وضعیت: «در حال اصلاحات ویراستاری»
دیندار dindâr [جمع: دینداران]
یک. (صفت) (کسی) که پایبند به دستورات دین است؛ مؤمن.
ق۴. سغد، ناحیتی است کی... و هواییی درست و مردمانی مهمان‌دار و آمیزنده... و مردمان نرم دیندار بسیارند (حدود العالم، ۱۰۷) ║ ق۵. پیروز مردی دیندار پارسا بود (ابن بلخی، ۸۳) ║ ق۶. مَلک‌تعالی این پادشاه هنرپرور عدل‌گستر دیندار کامکار را توفیق زیادت جُستن در مکارم اخلاق که او را در تزاید است ارزانی داراد (راوندی، ۵۶) ║ ق۷. به فر دولت آن پادشاه کامکار و یمن همت آن وزیر دیندار کار دواوین رواج و رونقی تمام گرفته بود و نظام و نسقی به کمال یافته (تاریخ شاهی، ۱۷۵) ║ ق۸. شخصی را از اکابر مملکت کی اوّلا به اتفاق عالمیان مسلمان و دیندار و پاک‌اعتقاد و مصلح و دولتخواه بندگی حضرت و خیرخواه بندگان خدای باشد... تعیین فرماید (ابن هندوشاه۱، ۱، جزء۱/۲۵۰) ║ ق۹. شکتور... دیندار و خداپرست بود (ابوبکر طهرانی، ۲۰) ║ ق۱۰. پادشاه خدانترس، دیندار، پرهیزکار به ازدواج برادرزادة خویش اقدام فرماید (خواندمیر۱، ۱/۲۰۹) ║ ق۱۱. پادشاه دین‌دارِ شریعت‌پرور درمقامِ سیاست آن گروه بداعتقاد درآمده، سر یک‌به‌یک را فراشان به‌ضربِ تخماق کوفته، به دیار عدم می‌فرستادند (اسکندر بیک، ۱/۱۹۳) ║ ق۱۲. چند نفر از علمای دیندار و فضلای شریعت‌شعار، از برای خواندن خطبه و یک نفر ضرّاب به جهت تکمیل عیار طلا و نقره از سکۀ مبارک، به همراهی شاه حشمت‌دستگاه مأمور شدند (حسینی منشی، ۲۴۷) ║ ق۱۳. من که پادشاه مملکت و خداوند سلطنتم در تقویم دین و دولت جان و مال خویش را ایثار داشته نثار خواهیم کرد. همانا چاکران غیور و رعایای دیندار ما هرگز ما را تنها نخواهند گذاشت (لسان‌الملک سپهر، ۳/۱۴۰۳) ║ ق۱۴. باید آن حکیم را از دانش‌مندان دیندار و موحّدین بزرگ‌وار شمرد (تربیت، ۲/۱۲۶۰) ║ ۱۳۱۵ش. به‌عقیدة فیخته... هرکس در ادای تکلیف نظر به نتیجه و ثمرة عمل ندارد و فقط تکلیف را منظور می‌دارد، باخداست و دیندار است (فروغی، ۳/۲۲) ║ ۱۳۴۷ش. حاجی دو پسر داشت. از ریشسفیدهای محلۀ ما بود، مردی آبرومند و دیندار. مردم به او و برادرش سید احمد احترام می‌گذاشتند (میرصادقی۱۰، ۳۸) ║ ۱۳۷۸ش. روزنامه خرداد... با اشاره به نداشتن کارنامة درخشان درزمینة دیندار شدن مردم می‌نویسد... در ذهن و عمل بعضی، ما یک نظام سلطنتی داشتیم و حالا به‌اصطلاح یک نظام اسلامی داریم امّا همان مناسبات و هنجارها حاکم باشد، کانّه نظام سلطنتی اسلامی یعنی نظامی که در آن یک حاکم و اختیارات مطلق و نامحدود داشته‌باشد (عبدالله نوری، ۱۰۴) ║ ۱۳۸۷ش. بهرام برادر کوچک‌تر فریدون موبدزاده‌ای است که در خانواده‌ای دیندار و خوش‌نویس و شاعر به‌دنیا آمده و نسخۀ مورد بحث یعنی نسخۀ آستان قدس را با زیبایی به کتابت درآورده و اشعاری نیز بدان افزوده‌است. {فاطمه جهانپور، ۱۳۸۶ هـ.ش} (نامۀ بهارستان، ش۱۳-۱۴/۳۹۱) ║ ۱۳۹۹ش. تمام سوره‌های قرآن کریم محتوای پندآموزی و علم‌آوری دارند و شایسته و بایسته است که این مصحف شریف الگوی هر مسلمان دیندار قرار گیرد (زهرا سادات روزافزای: اخلاق، ش۳۸، ۶۱)
دو. (اسم) ⇅ دینداریک..
