فرهنگ جامع زبان فارسیفرهنگستان زبان و ادب فارسی

مشته

وضعیت: «در دست پیشه و صنعت»
مشته ‎mošte‎ [املای دیگر: مشطه]
(اسم) ۱. ابزاری چوبی متشکل از دسته و سرِ گرد که با آن زه کمان را برای حلاجی کردن پنبه می‌زنند ؛ چک ‏۱؛ دست‌بانه؛ فلخم؛ محلاج.
ق۵. اَلْمِدَقُ = مشته یعنی جک (ابوسعد میدانی، ۱‏/۲۷۰‏) ║ ق۶. محبضٌ: آهن حلاج، مشطهٔ حلاج (زمخشری، ۵۷) ║ ۱۳۴۳ش. کمان در مشت و کوبد مشته بر زه/ مَلَک احسن بدو گوید فلک زه (روحانی، ۱۳۹)
۲. ابزاری از جنس چوب سخت، برنج، فولاد که شامل دسته‌ و انتهای سر دیگر، پهن و مسطح است و در صنعت کفاشی و صحافی برای کوبیدن و فشرده کردن چرم، مقوا یا گرد کردن عطف کتاب به کار می‌رود ؛ کوبه‏۱.
ق۱۴. گر نباشد شفره و مشته و درفش/ سوزن‌ونخ کِی توانی دوخت کفش (قاسمی کرمانی، ۱۹۳) ║ ۱۳۲۳ش. رویِ سکوی این دکان صحافی محقر میرزاحسن مشته به دست درحالی‌که به شیرازه زدن و لایِ قید فشار دادن کتاب و اوراق مشغول بود مرا با عالم قرائت و دنیای کتاب و خط... آشنا ساخت (جمالزاده۳، ۸۷) ║ ۱۳۶۳ش. کهنه‌ها را روی‌ِ آن می‌گذاشتند و با مشته می‌کوبیدند که نازک می‌شد (ندوشن، ۱‏/۳۶‏) ║ ۱۳۸۲ش. کارگرِ چاپ‌خانه که هنگامِ صحافی کردنِ قرآن یا سایرِ کتبِ مذهبی از کوبیدنِ مشت و مشته بر اوراقِ چاپ شده ابا می‌کرد و این عمل را گناه می‌دانست، نیاز به مشوّق و محرک نداشت (جعفری، ۱‏/۲۱۴‏) ║ ۱۳۹۳ش. بر روی سنگ ‌قبرها، تصاویر آینه، شانه، سندان، مشته کفاشی، اره نجاری و ... حک شده است (نورالدین حسین سنابادی عزیز: پژوهشنامه مطالعات اسنادی و آرشیوی، ش۱۷۵/۲)

معنی مشته | فرهنگ جامع زبان فارسی