وضعیت: «در حال ویراستاری»
بینامونشان binâmonešân [جمع: بی‌نام‌ونشانان]
یک. (صفت) ۱. (درمورد کسی یا چیزی) که گمنام و ناآشناست ؛ بی‌نشان‌ونام۲.
ق۷. صفت یوسف نادیده بیان می‌کردند / با میان آمد و بینامونشان گردیدیم (سعدی۳، ۲۲۵) ║ ق۸. اهل معنی همه بی‌نام‌ونشانند نخست / تا نپرسندت از این نام و نشان ره ندهند (سلمان ساوجی، ۳۱۱) ║ ق۹. دریغا جز عاشقان را جان نیست ... وجود و عدم در نزد ایشان یکسان است ... وجود از پیش دیدۀ ایشان منقشع گشته سلطانان‌اند، گدایان‌اند، بی‌نام‌ونشانان‌اند، همه‌اند، هیچ‌اند { + ان جمع} (عبدالله قطب، ۵۰۹) ║ ق۱۰. چون صید غزالان همه مجنون‌صفتانند / اهلی پی خود گم کن و بینامونشان باش (اهلی، ۲۶۱) ║ ق۱۱. سلیمان یساول ... قاسم‌خان‌نامی را که ... در لباس فقر و درویشی در آن ولایت بینامونشان به‌سر می‌برد به‌دست آورده اسم سلطنت بر او اطلاق کرده (اسکندر بیک، ۲/۸۹۸) ║ ق۱۲. از داغ غلامیّ تو خورشید‌مکانم / نام از تو عَلَم شد من بینامونشان را (حزین، ۵۵۸) ║ ق۱۳. هر بیخ تیتال که نشاندند چون میوه بید بینامونشان شد و هر تخم هوس که نشاندند خار تیمار و خاشۀ ناکامی دمید (یغما، ۲/۱۷۸) ║ ق۱۴. چنان احساس می‌کردم که خطرها و مهلکه‌های بینامونشان مرا احاطه کرده که به هر لحظه می‌روم به مهالک بیفتم (طاهر میرزا۱، ۷۱۶) ║ ۱۳۱۲ش. بدین‌ترتیب ویکتور و اوژن توانستند به میل خود در دکان یک کتاب‌کهنه‌فروش همسایه، درهم‌و‌برهم کتبی از آثار روسو، دیدرو ... و نیز صدها کتاب بینامونشان و بی‌ارزش به دست آورند (مستعان، ۱/مق: ۱۷) ║ ۱۳۴۸ش. حماسۀ امروز ... حماسۀ زنان و مردان بی‌نام‌ونشانی است که هرگز راهی به درون این داستان‌های فاخر ... که ویژۀ دارندگان شرف است نداشته‌اند (شریعتی، ۵۶۸) ║ ۱۳۹۴ش. از اواخر دهه هشتاد شاهد بوده‌ایم که دانشگاه‌های بینامونشان و تازه‌تأسیس در کشورهایی نظیر استرالیا و نیوزلند با برگزاری نمایشگاه‌های علمی و آموزشی در بازار آموزش عالی ... موفق به جذب دانشجویان عمدتاً برخوردار شدند (علی خورسندی طاسکوه: آموزش عالی ایران، ش۲۷/۴۵) ║ ۱۳۹۹ش. احمدی‌نژاد ... راه ورود زنان به برخی معاونت‌ها را باز کرد. معاونانی که ... برخی چون مینو کیانی‌راد معاون ارزی بانک مرکزی بینامونشان بودند (پریزاد - بکند: پژوهش ملل، ش۵۷/۳۸)
۲. (درمورد چیزی یا کسی) که کاملاً از بین رفته‌است و از آن یا او اثری نمانده باشد ؛ بی‌نشان‌ونام۴.
