فرهنگ جامع زبان فارسیفرهنگستان زبان و ادب فارسی

کشفیات

وضعیت: «در حال تأیید»
کشفیات ‎kašfiyyât‎ [جمعِ کشف؛ فعل همایند: فرمودن، کردن]
(اسم) ۱. جمعِ کشف‏‌یک‌. ۴.
ق۶. هر که در غیبِ غیب از خود غایب شد، عالم ملکوت و شهادت را باز نبیند، زیرا که در بحر ازلیّات غرق کشفیات قِدم شد (روزبهان۱، ۲۳۶)
۲. جمعِ کشف‏‌یک‌. ۱۶.
ق۱۴. گالیله ... در راه کشفیات خود خیلی زحمت‌ها کشیده، نفی بلد شده، سال‌ها محبوس گشته‌است (طالبوف۲، ۲۰۹) ║ ۱۳۱۲ش. از کشفیات عمیق و عتیق خود راجع‌ به کورۀ دُور شب‌کلاه حافظ و جام چهل‌کلید زنش و شپش‌های خرقۀ پدرش و میخچۀ پای پسرعمویش ... سخنرانی می‌کرد (هدایت۶، ۵۴) ║ ۱۳۳۷ش. ما ضمن تبریک برای کشفیات علمی جالب توجه نویسندۀ محترم، از اینکه از بعضی عضلات کوچک و مهم دیگر بدن یاد نشده ابراز تأسف می‌کنیم (پزشکزاد۴، ۶۲) ║ ۱۳۸۲ش. عجیب این‌که این قضیه را به‌ حساب کشفیات روان‌شناسی جدید می‌نویسند (جعفری، ۱‏/۴۴۳‏)
۳. جمعِ کشف‏‌یک‌. ۱۴.
ق۱۴. بعد از کشفیات زیاد معلوم شد که گاز نیز در تبرید و فشار مبدل به قطره می‌گردد (طالبوف۲، ۱۲۵) ║ ۱۳۱۲ش. در ممالک دوست هم‌جوار ... ترقیات روزافزون علمی و صنعتی و هنری و کشفیات و اختراعات محیرالعقول کردند (هدایت۶، ۱۵۳) ║ ۱۳۴۰ش. خیلی خوب دیگر، بس است. شبانه‌روز کشفیات می‌فرمایید و تئوری می‌سازید (صادقی، ۲۶۵) ║ ۱۳۷۷ش. چه کشفیاتی کردیم. برای امروزمان بس است (سناپور۱، ۱۶۳)
۴. چیزهایی معمولاً با ارزش تاریخی که در نتیجۀ جست‌وجو در مناطق باستانی به دست آمده‌است.
ق۱۴. صنعت خاص و کشفیات مهم و قابل مسیو دو‌مرگان این نفایس گرانبها می‌باشد (تربیت، ۳‏/۱۹۴۱‏) ║ ۱۳۷۷ش. آرنولد یک کالسکۀ بچّه داشت که داشت جلواش هل می‌داد و کشفیات مرموز و قیمتی آن روزش را هم توی کالسکه‌اش کوت کرده‌ بود (دریابندری۴، ۷۵)
۵. جمعِ کشف‏‌یک‌. ۲۰.
ق۱۴. در اراضی معتدله نیز قرمز به‌ عمل می‌آید و از کشفیات قدیم دنیاست (طالبوف۲، ۹۷) ║ ۱۳۶۸ش. شاید با پیدا شدن گچ بزرگ‌ترین کشفیات زمان خود به‌ وجود آمد (شهری۲، ۳‏/۱۰۹‏)
۶. جمعِ کشف‏‌یک‌. ۱۵.
۱۳۱۲ش. به کوری چشمتان، ما کشفیات کرده‌ایم، ما آتش را پیدا کردیم، ما نمک ‌تُرکی را پیدا کردیم، قلاب‌سنگ اختراع کردیم (هدایت۶، ۱۳۲)
۷. جمعِ کشف‏‌یک‌. ۱۷.
۱۳۲۱ش. هر اتّفاقی می‌افتاد، بی‌مورد یا به‌مورد او را حبس می‌کردند و به‌وسیلۀ کشفیات دروغین خود به رتبه و مقام نظامی نائل می‌آمدند (عبدالله مستوفی، ۲‏/۵‏)
۸. جمعِ کشف‏‌یک‌. ۹.
۱۳۲۱ش. مادام دیالوفوا ... با شوهر خود برای کشفیات تاریخی به شوش رفته و واقعاً آنچه این زن‌ و شوهر در این‌ باب نوشته و کشف کرده‌اند کمک بزرگی به تاریخ صنایع ایران باستانی نموده‌است (عبداللّه مستوفی، ۳‏/۶۲۰‏)
۹. چیزهایی نو که برای نخستین‌بار و معمولاً بر اساس خلاقیت و ابتکار یا پیشرفت‌های علمی ساخته شده‌است ؛ قس: اختراع‏۸.
۱۳۷۹ش. یک کشف نوین علمی ... درست مانند کشفیات مکانیکی از قبیل ماشین بخار، تلفن، عکاسی یا هواپیما چیزی است که به‌ کار دیگری می‌آید و به‌ درد دیگر می‌خورد یعنی خودش فی‌نفسه اهمیتی ندارد (خرّمشاهی، ۳۳)
۱۰. مبهم. شاهد روزنامه اختر قدیم‌ترین شاهد در پیکره است ولی منظورش دقیقا معلوم نیست (گویا "به طور معاینه و به طور کشفیات" منظور است و نمودن یعنی نشان دادن. با این حال هیچ ربطی به معانی دیگر ندارد). شاهد دوم هم احتمالا می‌تواند صورت مجهول کشفیات کردن (کشف در معنی ۱) باشد و اگر این طور باشد باید "شدن" را در همایندها وارد کرد. با این حال هر دو شاهد مشکوک هستند و معلوم نیست باید به آنها اعتماد کرد یا نه.
ق۱۳. امر مهمات و تدارکات حربیه را به صاحب‌منصبان دولت‌های خارج به‌ طور معاینه و کشفیات نمودن کار هیچ عاقلی نیست (اختر، ۱‏/۷۰۶‏) ║ ق۱۴. اظهار داشتند که حسین فشنگچی کشفیاتی از او شد؛ سی‌هزار تومان که از بانک قزوین سرقت برده‌اند و ترورها که واقع شده، ژلاتینی و اوامر کمیته اجرائیه و تهدید آقای مستوفی شاید مستند به حسین فشنگچی باشد (محمد کمره‌ای، ۱‏/۱۰۵‏)

معنی کشفیات | فرهنگ جامع زبان فارسی