فرهنگ جامع زبان فارسیفرهنگستان زبان و ادب فارسی

مستنشق

وضعیت: «در حال ویراستاری»
مستنشق ‎mostanšeq‎
(صفت) ۱. (درمورد کسی) که دریافت‌کنندۀ امر معنوی است.
ق۶. چون روح قدسی مستنشق نفحات قرب شد، عقل اصلی محمل عشق بر نجایب اسرار بست (روزبهان۲، ۱۰۶) ║ ق۸. رفتم بصفّ صفّه‌نشینان شهر قدس / دیدم جماعتی همه گویای بی‌زبان ـ مستنشق روایح بستان‌سرای خلد / مستنطق بدایع سکّان لامکان (خواجو، ۱۱۱) ║ ق۹. آنچه منظر نظر مستنشقان هوای عرفان و وجدان می‌شود، تأمل در معانی حدیث «من رآنی فقد رأی الحق» است (سراج شیرازی، ۲۷۰) ║ ق۱۰. مولانا سعدالدین مسعود ... در اندک‌زمانی در میدان دانش قصب‌السبق از علماء متقدمین و متأخرین درربود و شمیم قلم مشگین‌رقمش مشام جان مستنشقان روایح فضایل را معطر گردانید (خواندمیر۱، ۳‏/۵۴۴‏) ║ ق۱۱. اکنون وقت آن رسید که ... بهادرخان مشام جان مستنشقان ریاض فضل و کمال را معطر گرداند (مفید بافقی، ۱‏/۲۱۰‏)
۲. (مجاز) (درمورد کسی) که جویا و پیگیر خبر و اطلاع دربارۀ امری است (تک‌شاهد است).
ق۷. سلام و دعا که فرض عین و عین فرض است رسانیده می‌آید، و آرزومندی به ملاقات عزیزش متوافر است و پیوسته مستنشق و متنسّم اخبار ... می‌باشم (مولوی۴، ۱۹۸)
۳. (درمورد کسی) که هوا یا رایحه‌ای را از طریق مجاری تنفسی به درون می‌کشد (تک‌شاهد است).
ق۷. آنچه بر بهری از موضوع صادق نبُوَد خاصّه نبُوَد، مانند آنک غلط نکنند علما را، چه بهری علما غلط کنند. و همچنین اگر موضوع متشابه‌الاجزاء بُوَد و بر اکثر افتد، مانند مالح آب دریا را، و خفیف مطلق آتش را، چه باشد که جزوی نه چنین بُود، یا بر اقل مانند مستنشق هوا را (خواجه نصیر۲، ۴۸۹)

معنی مستنشق | فرهنگ جامع زبان فارسی