اباعد

وضعیت: «تأییدشده»
اباعد ‎abâ’ed‎ [جمعِ ابعد؛ <عربی>]
۱. جمعِ ابعد ‏‌دو‌. ۴؛ متضاد: اقارب.
ق۵. بدان که به‌جای بستاخی انبساط نویسند و ... به جای بیگانگان اباعد (بیهقی۲، ۵) ║ ق۶. عدل و سیاست پسندیده‌ترین اخلاق و افعال ملوک و سلاطین است ... و اقارب و اباعد و صغیر و کبیر مردمان را از آن حظّ اوفر و قسط کامل ممکن (ظهیری۱، ۱۶۴) ║ ق۷. آن‌کس‌ که اهمال امر اهل خویش کند و واجب در حق ایشان به‌ تقدیم نرساند، باید که اجانب بر او اعتماد نکنند و اباعد از او توقع وفا ندارند (قطب‌الدین شیرازی۲، ۱۳۰) ║ ق۸. کار مقرّبان حضرت ملوک از وزرا و ندما و غیر ایشان از کار دیگر خدم و حواشی، که در سلک اباعد و اجانب منخرط باشند، صعب‌تر و خطرناک‌تر بود (عزالدین کاشانی، ۲۰۹) ║ ق۹. میان غریب و مقیم و مجاور و مسافر در سال قحط تسویه رعایت فرمودی و اقارب و عشایر را بر اباعد و اجانب ترجیح ننمودی (معین‌الدین فراهی، ۷۷۶) ║ ق۱۰. کامیابی که فیضان غمام عدل و جودش ریاض امید اباعد و اقارب را نضارت بخشیده (خواندمیر۱، ۴‏/۴۰۹‏) ║ ق۱۲. وقت آن شد که ... دادِ مردی و مردانگی را در میدان بیان ظاهر سازی و محسّنات ابکار را ... به مسامع اقارب و اباعد رسانی (عبدالنبی بهبهانی، ۷) ║ ق۱۴. باید ... صلاح آن ‌کسانی‌ که به من نزدیک‌ترند به طوری بخواهم که منافی و مضر اباعد و اجانب نباشد (آقاخان کرمانی، ۱۰۲) ║ ۱۳۵۳ش. اگر عاقلۀ حقیقی منفرداً قادر بر پرداخت تمامی دیه نباشد ... از اباعد ... واجب است به عاقله کمک نمایند (مردوخ، ۴‏/۱۷‏)
۲. جمعِ ابعد‏‌دو‌. ۱.
ق۷. افراسیاب ... با هزاران هزار سوار ترک، کی از اقاصی بلاد مشرق و اباعد دیار ترک جمع کرده بود، روی به ایران نهاد (فرائد السلوک، ۵۲) ║ ق۸. بعد از سیاحت اقطار دیار و جولان اباعد و اقاصی امصار، توطن در این مُلک اختیار کرده (منشی کرمانی۱، ۴۴)