وضعیت: «در حال ویراستاری»
بی‌سلاح biselâh
یک. (قید) به حالت غیرمسلّحانه.
ق۴. ما همه ناساخته بیرون آمدیم بی‌سلاح (بلعمی۲، ۳/۱۱۵) ║ ق۵. هرگز خواهد بود که بر ما روزگاری آید که در آن روز ایمن بنشینیم بی‌سلاح؟ (قرآن کمبریج، ۱/۲۵۱) ║ ق۶. بیرون تاخت چون قضای آسمانی و هم از گرد راه بی‌سلاح بر شادروز حمله کرد (طرسوسی، ۲/۴۱) ║ ق۷. لشکر را چون اسباب و عدت حاضر و معد نباشد، اگر ناگاه حاجتی افتد، از ایشان کاری نیاید، چه بی‌سلاح به مبارزت نتوان رفت (قطب‌الدین شیرازی۲، ۱۷۵) ║ ق۹. معدودی چند که در کوشک بودند بی‌سلاح، توقّف موجب هلاک و تلف دانستند، چون حروف تهجّی از یکدیگر فروریختند (حافظ ابرو۴، ۳/۱۶۸) ║ ۱۳۵۸ش. تصمیم گرفت خودش شخصاً او را، بی‌سلاح، به شهر بیاورد (یونسی، ۶۰۳)
دو. (صفت) ۱. (درمورد کسی) که سلاح با خود حمل نمی‌کند؛ غیرمسلّح.
ق۵. مِعزالٌ: بی‌سلاح (ادیب نطنزی۱، ۷۳۳) ║ ق۶. مردمان ما همه بی‌سلاح‌اند و این‌ها سر پیکار دارند (طرسوسی، ۲/۲۵۷) ║ ق۷. کوکب چهاردهم را سماک اعزل خوانند، و اعزل بی‌سلاح باشد (خواجه نصیر۳، ۱۷۸) ║ ق۹. اگر تندرستید و اگر بیمار، و اگر بی‌سلاحید و اگر باسلاح، بروید به کارزار در راه خدای به جان و مال (ابوالمحاسن جرجانی، ۴/۷۶) ║ ق۱۰. العُطْل [العُطُل]: ... مرد بی‌سلاح (محمد جنابذی، ۲۸۸) ║ ق۱۱. #کشاورز و محرفه‌اش بی‌سلاح نمی‌باشند (جهانگیر، ۱۹۹) ║ ق۱۲. عبدالله گفت: تو با این وضع دست خالی و بی‌سلاح!؟ در فکرم که چرا مرکب و سلاح نداری؟ (حسین کرد، ۱۱۵) ║ ق۱۴. #یک دزد مسلح یک زائر بی‌سلاح را لخت می‌کند (دهخدا۵، ۲۵۷) ║ ۱۳۱۲ش. با آنکه ساکت و موقّر بود نه از دیگران کم‌بال‌و‌پر‌تر و نه از آنان بی‌سلاح‌تر بود (مستعان، ۱/۳۰۵) ║ ۱۳۳۷ش. معمولاً راهزنان وقتی به مردم بی‌سلاح کاروان و یا عابران جاده‌ها برسند قدرت و ستمگری خود را نشان می‌دهند (ناظرزاده، ۱/۹۱) ║ ۱۳۵۰ش. ارتش بی‌سلاح، هراندازه هم که شهامت و مردانگی داشته باشد از پا درمی‌آید (شاملو۳، ۵۴۵) ║ ۱۳۸۰ش. گفته‌اند عشق و ارادت او به امام و شهادت چنان بود که وقتی اشقیا از او خواستند برهنه و بی‌سلاح بجنگد چنان کرد (شهیدی، ۶۵۰)
۲. (مجاز) (درمورد کسی) که ابزاری برای دفاع از خود ندارد.
۱۳۵۷ش. عمّه فاطی ... که دوباره میدان را خالی دید و من را بی‌سلاح، شروع کرد به ورّاجی (چهل‌تن۳، ۷۷)