فرهنگ جامع زبان فارسیفرهنگستان زبان و ادب فارسی

ابطحی

وضعیت: «تأییدشده»
ابطحی ‎abtahi‎ [<از عربی ابطحیّ>؛ (منسوب به اَبطَح، جایی در حجاز میان مکّه و منا)]
‌یک‌. (صفت) (معمولاً درمورد پیامبر اسلام) اهل ابطح.
ق۵. چو از مکّه پیغنبرِ ابطحی / ‌به یثرب شد و کارِ دین شد قوی ... (عیّوقی، ۵) ║ ق۶. شعر حسان ‌ابن ثابت را به خوش‌طبعی شنود / ‌پادشاه دین رسول ابطحی خیرالانام (سوزنی۱، ۱۷۰) ║ ق۸. آن شاه ابطحی که سلیمان گدای اوست / ‌تعظیم مروه و عرفات از صفای اوست (خواجو، ۱۲۸) ║ ق۹. مه ابطحی نیّر یثربی / ‌کِش آن مشرقی ‌کرد {متن: گرد} و این مغربی (جامی۳، ۲‏/۴۲۰‏) ║ ق۱۰. رسول ابطحی خورشید یثرب / ‌مطیع او ز مشرق تا به مغرب (رفیقی۱، ۱۶۲) ║ ق۱۱. تمامی شرایع و ملت‌ها و راه‌ها و سنت‌ها ختم شد بر دین قویم و ملت مستقیم قافله‌سالار کاروان وجود، سرور انبیای مرسل، خلاصۀ موجودات، نبی امی عربی ابطحی هاشمی (خالقداد۲، ۱‏/۶۰‏) ║ ۱۳۲۶ش. آنی تو خود که احمد مکی ابطحی / ‌از کعبه دور کرده و در غار برده‌ای (تقی دانش، ۲‏/۱۱۶‏) ║ ۱۳۸۰ش. در مقتل‌های ساده و عوامانه‌ای چون طوفان‌البکای جوهری نیز که از مآخذ تعزیه‌سازان بود، از جنگ تن‌به‌تن امام با کسانی چون یزید ابطحی و تمیم ‌ابن قحطبۀ طائی یاد شده‌است (شهیدی، ۴۲۶)
‌دو‌. (اسم) ⇅ ابطحی‏‌یک‌..
ق۸. ابطحیی که چون عَلَم بر حرمِ وجود زد / ‌ازپیِ پای‌بوس او گشت نُه‌آسمان دوتا (خواجو، ۱)

معنی ابطحی | فرهنگ جامع زبان فارسی