. [آوردۀ تاک و پروردۀ خُم ...] پیشوایانش آتش خرمن زندگی خواندند، و روندگان خار گذرگاه بندگی، پاکان پلشتش ستوده‌اند و نیکان زشتش نموده (یغما، ۲/۱۷۱) ║ ق۱۴. صحبت از بهرام چوبینه شد. شاهزاده تاختی به این سردار معتبر بردند و او را خائن و ناسپاس ستودند (اعتمادالسلطنه۱، ۸۴۸) ║ احدی ما را به اوصاف خوف و جبن یا تنبلی و اهمال نستوده و وصف ننموده مردان کار بوده‌ایم و شیران پیکار با عدّت وافر و قوّت بسیار (تربیت، ۱/۴۷) ║ ۱۳۴۸ش. هرگز با خانواده‌های تازه‌به‌دوران‌رسیده وصلت نمی‌کردند و آنها را به چشم‌ودل‌گرسنگی می‌ستودند (کتیرایی۱، ۱۱۶) ║ گرچه به فربهی و سپیدی بر و روی دختر اهمیت می‌دادند، هر دختر فربه و سپیدی را نمی‌پسندیدند مگر آن‌که نمک داشته باشد و گیرا باشد وگرنه او را به «خمیر سوراخ‌کرده» می‌ستودند (کتیرایی۱، ۱۲۲)