ق۶. من بی من و بی مایی افتاده بُدم جایی / تا در بن دریایی بی‌نام‌ونشانم کرد (عطّار۳، ۱۵۹) ║ ق۸. ماجرای دل گم‌گشتۀ بینامونشان / هرکه را بازنمودیم نشانی به تو داد (امیر خسرو۴، ۳۴۵) ║ ق۹. تا که گشتم به ره عشق تو بینامونشان / در همه کون و مکان از تو نشان می‌بینم (اسیری، ۳۶۵) ║ ق۱۰. منم آن ذره که بینامونشان می‌باشم / به هواداری خورشید تو پیدا گشتم (اهلی، ۲۸۱) ║ ق۱۱. پاکبازان تو از تیغ اجل آزادند / گزلک محو به بی‌نام‌ونشانان چه کند؟ (صائب، ۴/۱۷۱۰) ║ ق۱۲. کل‌محمد که خار وجود خود را از تاب آتش باالتهاب تیغ جنود فتح‌انتساب به آب آمویه انداخته بود با جمعی از آب گذشته گمنام جهان و بینامونشان می‌گردد (محمدابراهیم نصیری، ۱۳۷) ║ عمری است دل آوارۀ بی‌نام‌ونشانی است / این گمشده را راهنما بلکه تو باشی (نجیب کاشانی، ۴۷۳) ║ ۱۳۲۳ش. طومار اعمال ما بی‌نام‌ونشان‌ها نیز مانند عمر و حیاتمان بینامونشان بود (جمالزاده۴، ۹۶) ║ ۱۳۴۳ش. قبر حوا ... به والذاریاتی افتاده، بدتر از بی‌نام‌و‌نشان‌ترین امام‌زاده‌ها مثلاً در ابرقو (آل‌احمد۴، ۱۵) ║ ۱۳۶۸ش. در بی‌مهری روزگار غدار و سرزمین ستمکار نسبت به هنرمندان ... در پانویس سنگ‌تراش و دستمزد سنگ‌تراش قبر ناصرالدین‌شاه آورده شد و بعد از او میرزا محمودخان ملک‌الشعرا با امضای پای تابلوهایش ... و دو سه تنی بینامونشان بدون امضاء (شهری۲، ۳/۱۹۱)
۳. (درمورد کسی) که آبرو و اعتبار ندارد ؛ بی‌نشان‌ونام۱.
ق۷. صد سال بزی در صدد صدر وزارت / گو زَهره بِدَر دشمن بینامونشان را (اسفرنگی، ۹۰) ║ ق۸. نخست از ملوک گردنکش و سپهدار لشکرکش فرعون لعین از خوزان ماربین برخاست ... چون صورت حال آن مدّلس پُر‌تلبیس از تسلس و کفر ابلیس اظهر و اشهرست نابردن نام و نادادن نشان آن بینامونشان اولی و بهترست (حسین آوی، ۶۷) ║ ق۹. جان افکارم نشان تیر محنت کِی شدی / گر من بیچاره بی‌نام‌ونشانی بودمی؟ (عصمت بخارائی، ۴۵۶) ║ ق۱۰. سامانی که سال‌ها معصوم بیگ در ایام وکالت به هم رسانیده بود به یک طرفةالعین جمعی بینامونشان بردند و عورات ایشان سروپابرهنه به خانۀ پریخان خانم پناه بردند و دیگر خانه‌ها مثل علیخان بیگ گرجی را تالان کردند (قاضی میر احمد۱، ۱/۶۰۷) ║ ق۱۱. چون آن قِسم بی‌ادبی به آن دودمان ولایت‌نشان از آن بینامونشان دیده تبسم نموده دانست که سبک‌سر است (عالم‌آرا۳، ۲۵۹) ║ ق۱۲. چگونگی عصیان و طغیان آن بینامونشان به عرض عاکفان سدۀ سنیّۀ آسمان‌شأن رسید (محمد مروی، ۲/۴۷۳) ║ ق۱۳. از روز ورود به این کشور از معاشرین این بینامونشان ... قطعه‌ای متضمن تاریخ وفات دارد (عبداللطیف شوشتری، ۱۲۴) ║ ۱۳۲۳ش. اغلب در خرقۀ درویشان با مردمان بینامونشان و بی‌سروپا نشست و برخاست می‌کرده و با آن جماعت خوش بوده‌است (جمالزاده۳، ۲۳۸) ║ ۱۳۶۸ش. دشنه مخصوص اوباش و باج‌بگیرها و اراذل محلات بود ... و بی‌نام‌ونشان‌ها و بی‌پدرمادرها و تخمِ حرام‌هائی که هم در بی‌سامانی‌های مملکت و هم در سامان‌داشتگی سربار و مزاحم افراد بوده (شهری۲، ۲/۱۸۶)
۴. (مجاز) (درمورد کسی) که وارسته از تعلقات دنیوی است.
