فرهنگ جامع زبان فارسیفرهنگستان زبان و ادب فارسی

ابواب‌المال

وضعیت: «تأییدشده»
ابواب‌المال ‎abvâbolmâl‎ [جمعِ باب‌المال؛ <عربی>]
(اسم) (دیوانی) مجموع درآمدها و اموال خزانه و مالیات‌هایی که از محل‌های گوناگون حاصل می‌شد.
ق۵. صدقات و اعشار و اخماس و دیگر ابواب‌المال کی یاد کردیم همچنان است کی به دیگر جای‌ها (مسالک، ۱۳۷) ║ ق۶. ضرایب شهر و طیارات و ابواب‌المال بر موجب مشروح دیوانی به وی تفویض کردیم (منتجب‌الدین بدیع، ۷۲) ║ ق۷. لایق‌تر آنکه این ولایت از او خالی کنیم و ابواب‌المال آن بر اعوان دین و انصار اسلام ... مصروف داریم (جرفادقانی، ۱۳۴) ║ تمامت قوانین معاملات ولایت مصر ... در قلم آرم و ابواب‌المال و سایر وجوهات آن ولایت از ارتفاعی و قانونی و طیارات و غیر آن مبوّب و مفصّل گردانم (دهستانی، ۱‏/۱۲۲‏) ║ ق۸. جهتِ ضبط و نسق آن دهاهًْ کفاهًْ کاردان ... تعیین کنند، تا به تحقیق ابواب‌المال و کمیت دخل و کیفیت خرج قیام نموده، به هنگام استعلام اعلام کنند (ابن‌هندوشاه۱، ۱، جزء۲‏/۹۹‏) ║ ق۹. جناب مشارالیها ... قانون مال مملکت را به دستور ابواب‌المال قدیم جمع بسته هر بلوک را در عهدۀ متصرفی امین و اهتمام مستوفی صاحب‌تمکین تعیین فرمود (حافظ ابرو۱، ۳‏/۴۸‏) ║ ق۱۳. دفتر اوارجه ... مشتمل بر سه مد است. مد اول ابواب‌المال که در خراج و مالیات می‌باشد ... (بیان‌السلطنه، ۱۶۲)

معنی ابواب‌المال | فرهنگ جامع زبان فارسی