ابیات

وضعیت: «تأییدشده»
ابیات۱ ‎abyât‎ [جمعِ بیت۱؛ <عربی>؛ (گاهی نشانۀ جمع ها نیز به آن اضافه شده‌است.)]
(اسم) واحدهایی در شعر فارسی و عربی، هریک دارای دو نیمه که هردو وزن عروضی یکسانی دارند و قافیه گاهی در پایان هردو نیمه و گاهی فقط در پایان نیمۀ دوم می‌آید.
ق۴. عدی‌بن زید ابیاتی گفته‌است و این ملک حضر را نام برده‌است (بلعمی۱، ۷۲۹) ║ ق۵. من شعر بیش گویم کان شاه را خوش آید/ الفاظ‌های نیکو ابیات‌هایِ عاری (منوچهری، ۱۱۱) ║ ق۶. مداح خاص تو جبلی را به نام تو/ اشعار بی‌نهایت و ابیات بی‌مر است (جبلی، ۱‏/۵۷‏) ║ ق۷. اگر رای امیرالمؤمنین اقتضا کند و اجازت فرماید این ابیات برخوانم (دهستانی، ۱‏/۱۹۹‏) ║ ق۸. ابیات و اشعار که مغنیان به‌غنا برمی‌گویند بر دو قسم است ... (باخرزی، ۲‏/۱۸۸‏) ║ ق۹. بعضی از آن ابیات بر کتابۀ قلعه به کاشی نوشته شده‌است (حافظ ابرو۳، ۱۳) ║ ق۱۰. این فقیر این معنی را از ابیات شیخ تقریر کردم (خنجی۱، ۴۶) ║ ق۱۱. جواهر مضامین آن ابیات را به میزان طبع اشرف سنجید (محمود افوشته‌ای، ۴۶۴) ║ ق۱۲. نجیب ابیات من شد وقف دخلِ شعر نافهمان/ به ویرانی سپردم خانه‌های بی‌در خود را (نجیب کاشانی، ۳۳) ║ ق۱۳. چون ملک ‌قلزم از شاهزاده این ابیات شنید، از کشتن شاهزاده درگذشت (آورده‌اند، ۳۱۷) ║ ق۱۴. غزل به نامِ زهراخانم نامی ساخته شده‌است که از جمع حروف اولیۀ ابیات کلمۀ زهرا حاصل گردد (عارف، ۱۸۰) ║ ۱۳۰۹ش. بعد از ورود مشارالیه این ابیات را نوشته، به شاه تلگراف کردیم (نواب رضوی، ۱‏/۲۱۶‏) ║ ۱۳۳۳ش. مثل این‌ است که قصّۀ جنگ یازده‌رخ یا لشکر کشیدن کیخسرو به توران زمین را کسی از شاهنامه مجزا کند و ابیاتی در ابتدا و انتها و اواسط آن بیفزاید (مینوی۱، ۱۲) ║ ۱۳۵۴ش. پدرم هر هفته که به نزد ما می‌آمد ابیاتی از سعدی به من می‌آموخت (احسان طبری۱، ۱۰۱) ║ ۱۳۸۰ش. اشعار آن از لحاظ الفاظ و ابیات تا اندازه‌ای روان‌تر و زیباتر از اشعار حملۀ حیدری باذل است (شهیدی، ۵۲۲)