ق۶. سالک راه تو بینامونشان اولی‌تر / در ره عشق تو بانام‌و‌نشان نتوان شد (عطّار۳، ۲۰۳) ║ در راه تو مردانند از خویش نهان مانده / بی‌جسم‌و‌جهت گشته بینامونشان مانده (عطّار۳، ۵۹۲) ║ ق۸. رندان همه مستند و می از جام ندانند / بی‌نام‌ونشانند از آن شاه‌نشانند (شاه نعمت‌اللّه، ۳۰۱) ║ ق۹. ما رند خراباتی بی‌نام‌ونشانیم / صد خرمن ناموس به یک جو نستانیم (اسیری، ۲۱۷) ║ و آنان که رسیدند ز نامت به نشانی / در عالم حیرت همه بی‌نام‌ونشانند (قاسم انوار، ۱۴۲) ║ ق۱۱. سال‌ها درپی بی‌نام‌ونشانان رفتم / تا به سرمنزل مقصود نشانم دادند (صائب، ۴/۱۶۹۳) ║ بادۀ صافی توحید به کامم دادند / از خودی رستم و بی‌نام‌ونشانم کردند (فیض کاشانی، ۱۳۳)
۵. (درمورد لوح، کاغذ و مانند آن‌ها) که بدون اسم کسی یا چیزی یا آدرس یا نشانه‌ای از او یا آن باشد ؛ بی‌نشان‌ونام۳.
۱۳۴۲ش. رفتیم آن وسط قبرستان، زیر سایۀ هیچ درختی و در پناه هیچ تیرک چراغی، قبری بینامونشان ... و عجب پاخورده و سابیده (آل‌احمد۹، ۹۰) ║ ۱۳۴۴ش. مأمور پست به ظن قوی نزدیک به صحت می‌تواند مقدار نامه‌های بینامونشان را در یک سال پیش‌بینی کند (زریاب، ۸۰) ║ ۱۳۶۸ش. معنای این دسته‌گل بینامونشان برایش چنان روشن بود که گویی خط تلگراف رمزی را کشف کرده باشد (نجفی۱، ۲/۶۷۲)
۶. (درمورد چیزی) که اسمی برای آن انتخاب نشده‌است.
۱۳۷۳ش. ستاد نامگذاری روزهای بینامونشان سیزدهم فروردین را روز سال دگر، بچه بغل، نام نهاد (گل‌آقا۱، ش۱/۸) ║ ۱۳۸۱ش. چندتا از آپارتمان‌ها شرکت‌های بینامونشان و بی‌تابلو هستند یا حتی دفترهایی برای اطلاعاتی‌های دستگاه‌های مختلف، که باید بیشتر از هرجا نزدیک دانشگاه باشند (سناپور۲، ۱۱۹)
دو. (قید) به‌طور ناآشنا و گمنام.
ق۶. عشق نپْذیرد هستیّ و پرستیدن نفْس / ما از این معنی بینامونشان آمده‌ایم (سنایی۱، ۹۴۹) ║ ازبسکه دلم به بی‌نشان داشت نیاز / بینامونشان بماندم در تک‌وتاز (عطّار۷، ۱۲۷) ║ ق۷. عشق تو به پیدا و نهانم کشتَه / سودای تو بی‌نام‌ونشانم کشتَه [؟؟؟] (اوحدالدین کرمانی، ۲۲۳) ║ ق۸. بی‌نام‌ونشانم به خرابات ببخشید / بیگانه ز خویشم، برِ خویشم بگذارید (امیر خسرو۴، ۲۵۴) ║ ق۹. نامت چیست تا بینامونشان کشته نگردی؟ (بیغمی، ۱/۵۴۶) ║ ق۱۰. همچو میلی کندم شهره تقاضای جنون / عشق هرچند که بی‌نام‌ونشانم دارد (میلی، ۸۳) ║ ق۱۱. نیست غم رفتن طالب مرا / حیف که بینامونشان می‌روم (طالب آملی، ۶۹۱) ║ ق۱۴. آن اشخاص ... اطبای حاذق دیگر را بینامونشان گذاشته‌اند (اختر، ۵/۳۵۰۹) ║ ۱۳۱۲ش. ظاهراً هنگامی که وی، بینامونشان ... وارد شهر کوچک مونتروی سورمر می‌شد حریق بزرگی عمارت فرمانداری را مشتعل ساخته بود (مستعان، ۱/۵۴) ║ ۱۳۳۶ش. جای پای رهرو عشقم مرا نشناخت کس / بر جبین خاک بینامونشان افتاده‌ام (چلچراغ، بهبهانی، ۲۴۳) ║ ۱۳۷۷ش. س‌پی‌ری‌دانوف ... نیم‌نگاهی به قیافۀ درهم و پیشانی فراخ سرباز گارد سرخ انداخت و ... فریاد زد: گم شو، لش‌خور، همان بهتر که بینامونشان به درک واصل بشوی (شاملو۱، ۲/۹۱۶) ║ ۱۳۹۹ش. حدود ۱۲۰۰ نفر از قربانیان شناسایی شدند و صدها نفر دیگر بینامونشان به خاک سپرده شدند (علی شماعی و دیگران: پژوهش‌های جغرافیای انسانی، ش۱/۱۱۳)