وضعیت: «در حال اصلاحات ویراستاری»
رصدبند rasadband
یک. (صفت) ۱. (در مورد کسی) که کار او رصد کردن اجرام آسمانی و شناخت و اندازه‌گیری مختصات آن‌ها است ؛ راصد دو. ۱؛ رصدسازیک..
ق۶. خضرِ سکندرمنشِ چشمه‌رای/ قطب رصدبند مجسطی‌گشای (نظامی۲، ۶۹) ║ ق۹. به حکمت رصدبند و مشکل‌گشا/ دقیق‌النظر در علوم سما (ابوبکر طهرانی، ۲۹۹) ║ ق۱۱. بیا ای آسمان‌سنج رصدبند/ نگاهی کن به عقل چرخ‌پیوند (علّامی، ۱/۴۳) ║ ق۱۲. به کِلک فکر، کشاف حقایق/ رصدبند سطرلاب دقایق (حزین، ۶۸۹) ║ ق۱۳. بی‌ماه رخت همچو حکیمان رصدبند/ شب تا به سحر ثابت و سیاره شمردیم (قاآنی، ۹۱۵)
۲. (مجاز) (در مورد کسی) که به مانند منجّمان در شناخت چیزها دقیق است و توانایی تدبیر کارها را دارد.
ق۸. کِلک رصدبند تو گیتی‌گشای/ جام روان‌بخش تو گیتی‌نمای (خواجو۱، ۱۲) ║ هوای دل رصدبند دماغش/ شده تیره ز دود دل چراغش (خواجو۲، ۴۱) ║ ق۱۱. باقر علم است و رصدبند عشق/ شهره به داماد ز پیوند عشق (زلالی، ۱۸۶)
دو. (اسم) ⇅ رصدبند یک. ۱؛ راصد یک. ۱؛ رصدبانیک. ۲.
ق۶. رصدبندان بر او مشکل گشادند/ طلب را طالعی میمون نهادند (نظامی۳، ۶۲۵) ║ ق۸. رصدبندان که اختر می‌شمارند/ نظر بر هیأت اختر گمارند (خواجو۲، ۲۲۹) ║ ق۱۱. بر مرآت خواطر مسّاحان جداول باریک‌بینی و رصدبندان فلک معنی‌آفرینی ... منقوش‌و‌منطبع می‌گرداند که ... افراد کاینات را از ذره تا خورشید ... دست احتیاج در دامان ارتباط یک‌دیگر مشیّد و مستحکم است (وحید قزوینی، ۶) ║ ق۱۲. رصدبندان دقیقه‌یاب و اخترشناسان بطلمیوس‌انتساب، روز پنجشنبۀ بیست‌وچهارم شهر شوّال سال هزار و صد و چهل‌وهفت هجری مطابق توشقان‌ئیل را، که دوازده روز به نوروز فیروز مانده بود، برای جلوس همیون معیّن کردند (مهدی استرآبادی۲، ۲۷۱) ║ ق۱۳. از آنجا به هند افتاده از پادشاه ذی‌جاه محمّد شاه عزّت و احتشام یافت. در بستن زیج جدید محمّد شاهی سرآمد رصدبندان دقیقه‌یاب و احذق اخترشناسان بطلمیوس‌انتساب بود (عبداللطیف شوشتری، ۱۱۷)