فرهنگ جامع زبان فارسیفرهنگستان زبان و ادب فارسی

ابرانسان

وضعیت: «تأییدشده»
ابرانسان ‎abar’ensân‎ [<← ابر + انسان>؛ (این واژه را داریوش آشوری در برابر واژۀ آلمانی Übermensch از کلیدواژه‌های فلسفۀ نیچه وضع کرده‌است.)]
(اسم) ۱. (فلسفه) انسان آرمانی در فلسفۀ نیچه.
۱۳۵۱ش. زرتشت با مردم چنین گفت: «من به شما ابرانسان را می‌آموزم. انسان چیزی است که بر او چیره می‌باید شد» (آشوری، ۷) ║ ۱۳۷۳ش. وظیفۀ زرتشت کاملاً پیچیده است؛ او خودش ابرانسان نیست، اما همچنین پی می‌برد که نمی‌تواند به عقب بازگردد (سعید حنایی کاشانی: ارغنون، ش۳‏/۲۱۱‏) ║ ۱۳۹۱ش. ابرانسان نیچه فلسفه‌ای است برای غلبه بر نیهیلیسم (مازیار جفرودی: کتاب ماه فلسفه، ش۵۶‏/۷۶‏)
۲. (ادبیات، سینما، نمایش) انسانی با توانایی‌های فوق‌العاده و فوق‌بشری و معتقد به آرمان‌های اخلاقی که معمولاً از مردم در برابر خطرات گوناگون دفاع می‌کند.
۱۳۷۸ش. نویسندگان داستان‌های تخیلی از کامپیوتر به‌منزلۀ نماد آینده استفاده می‌کنند و ... کامپیوتر را با قدرت تام یا تجلّی تراکم هوش و خرد ابرانسان به تصویر می‌کشند (مسعود ناصری: کتاب ماه کودک و نوجوان، ش۲۵‏/۱۱‏) ║ ۱۳۸۲ش. حرکت جوان، از ابتدا تا انتها، ‌حالت یک نوع دگرگونی و دگردیسی را دارد که هم از نظر جسمی تغییر می‌کند و هم از نظر روحی به مرتبۀ بالاتری می‌رسد؛ به مرحله‌ای که می‌توان از آن به ابرانسان تعبیر کرد (قادر رشیدزاده: نقد سینما، ش۴۰‏/۴۰‏)
۳. انسان آرمانی، با توانایی و نیروی جسمی یا روحی بسیار بیشتر از حد معمول.
۱۳۷۹ش. در تاریخ گذشته هرگز اختراعاتی این‌چنین مؤثر و عظیم به‌طور همزمان رخ نداده‌است. همگامی با پیشرفت‌های فناوری فقط از عهدۀ یک ابرانسان برمی‌آید (عباس گیلوری: تحقیقات اطلاع‌رسانی، ش۲۶‏/۶۲‏) ║ ۱۳۸۵ش. به مشروطه‌خواهان نباید به‌صورت یک ابرانسان نگاه کرد (شهریار بهبهانی: حافظ، ش۲۸‏/۵۴‏)

معنی ابرانسان | فرهنگ جامع زبان فارسی