فرهنگ جامع زبان فارسیفرهنگستان زبان و ادب فارسی

ستیزندگی

وضعیت: «در حال تأیید»
ستیزندگی ‎setizandegi‎ [فعل همایند: کردن]
۱. ← ستیز‏‌یک‌. ۱.
ق۶. ستیزندگی با خداوند بخت/ ستیزنده را سر برد بر درخت (نظامی۷، ۴۱۱) ║ ۱۳۶۵ش. بیشتر محققانی که در این باره به تحقیق پرداخته‌اند، موضوع را فقط از یک پهلوی آن نگریسته‌اند و آن صرفاً بیان مخالفت و ستیزندگی دستۀ بزرگی از عالمان شرع و شاید همۀ آنان به اضافۀ پیشروان تصوف با دانش‌های مذکور است از راه تعصب اعتقادی (ذبیح‌الله صفا: ایران‌نامه، ش ۱۶‏/۵۷۱‏)
۲. ← ستیز‏‌یک‌. ۵.
ق۸. نه گریزندگیش را پایی/ نه ستیزندگیش‌ را رایی (اوحدی، ۶۶۸) ║ ق۱۰. لَجُّوا: ستیزندگی کنند (قرآن ۱۱۱: فرهنگنامۀ قرآنی، ۳‏/۱۲۵۵‏)
۳. ← ستیز‏‌یک‌. ۲.
ق۹. ستیزندگی با خداوند زور/ بوَد قوّت پیل با ضعف مور (عبدالرزاق سمرقندی، ۲، ق۲‏/۹۳۰‏) ║ ۱۳۶۶ش. معرفتی که کسی چشمداشت دست یافتن به آن را داشت، پیچیده‌تر از آن بود که متکلمان رسیدن به آن را تعلیم می‌دادند؛ بلکه تحصیل آن با کنار گذاشتن عقل و استدلال میسر شمرده می‌شد. به همین جهت بود که باطنیان اندیشه‌های شکاکی‌گرانه را پذیرفتند و نیز به همین سبب بود که در اینجا آن اندیشه‌های بی‌آزار عالمانۀ خود را از کف دادند و جنبۀ ستیزندگی و مبارزۀ خطرناک خود را آشکار ساختند (احمد آرام: تحقیقات اسلامی، ش ۲ و ۳‏/۷۱‏) ║ ۱۳۷۲ش. نیز او رویداد زدوخوردی میان دو دسته از اعراب و هجوم شبانۀ آنها را به کشتی مسافری روی شط نزدیک بصره از نزدیک دیده و نمونۀ ستیزندگی و خون‌ریزی عرب‌ها شناخته است (هاشم رجب‌زاده: ایران‌شناسی، ش ۱۸‏/۳۹۱‏) ║ ۱۳۸۰ش. اصولاً هدف و کارکرد اجتماعی مهم دین و مناسک مذهبی نیز تقویت روحیۀ ستیزندگی و آماده کردن مؤمنان برای جهاد و شهادت است (بلوک‌باشی: شهیدی، ۴۵) ║ ۱۳۸۷ش. جامعۀ ایرانی فاقد شرائط لازم برای مقاومت و ستیزندگی با دشمنان غالب بود (منصور رستگار فسایی: آینۀ میراث، ش ۴۱‏/۱۰‏)
۴. ← ستیز‏‌یک‌. ۷.
۱۳۵۴ش. فی‌الجمله وقتی خود استاد قبول دارند که اهل ستیز و ستیزندگی هستند، دیگر چه جای ایراد به کسانی است که طبعاً واکنشی به این ستیز نشان می‌دهند (محمود عنایت: آرین‌پور۲، ۱۹۰)

معنی ستیزندگی | فرهنگ جامع زبان فارسی