فرهنگ جامع زبان فارسیفرهنگستان زبان و ادب فارسی

مرجوحیت

وضعیت: «در حال ویراستاری»
مرجوحیت ‎marjuhiy(y)at‎ [<از عربی ‏مرجوحیة‏>]
(اسم) ۱. مرجوح بودن (معنای مرجوح ۲).
ق۱۳. پس محقّق ثانی منع کرد در اول اینکه این کلام در دروس می‌باشد. پس من او را ملزم کردم به مرجوحیّت؛ پس محقّق ثانی با خدا عهد کرد که کلام خود را مقصور دارد بر استعاره به سؤال و یا افاده به جواب (تنکابنی، ۴۵۴)
۲. مرجوح بودن (معنای مرجوح ۴).
ق۱۴. دوازدهم شاذ است. و آن حدیثی است که روایت نموده باشند {ظ. باشد} آن را ثقه، مخالف آنچه روایت نموده باشند آن را جمهور، یعنی اکثر. پس مقابل را که اکثر روایت نموده‌اند مشهور گویند، و آن را شاذ. پس اگر مخالف که ارجح است احفظ یا اضبط یا اعدل از راوی شاذ باشد آن را شاذ مردود گویند به جهت شذوذ و مرجوحیتش (ابوالقاسم یزدی، ۱‏/۲۶‏) ║ ۱۳۳۶ش. بعضی محاکم از متصرف هم شهود می‌خواهند جرح شهود هم در محضر شرع باید بشود و تعارض بین شهود را هم حاکم شرع باید تشخیص ارجحیت و مرجوحیت را دهد (علی‌محمد مدرّس: کانون وکلا، ش۵۶‏/۴۹‏) ║ ۱۳۷۴ش. مرجوحیت غنا: پاره‌ای از روایات، تنها مرجوح بودن غنا را می‌رسانند نه حرمت را (کاظم قاضی‌زاده: فقه، ش۴-۵‏/۳۴۸‏) ║ ۱۳۹۹ش. صاحب جواهر در مقام رفع تعارض میان این روایات، با دقت نظر در لحن (لسان) روایات و سایر نشانه‌های متنی موجود در اخبار مرتبط بیان داشته‌است که میزان مرجوحیت و ناپسندی عمل برحسب اختلاف شدت و ضعف کراهت تفاوت پیدا می‌کند (حسین صابری و دیگران: جستارهای فقهی و اصولی، ش۱۹‏/۱۸۸‏)