ق۴. چو دیندار کین دارد از پادشا/ نگر تا نخوانی ورا پارسا (فردوسی، ۶/۲۳۲) ║ ق۵. چو عثمان پاکیزه‌دین کشته شد/ از او دین و دیندار سرگشته شد (ربیع، ۱۰۷) ║ ق۶. شهریارا تا گل دولت به باغ تو شگفت/ روی دینداران همه از عدل تو گل‌گون شود (امیر معزی، ۱۴۲) ║ ق۷. اصل دین پرهیزگاریست؛ یعنی دیندار به‌حقیقت آن است که از شبهت بپرهیزد و گفته‌اند که: از شبهت بپرهیزیدن بهترست از صد حج تطوّع (شهاب الاخبار۱، ۱۵) ║ ق۸. آن روز از طرفین قرب سی‌هزار کس از دیندار و کفار به درجات نعیم و درکات جحیم مقیم شدند (سیف هروی، ۶۸) ║ ق۹. محمّد... مردی عادل و مرضی‌السیرت بود و... در ایّام دولتش... بازار طایفة گوشه‌نشینان و زمرة دینداران را رواج حاصل آمد (مرعشی، ۶۵) ║ ق۱۰. بتی از حلقة پرهیزگاران برنمی‌خیزد/ که بر مردم مسلمانی دینداران شود پیدا (نظیری، ۴) ║ ق۱۱. نامسلمانی که در پا ریزمش ایمان کجاست/ تا به دینداران نمایم حاصل اسلام چیست (شفائی، ۳۶۶) ║ ق۱۲. صدای شادیانه از نقاره‌خانۀ گردون‌آستانه و غریو کوس و کورکای تهنیت به اقالیم سبعه و اقطار زمانه رسید و زبان حال دینداران حق‌پرست با این مقوله گویا گردید (حسینی منشی، ۲۴۸) ║ ق۱۳. فتنه اندر خواب شد بخت ملک بیدار ماند/ بخت دینداران حق را وقت بیداری بود (خاوری، ۲/۹۶۱) ║ ق۱۴. اجزاء این اداره مردمانی نجیب و باشرف و غیرت‌مندانی وطن‌پرست و دین‌دارانی صدیق و امین هستند (ایران۱، ۵/۳۸۳۲) ║ ۱۳۳۰ش. خاک باکو وطن و مأمن دینداران بود/ اندر آن عهد که بر شرق گذشت اسکندر (بهار، ۱/۷۶۹) ║ ۱۳۷۱ش. دینداران واقعی و شعورمندان دل‌سوز جهت جلوگیری تنها راهی که برای آن تشخیص داده‌بودند آن‌که... آن را آمدنیامد دارد، بخوانند (شهری۱، ۳/۲۴) ║ ۱۳۸۷ش. این پچین به خواهش و فرموداری بهرام پسر کیان... که دین‌داری معتقد از اهالی اصفهان بوده، نوشته شده‌است. {فاطمه جهانپور، ۱۳۸۶ هـ.ش} (نامۀ بهارستان، ش۱۳-۱۴/۳۹۳) ║ ۱۳۹۷ش. در منظر غزالی، دین هم به ساحت نظر و هم به ساحت عمل دیندار توجه می‌کند. دین تنها مناسک ظاهری و بیرونی نیست، بلکه مجالی برای تزکیۀ آدمی به شمار می‌رود (محمدامین خوانساری: آیین حکمت، ش۳۸، ۸۱)