فرهنگ جامع زبان فارسیفرهنگستان زبان و ادب فارسی

مفرد

وضعیت: «در دست علوم انسانی»
مفرد ‎mofrad‎
(صفت) (دستور) ارزشی از مشخصۀ شمار که نشان می‌دهد اسم به یک مرجع واحد اشاره دارد، یعنی یک فرد، یک چیز یا یک مفهوم. صورت مفرد معمولاً از نظر تصریفی بدون نشانه است (مصوب فرهنگستان، ۱۳۹۶، در برابر singular) ؛ اسم مفرد ‏۱؛ قس: جمع(گاه صورت یک اسم از نظر تصریفی مفرد است، اما از نظر معنایی بر یک مجموعه‌ دلالت می‌کند. در زبان فارسی به این نوع اسم‌ها «اسم جمع» گفته می‌شود، مانند لشکر، مردم، گروه).
۱۳۰۸ش. آنهائی که در این کار باشند بر دو صنف کرده یک صنف از دریا استخراج می‌نمایند و آنها را غواویص گویند و مفرد آن غواص است. صنف دیگر تجارت مروارید کنند و آنها معروف به طواویش باشند و طواش مفرد او است (سدیدالسلطنه کبابی۲، ۶۷) ║ ۱۳۳۹ش. ضعف تألیف ... آن است که ترکیب جمله برخلاف قواعد زبان باشد مانند موارد ذیل: ۱. آوردن ضمیر جمع ذی‌روح در جمله‌های قلم‌ها شکستند و کاغذها پاره شدند و مرکبها ریختند که باید همه را ضمیر مفرد بیاورند (همایی، ۳۱) ║ ۱۳۶۸ش. این بار مخاطب صیغۀ مفرد بود. شکی نکردم که هدف من بوده‌ام (علوی۶، ۱۶۶) ║ ۱۳۸۶ش. جمع‌های مکسّر نیز مدخل شده و در جلوی هریک صورت مفرد آن‌ها درون پرانتز درج گردیده‌است (پژمان فیروزبخش: نامۀ بهارستان، ش۱۳-۱۴‏/۴۱۶‏)

معنی مفرد | فرهنگ جامع زبان فارسی