وضعیت: «منتظر ویراستاری»
مشترک moštarek, -rak [جمع: مشترکین، مشترکان]
(صفت) ۱. (چند کس یا چیز) که از نظر پیوند با امری یا چیزی، به یکی از صورت‌های زیر، رابطه‌ای متقابل با هم دارند:
الف- شریک۳ الف.
ق۵. این همه حکم اقرار ایمان است که اگر بنده از این همه یکی به جای بگذارد کافر شود. و در این معنی خاص و عام مشترک‌اند (مستملی، ۴/۱۴۱۰) ║ ق۶. جملۀ این احکام که ما ذکرش بکردیم، خاص است در مرد آزاد و زن آزاد، الّا قسمت اوّل که بندگان و آزادان مشترک‌اند در آن (نهایه، ۲/۷۱۵) ║ ق۷. اسرار کلمات الهی نامتنتاهی است ... و از این رویْ خلق در فهم آن متفاوت باشند، اگرچه در معرفتِ ظاهرِ تفسیرْ مشترک باشند (مؤیّد خوارزمی، ۱/۶۳۵) ║ ق۸. نالۀ او از دو حال بیرون نیست: یا برای گلوست یا برای فرج، درین کار جمیع خلق مشترک‌اند و پیوسته درین کارند و تخم هوس را درین کارند (افلاکی، ۱/۱۱۶) ║ ق۹. گفته‌اند که امانت با صلوة با معرفت با وجود، درین مجموع کاینات مشترکند و در قرآن خاص کرده است که حملها الانسان... (قاسم انوار، ۳۹۸) ║ ق۱۰. این هر دو فعل، که توریة و خائنة الاعین است، مشترک‌اند در ارادت خیر به حسب ظاهر و قصدِ شرّ به حسب باطن (خنجی۱، ۱۶) ║ ق۱۱. همین خط است که باطل ز حق جدا سازد/ وگرنه حُسن زن و مرد، هردو، مشترک است (صائب، ۲/۸۳۶) ║ ق۱۲. این دو گر در هلاک مشترک است/ لیک آسوده هر یکی زِ یک است (حزین، ۸۰۹) ║ ق۱۳. خدا عالم است، پیغمبر عالم است و من عالمم. در علم مشترک شدیم. ما‌به‌الامتیاز داریم؛ علم خدا از خودش می‌باشد، علم ما از او... (تنکابنی، ۷۲) ║ ق۱۴. جنون فنون است، و همه اقسامش مشترکند در فساد عقلی که مانع است از استمتاع، و به آن ضرر حاصل می‌شود (ابوالقاسم یزدی، ۲/۵۵۹) ║ ۱۳۳۳ش. ساکنین این نواحی و ایالات مستقلّ، همگی در نژاد و زبان و سوابق تاریخی با یک‌دیگر مشترک بودند (مینوی۱، ۲۵) ║ ۱۳۶۸ش. زنان این خانه‌ها که کلاً محکومین به حبس ابدی بودند ... همه باهم هم‌درد و در تیره‌بختی مشترک می‌بودند (شهری۲، ۳/۳۳) ║ ۱۳۸۱ش. همگی آنها در بیش‌تر مشخصات و ویژگی‌های ظاهری و نسخه‌شناسی مشترک و یا دست‌ِکم مشابه هستند. (جلدسازان ماوراء‌النهری) (نامۀ بهارستان، ش۶/۴۰۸)
ب- شریک۳ ج.
ق۶. ایشان را عادت بودی که هر سود و زیان که ایشان را بودی در سفر در آن مشترک بودندی (میبدی، ۵/۳۱) ║ ق۷. اگر آفتاب نوراللّه بودی چون گفتی که المومن ینظر بنور الله؟ که در آفتاب کافر و مؤمن مشترک‌اند بل حیوانات در نور آفتاب با ما مشارک‌اند (مولوی۴، ۱۲۲) ║ ق۹. خدای تعالی مثلی زد مؤمن و کافر را به بنده‌ای که خاصّ باشد یک خواجه را و آنکه خواجگان بسیار در وی مشترک باشند (ابوالمحاسن جرجانی، ۸/۱۷۳) ║ ق۱۴. یکی از وسایل متروکیت احتکار ثروت و منع تراکم سرمایه تشکیل شرکت‌هایی است که به مشارکت عامه و به وسیلهٔ سرمایه‌های مادی و عملی افراد تشکیل و .... عموم افراد در سعی و عمل و اخذ نتیجه و نفع مشترک باشند (مرامنامه‌ها، ۱۱۲) ║ ۱۳۳۵ش. ششصد تلمیذ به مراتب مختلف علم در حلقۀ درسش استفاده می‌کردند و همه باصفا و محبت باهم در زندگی مادی مشترک بودند که گوئی همه نفس واحدند (الهی قمشه‌ای، ۲/۳۱۳) ║ ۱۳۵۸ش. درِ خانه به حیاطی باز می‌شد که چهارپنج خانوار در آن مشترک بودند و مثلِ اکثر خانه‌های شهر با پرچین از کوچه جدا می‌شد (یونسی، ۱۸۹)
ج- شریک۳ ب.
