فرهنگ جامع زبان فارسیفرهنگستان زبان و ادب فارسی

سخی‌طبع

وضعیت: «در حال ویراستاری»
سخی‌طبع ‎saxitab’‎
(صفت) (درمورد کسی) که از آنچه دارد به دیگران می‌بخشد و ذاتاً کریم و سخاوتمند است.
ق۶. این کس که درِ سرای باز نهد از بهر مهمان و مسافران، چنان باید که جوان‌مرد و سخی‌طبع باشد، و هرکه در سرای وی شود از بهر نانی پردۀ او ندرد (ژنده‌پیل۴، ۱۹۰) ║ ق۷. شهرویه صاحب‌ثروت و کامل‌نعمت بود و شاپور کریم‌خُلق و سخی‌طبع (فرائد السلوک، ۵۷۸) ║ ق۸. ای سخی‌طبعی که سائل چون به درگاهت رسد / از صریر در ندا آید به‌ گوشش کاندر آی (ابن یمین، ۱۷۲) ║ ق۱۰. بینوایی را سخی‌طبعی به یک بخشش نواخت / از حسدهای گداطبعان رسیدش صد ضرر (محتشم، ۱‏/۳۹۷‏) ║ ق۱۱. مرد سخی‌طبع مهمان‌دوست بود، در آخر ایام حیات، او و پسرانش از زراعت و عمارت و محصول حلال خود سفرۀ درویشان بر سر راه گشوده، به خدمت اعزّه و آینده و رونده قیام می‌نمودند (اسکندر بیک، ۱‏/۲۶۶‏) ║ ق۱۲. سخاوت سخی‌طبع از همتش / شجاعت قوی‌پنجه از جرأتش ـ سلیمانِ دین شاه عالم‌پناه / خدیو جهاندار ظلّ اله (نجیب کاشانی، ۶۵۱) ║ ق۱۳. میرعبدالله سید نجیبی است و سخی‌طبع و بلندهمت و درویش‌مسلک، آنچه عاید او بشود از هر جهت به‌ مصرف مضیف مردم می‌رسانَد (نجم‌الملک، ۱۰۶) ║ ق۱۴. آنان‌که به قزوین همه با طبع سلیم‌اند / آنان‌که در این شهر سخی‌طبع و کریم‌اند ـ از پیرزنانی که دل از غصه دونیم‌اند / عاشق همه بر خواندن اشعار نسیم‌اند (نسیم شمال، ۲‏/۱۲۵‏) ║ ۱۳۳۰ش. نه دریوزه‌کار و نه تاراج‌گر / سخی‌طبع و روشن‌دل و رنج‌بر (بهار، ۲‏/۱۰۷۰‏) ║ ۱۳۹۶ش. ما اگر مست شویم آن‌قدر سخی‌طبع خواهیم بود که حتی از حاتم طایی که پشتوانۀ فرهنگی دارد نیز منت نخواهیم برد (امیر سلطان‌محمدی: نقد ادبی، ش۳۹‏/۱۹۶‏)

معنی سخی‌طبع | فرهنگ جامع زبان فارسی