فرهنگ جامع زبان فارسیفرهنگستان زبان و ادب فارسی

ابجدی

وضعیت: «تأییدشده»
ابجدی ‎abjadi‎ [<← ابجد + -ی (سازندۀ صفت/ قید)>]
(صفت) ۱. مربوط به ابجد (معنای۱).
ق۱۱. پس در ترتیب طبیعی ابجدی، اوایل رباعیات سبعه، اعنی: «ا»، «ه»، «ط»، «م»، «ف»، «ش»، «ذ»، عنصر ناری و صاحب طباع حرارت و یبوست بوده باشند (میر داماد۱، ۱۴۳) ║ ق۱۳. مشارٌالیه ... هر حرف ابجدی ما را به‌علاوۀ حرکه‌ها با حرف لاتین چنان تعبیر کرده‌است که باکمالِ آشکاری و واضح هر لفظ از عربی و فارسی به‌آسانی خوانده و مثل ماها تلفظ صحیح می‌کند (اختر، ۳‏/۱۸۳۳‏) ║ ق۱۴. در تبریز هرچه نوشته به تلگرافچی بدهی، او را با علایم مخصوص، که عوض حروف وضع شده، به طهران می‌دهد و در طهران با حروف ابجدی نوشته، به صاحبش می‌رسانَد (طالبوف۲، ۱۹۴) ║ ۱۳۳۴ش. از حروف آن مصرع که به حساب ابجد جمع می‌کردند، می‌بایست تاریخ سال مرگ او به‌دست بیاید، زیراکه به ‌ترتیب الفبای ابجدی ... از یک شروع می‌شد و به هزار می‌رسید (نفیسی۱، ۵۶۷)
۲. ⇅ ابجدخوان‏‌دو‌..
ق۱۱. از آن قومم که طفل ابجدی را / ‌ادیب عقل اولی می‌نویسند (شفائی، ۳۷۸)
۳. (مجاز) اصلی و بنیادی.
ق۱۳. حرف لاتین، که زبان اصلی و ابجدی زبان‌های فرنگستان است، طبق حروفات ماست (اختر، ۳‏/۱۸۳۳‏)

معنی ابجدی | فرهنگ جامع زبان فارسی