فرهنگ جامع زبان فارسیفرهنگستان زبان و ادب فارسی

اتعاظ

وضعیت: «تأییدشده»
اتعاظ ‎ette’âz‎ [<عربی>]
(اسم) ۱. پند گرفتن؛ پذیرفتن نصیحت.
ق۵. تذکر و اتعاظ را خردها باید: عقل انسانیت و عقل معرفت و عقل عقل (سورآبادی۱، ۱‏/۲۳۷‏) ║ ق۶. مراد به تذکر اتعاظ است (ابوالفتوح، ۱۴‏/۲۸۱‏) ║ ق۷. تقدیر باری‌تعالی ... گوش هوش او از استماع آن مواعظ و اتعاظ بدین نصایح کر ساخت (جرفادقانی، ۱۲۶) ║ در این حکایت دو موضع محل اعتبار و موضع اتعاظ است (دهستانی، ۳‏/۱۱۸۳‏) ║ ق۸. دعاگوی دولتخواه را آنچ از محض اخلاص به خاطر آمد عرضه داشت و امیدوار است که ... شرف قبول و رتبت اتعاظ یابد (ابن هندوشاه۱، ۱،جزء۱‏/۱۹۵‏) ║ ق۹. خیرخواهی مسلمانان ضرورت است ... لاسیما از ایشان آن‌کس‌که حجاب درویشی پیش راه استماع و اتعاظ او نگرفته باشد (عبدالله قطب، ۵۱۰) ║ ق۱۳. چون از این وعظ و ذکری آثار اتعاظ و تذکر از ناحیهٔ احوالم مشاهده نکرد ...، عتاب آغازه کرده، گفت... (محمدجعفر نائینی: جامع جعفری، ۸۱۸) ║ ق۱۴. حقیر اهتمام داشت بر حضور مجلس موعظهٔ آن خلدآشیان ... و به این واسطه به‌مجرد حضور و استماع و اتعاظ کفایت ننموده، بلکه در هر‌جا و هر حال، قلم و حِبر و قرطاس با خود داشته (محمد طالقانی: وقف میراث جاویدان، ش۱۱و۱۲‏/۱۳۹‏) ║ ۱۳۷۳ش. اگر ما می‌خواهیم مردم را موعظه کنیم، لازمهٔ آن در درجهٔ اول، اتعاظ نفسی خود ماست (علی خامنه‌ای: پژوهش‌های اجتماعی اسلامی، ش۹۸‏/۲۸‏) ║ ۱۳۹۱ش. به آنچه کمک‌کار او در امر سیروسلوک است و آنچه در این راه برایش مفید است، می‌اندیشد که مقام تفکر است. این تفکر او را به جایگاه عبرت گرفتن و اتعاظ می‌کشاند (قاسم میرصادقی: حکمت عرفانی، ۳‏/۶۴‏)
۲. پند دادن؛ نصیحت کردن.
ق۶. از اتعاظ و تنبیه تو مرا تسلیت حاصل آمد (محمد ملطیوی۱، ۳۱۷) ║ یکی از حاضران که از فضل فایق و به رای رایق بود به حکم اتعاظ گفت ... (محمد ملطیوی۱، ۳۲۱) ║ ۱۳۸۴ش. قرآن درصدد نظریه‌پردازی... نیست، ... بلکه صرفاً جهت تنبیه، هشدار و اتعاظ ... است (قاسم پورحسن، پیام جاویدان، ش۶‏/۹۱‏)
اتعاظ یافتن
پند گرفتن.
ق۹. متذکر هوشیار ... از آن معنی اعتبار گیرد و متأدب آموزگار بدان صورت اتعاظ یابد (میرخواند، ۱‏/۱۱‏)

معنی اتعاظ | فرهنگ جامع زبان فارسی