اتود

وضعیت: «تأییدشده»
اتود ‎etod, etud‎ [املای دیگر: اتد؛ <از فرانسوی étude>]
(اسم) ۱. (هنر) صورت اولیه و سادۀ اثری هنری که هنرمند با تکرار و تمرین برای یافتن صورت نهایی اثر پدید می‌آورد و گاه آن را به عنوان اثری هنری عرضه می‌کند (دارای معادل مصوب فرهنگستان، ۱۳۸۶، طرح مقدماتی).
۱۳۴۸ش. وقتی او این دو دید و برداشت را با خطوطی سیاه و کشیده در هم ‌می‌آمیزد ترکیبی بس خوشایند و ستایش‌انگیز می‌آفریند. وی چند اتود در این مایه دارد (آلبرت کوچوئی: نگین، ش۵۰، ۳۹) ║ ۱۳۶۲ش. مجیدی می‌گوید:‌ ما همه بالزاکیم. لیلا می‌گوید: بالزاک جناب مجیدی؟ نسل گمشده از اتودهای بالزاکه (فصیح۱، ۹۴) ║ ۱۳۷۴ش. موضوع اتودهایت در کلاس ... مرا کنجکاو کرده ‌بود بدانم تو که هستی (دولت‌آبادی۲، ۳‏/۷۲‏) ║ ۱۳۸۲ش. تعداد زیادی مشق و اتود شمایل‌نگارانۀ بودایی ... و نیز طراحی‌هایی که به‌نظر می‌رسد اتود مجسمۀ بودایی باشد وجود دارد (آناهیتا کارآمد: تندیس، ش۶، ۹)
۲. تفکر یا مطالعه و بررسی.
۱۳۴۷ش. نفوذ بودیسم را در شعرا از یاد نبریم که... از زیستن در محیطی معتاد به بودیسم در شعرشان رنگ بسته‌است و این خود موضوع اتود وسیعی تواند بود (سعید حمیدیان: وحید، ش۵۸، ۹۷۴)
۳. (موسیقی) قطعه‌ای موسیقی که در آن بر جنبۀ خاصی از نوازندگی تأکید شده‌است و به‌منظورِ تمرین نواخته می‌شود.
۱۳۶۹ش. ۴۲ اتود کاپریس کریتزر ... جزو باارزش‌ترین آثار آموزش ویلون ... می‌باشد. اتودهای کریتزز با انواع حالات برای دست راست و چپ در نوع خود آموزش منحصربه‌فردی است (بهمن مهابادی: هنر، ش۱۹، ۱۳۲) ║ ۱۳۸۵ش. کارل چونی پیانیست و آهنگساز ... دارای آثار متعددی است، اما اتودهای آموزشی او ... مهم‌ترین آثار او هستند (ناشناس: فرهنگ و آهنگ، ش۱۳، ۵۷)
۴. نوعی مداد از جنس فلز یا پلاستیک که نوک آن به‌راحتی جایگزین می‌شود و برای نوشتن، و با فشار دادن دکمه‌ای، از سر آن خارج می‌شود؛ مدادنوکی.
۱۳۷۷ش. خش‌خش مدادها و اتودها روی کاغذ (سناپور۱، ۱۵۶) ║ ۱۳۷۹ش. قلم نابینایی برای‌ نوشتار مفید، حمل آن بی‌خطر و مشابه‌ اتود افراد بیناست (بهرام جدیدی: رشد آموزش تربیت‌بدنی، ش۱، ۵۶) ║ ۱۳۹۲ش. نوک اتد رفته زیر ناخن انگشت کوچیکۀ دستم و تقریبا بیشتر از نصف رفته تو گوشت و شکسته!! (اینترنت)
اتود زدن
⇅ اتود کردن‏۱.
۱۳۷۲ش. طوری نبود که از قبل تصمیم بگیریم یا حتی اتود بزنیم، بوم سفیدی بود و حرکت ما با قلم‌مو به‌طرف آن بوم سفید (مقدم ـ زند: کلک، ش۳۹، ۲۲۸) ║ ۱۳۸۴ش. کار از روخوانی شروع نشد، از اجرا شد ... در طی تمرین‌ها هم دستم را خیلی باز گذاشت تا حدی که هرچیزی را بتوانم اتود بزنم. حتی اگر اشتباه بود (ایمان افشاریان: هفت، ش۲۴، ۷۴) ║ ۱۳۸۸ش. خبر دارم تعدادی کاریکاتور دارید که اتود آنها را زده‌اید، ولی اجراییشان نکرده‌اید (حسن بنفشه: کیهان کاریکاتور، ش۲۱۵و۲۱۶، ۱۱)
اتود شدن
تمرین و تکرار شدن صورت یا طرح اولیۀ اثری هنری به منظور یافتن یا آماده‌سازی نسخۀ نهایی آن.
۱۳۷۷ش. این کار نه فقط با خواندن کتاب و مقاله و بحث و گفتگو انجام می‌شد، بلکه با کار کارگاهی به‌صورت عملی اتود می‌شد (علی نصیریان: نمایش، ش۳، ۷۰)
اتود کردن
۱. (هنر) پدید آوردن صورت یا طرح اولیۀ اثری هنری با تکرار و تمرین برای یافتن نسخۀ نهایی آن.
۱۳۵۲ش. وزیری به آفرینش مجسمه‌های چوبی دست می‌زند ... می‌باید که برای هر کار خود بارها اتود کند (فریدون نوین: نگین، ش۹۸‏/۴۹‏) ║ ۱۳۶۶ش. به کار معلمی نقاشی مشغول بودم. اوقات تابستان ... می‌نشستم و اتود می‌کردم (مرتضی رسام نخجوانی: هنر، ش۱۴‏/۷۸‏) ║ ۱۳۷۹ش. استادی هم داشتیم به اسم آقا نصر که ... مسئول گروه بود. اتود می‌کردیم. با الفبا آشنا می‌شدیم. در ضمن اشاره کنم که من با اعتقاد به بازیگری و بازی به گروه تئاتر پیوستم (محمد رضائی راد: صحنه، ش۶و۷‏/۷۰‏)
۲. ↑ اتود‏۲.
۱۳۵۰ش. این طور که معلوم است این معایب مورد نظر شما بوده‌است ... فکر نمی‌کنم شما از طرف خود و به‌جای آنها اتود کرده باشید، تصمیم گرفته باشید (بابک قهرمان: نگین، ش۷۴‏/۴۴‏) ║ ۱۳۵۷ش. داور مردی تجددطلب و باهوش و تندفکر و سریع‌الاجرا بود، یعنی فکر خود را بدون آنکه در اطراف آن تأمل و اتود کند اجرا می‌کرد (محسن صدر: وحید، ش ۲۳۷‏/۱۱‏)
اتود نمودن
↑ اتود‏۲.
ق۱۴. وثوق‌الدوله ... اظهار داشت که من با این ترتیبات بدون ... اختیارات تامه نمی‌توانم عهده‌دار شوم و باید بیست نفر اقلاً به دار آویزان و چهل نفر تبعید شوند. شاه گفته بود من باید قدری اتود، یعنی فکر نمایم (محمد کمره‌ای، ۲‏/۱۴۶۸‏)
ترکیبات دیگر: مداد اتود