فرهنگ جامع زبان فارسیفرهنگستان زبان و ادب فارسی

سرتراش

وضعیت: «در دست پیشه و صنعت»
سرتراش ‎sartarâš‎
‌یک‌. ← استره.
ق۷. از ساز و آلت که او را به کار آید هفت آلت او را به کار باید: کارد و ناخن‌چین و سرتراش و شانه و مسواک و میل و مقاش {عمر سهروردی، ق۷} (رسایل جوانمردان، ۱۶۲)
‌دو‌. (صفت، اسم) کسی که کار و شغل او سرتراشی است ؛ حلاق.
ق۹. سی‌صد سرتراش و سی‌صد مغنی و پانصد کنیزک رقّاص مقرّر بود که ملازمت آن بتخانه نمایند (میرخواند، ۴‏/۱۱۶‏) ║ ق۱۰. سی‌صد سرتراش و سی‌صد مغنی و پانصد کنیزک رقاص ملازمت آن بتخانه می‌نمودند (خواندمیر۱، ۲‏/۳۸۲‏) ║ ق۱۱. در حقّ سرتراش این حمّام / سخن راست بنده می‌گویم {میربرهان، ق۱۱} (نصرآبادی۱، ۱‏/۴۲۶‏) ║ ق۱۲. سرتراش امرد به پیشم موی سر بگشاد و رفت / خانۀ من آمد امشب خطّ پاکی داد و رفت (سیّدا، ۴۳۵) ║ ق۱۳. ازجمله پیشه‌وران نجّار است که تعمیر آلات کشاورزی می‌کند و سرتراش است که سر کشاورزان می‌تراشد (میرزا حبیب۲، ۲۵۵) ║ ق۱۴. سرتراش ... چون تیغ را به ساب کشد، از مشتری رخصت طلبد. {فتوت‌نامۀ سلمانیان، ق۱۴} (خاکساریه، ۷۸) ║ ۱۳۲۶ش. یک روز چون نخورد آش آن سرتراش در چاشت / ده جا سرم ببُرید با تیغ و پنبه بگذاشت (تقی دانش، ۲‏/۱۱۱‏) ║ ۱۳۴۳ش. دلقک ... ادای یک مست را درآورد. بعد ادای یک سلمانی را ( خودش سرتراش گفت) و همه را با رقص‌وآواز (آل‌احمد۸، ۲۳۵) ║ ۱۳۷۴ش. عبدوس دیگر سرتراش شده بود و گاهی من کنار دستش می‌ایستادم به کمک (دولت‌آبادی۲، ۱‏/۴۴‏)

معنی سرتراش | فرهنگ جامع زبان فارسی