فرهنگ جامع زبان فارسیفرهنگستان زبان و ادب فارسی

ستبردل

وضعیت: «در حال اصلاحات ویراستاری»
ستبردل ‎setabrdel‎
(صفت) (مجاز) (درمورد کسی) که هیچ‌گونه عطوفتی نسبت به دیگران ندارد و با تندخویی و خشونت با آن‌ها سخن می‌گوید و رفتار می‌کند؛ سنگدل ؛ ستبرجگر‏‌یک‌..
ق۴. بدان رحمتی است از خدای، نرمی کردی ایشان را و اگر بودی درشت‌گویِ {نسخه بدل؛ متن: درشت} سطبردل، بپراکندندی از گرداگردِ تو (تفسیر طبری، ۱‏/۲۶۱‏) ║ ق۵. زید علوی بود سخت بی‌رحم و سطبردل (گردیزی، ۷۵) ║ خدای‌ تعالی ... گفت: ای پیامبر جهد کن با کافران و منافقان و ستبردل باش بدیشان (ناصر خسرو۴، ۵۵) ║ ق۶. روایت کنند از عایشه که پیغمبر گفت اندر انجیل نبشته است صفت پیغامبر علیه‌السلم: نه درشت‌زبان است و نه سطبردل، و نه پاداش کند بدکردار را ولکن عفو کند و اندر گذارد (ابونصر خانقاهی، ۲۵۳) ║ ق۷. حق‌ تعالی گفت: ... ای، به رحمت خدای بود که تو برای ایشان نرم شدی، و اگر درشت‌خوی و ستبردل بودی، هرآینه از گِردبرگِرد تو بپراکندندی (مؤیّد خوارزمی، ۲‏/۷۷۹‏) ║ ق۸. ما می‌یابیم در توریة که محمد ... رسول خدای است، نه درشت‌خوی و نه ستبردل، نه فریادکننده در بازارها و نه پاداش‌کنندة بدی به بدی، بلکه عفو کند و بیامرزد (ابرقوهی، ۱‏/۵۹‏) ║ ق۹. تو را متوکّل نام نهادم، فظّ یعنی بدخوی و درشت‌خوی و سطبردل نباشد، و بانگ‌دارنده و آواز بلند‌کننده نباشد در بازارها (ابوالمحاسن جرجانی، ۳‏/۲۷۰‏) ║ ق۱۱. عتل: ... ستبردل (قرآن۱۲۵: فرهنگنامۀ قرآنی، ۳‏/۱۰۰۳‏)

معنی ستبردل | فرهنگ جامع زبان فارسی