ق۷. چون گواهی داد حق که بْوَد مَلَک/ تا شود اندر گواهی مشترک (مولوی۲، ۱/۲۲۴) ║ ق۱۰. همیشه با خلایق مشترک باش/ به هر آشی چو پیاز و نمک باش {یهودابن داوید، ق۱۰} (اشعار یهودیان، ۳۷۳) ║ ق۱۱. زهد چو با نفس شود مشترک/ گربه چو سگ دید زند اشترک (زلالی، ۲۰۴) ║ ق۱۲. چون قلب مایل به جانب چپ است، ریه اندک مایل به جانب راست آن است، تا آن که دثار و پناه باشد برای عروق و قصبه ریه؛ برای آن که قصبه و شریان وریدی مشترک‌اند در تمام فعل تنفّس (عقیلی خراسانی۱، ۱/۳۰۹) ║ ق۱۳. از آنجا که من به میرزاییِ او مشهور و به خبرپژوهی و سررشته‌داریِ فرنگستان معروف و در تاریخ‌نویسی با او مشترک بودم، از این افتخار من هم بی‌بهره نماندم (میرزا حبیب۱، ۷۳۱) ║ ق۱۴. خواب ... بر سه قسم است ... دویم، خواب با رؤیا که خیال در آن موجود ولی قدرت اراده و تخیّل معدوم می‌باشد و اتفاقاً خیالات مختلفه مشترک شده، موجب رؤیا گردند (ناصرالحکما، ۱۴۳)
۲. (مصوب فرهنگستان، ۱۳۷۶، در برابر آبونه) آبونهیک..
ق۱۳. خواهش داریم برای آسانی کار مشترک‌های اختر... کاغذ نوت معادل قیمت مقرّره درضمنِ پاکت گذاشته به‌طورِ تعهّد و بیمه بلاواسطه... ارسال دارند. {س:۳} (اختر، ۲) ║ ق۱۴. انجمن موقّتی در ادارۀ صوراسرافیل روز یک‌شنبۀ پانزدهم تشکیل شد، ناچار مشترکین عظام می‌خواهند اعضای انجمن را بشناسند (دهخدا۳، ۷۴) ║ ۱۳۱۶ش. سر او هم مثل سر شوهرش بوی قرمه‌سبزی گرفته. او هم مجلۀ عالمِ نسوان را مشترک است (نفیسی۲، ۳۷) ║ ۱۳۴۴ش. در جامعه‌های متمدن که مردم، به تناسب منافع مادی و معنوی خود، به بخش‌های گوناگون تقسیم می‌شوند، جماعت‌های ناهمجای متنوع به وجود می‌آیند. از این قبیلند ... عامۀ رأی‌دهندگان یک شهر و عامۀ مشترکان یک روزنامه (آریانپور، ۱۸۱) ║ ۱۳۷۷ش. جریان آموزش و پرورش من امشب خیلی دراز شده ... آقای شولتس دارد دنیا را به من نشان می‌دهد، عینِ این‌که آدم مجلۀ نشنال جیوگرافیک را مشترک شده باشد (دریابندری۴، ۹۲)
۳. (فردی حقیقی یا حقوقی) که قراردادی با شرکتی یا مؤسسه‌ای منعقد می‌کند و با پرداخت مبلغی که در قرارداد تعیین شده از خدمات آن بهره‌مند می‌شود.
ق۱۴. در آلمان از این شرکت‌ها ششصد اداره دایر است و صدهزار نفر مشترکین آنها می‌باشند و شش کرور مارک سرمایه دارند (فروغی۲، ۴۷۳) ║ ۱۳۴۸ش. تا پایان سال ۱۳۱۶ شمارۀ مشترکان برق تهران به یک‌هزار تن نمی‌رسید (کتیرایی۱، ۳۰۵) ║ ۱۳۸۲ش. درحالِ‌حاضر این شرکت در این کشور بیش‌از سه‌میلیون مشترک دارد. {ش۲۷۲۹} (ایران۳، ش۲۷۲۹/۷)