فرهنگ جامع زبان فارسیفرهنگستان زبان و ادب فارسی

ابی

وضعیت: «تأییدشده»
ابی۱ ‎abi‎ [گونۀ دیگرِ بی]
‌یک‌. (حرف اضافه) برای بیان مفهوم نفی، نبود یا نداشتن چیزی به‌کار می‌رود؛ بدونِ.
ق۴. زن و زاده در بند ترکان شود / ابی جنگ دل پُر ز پیکان شود (فردوسی، ۱‏/۳۰۵‏) ║ ق۵. ابی تو چون توانم بود ایدر / که تو هستی مرا همتای مادر (فخر گرگانی، ۱۵۹) ║ ق۷. یکی را رساند ز تحت ثری / به سوی شهی او ابی لشکری (زراتشت‌نامه، ۷۲) ║ ق۸. ابی او زنده ماندن چون توانم / الهی این زمان بِستان تو جانم (شاهین شیرازی: اشعار یهودیان، ۶۷) ║ ق۹؟. منه بعدازاین پای بیرون ز کیش / ابی حکم یزدان منه پای پیش (مادح، ۶۸)
‌دو‌. (پیش‌وند) پیش از اسم می‌آید و صفت یا قید می‌سازد و معنای نفی، نبود یا نداشتن را به آن اضافه می‌کند.
ق۴. خدایی رازدان و رازدار است / ابی‌دستور و بی‌ انباز و یار است (میسری، ۳) ║ ق۵. کجا رفت خواهید هرسه به ‌هم / چنین شادمانه ابی‌دردوغم (ایران‌شاه۱، ۴۲۲) ║ ق۷. چو مه‌مرد کردش بر اسبان نگاه / ابی‌دست‌وپا دید اسب سیاه (زراتشت‌نامه، ۶۲)

معنی ابی | فرهنگ جامع زبان فارسی