وضعیت: «در دست علوم کهن»
سریع‌النزول sari’onnozul
(صفت) ۱. (درمورد قطرۀ باران) که فوراً از آسمان فرود می‌آید.
ق۶. چرا قطره‌های باران در تابستان بزرگ‌مقدار و اندک‌عدد و سریع‌النزول باشد و قطره‌های باران زمستانی کوچک‌مقدار و بسیارعدد و بطیءالنزول باشد؟ (فخر رازی، ۲۵۸)
۲. (پزشکی کهن) ؟؟.
ق۱۲. روس... به فارسی کله نامند... و خواص آن کثیرالغذا و بطئ‌الهضم و چون هضم و استمراء یابد بدن ضعیف را قوی گرداند و منی بیفزاید و جهت اصحاب کد و ریاضت نافع و مضعف معده و بدبوکنندة جشا و بول... گوشت خدّین آن گرم‌تر و رطوبت آن کمتر و غذائیت آن زیاده و هر دو چشم آن چرب‌تر و سریع‌النزول... و پوست آن اعدل و بطئ‌الهضم‌تر... و غضاریف آن ردی‌تر همه اجزا و... مصلح چشم آن نمک سیاه... و بناگوش آن سرکه و صعتر (عقیلی خراسانی، ۴۵۶) ║ عنب... به فارسی انگور... نامند ماهیت آن ثمری است معروف که از درخت تاک... به‌هم می‌رسد... و خواص آن جالی و منضج... و پوست آن سرد و خشک در اول و بسیار بطئ‌الانحدار و مولد ریاح... و در طور خوردن انگور وارد است... و شتوی آن... دو صنف می‌باشد سفید و سرخ و سرخ آن را در بغداد جبلی نامند و این با شیرینی کمی و با عفوصت و بسیار غلیظ و بطئ‌النزول از معده و نفاخ و احیاناً به سبب یبسی که دارد مقوی معده است و سفید آن لطیف و سریع‌النزول‌تر از آن... و جوارش حصرم و خل و دبس و دهن عقید آن و رمادالکرم و شراب حصرم و... در قرابادین کبیر ذکر یافت (عقیلی خراسانی، ۶۲۰) ║ قطاف... به فارسی سنبوسه... نامند ماهیت آن نوع غذائی است... و خواص آن کثیرالغذا و مولد خلط متین و مسمن بدن... و آنچه از جوز یعنی مغز گردکان سازند سریع‌النزول و برای مبرودین و مشایخ بهتر است المضار مولد سدد و دیرهضم و آنچه با سبزی‌ها ترتیب دهند مرطب و قلیل‌الغذاتر از سائر اقسام (عقیلی خراسانی، ۶۹۹) ║ سنون پوست صلب سفید آن که سوخته باشند و به سرحد رمادیت نرسیده باشد جهت تقویت لثه و دندان و جلای آن.... و جهت قولنج نافع و بادام مطحون ثقیل بر معده و بطیءالنزول از آن و رهشی سریع‌النزول‌تر از آن (عقیلی خراسانی، ۷۹۵) ║ ق۱۳. بادام مطحون ثقیل بر روده و بطئی‌النّزول از آن، در نهشی سریع‌النزول‌تر از آن است، و بادام مربا در تغذیه و فربه نمودن بدن بهتر و در اصلاح گُرده، قوی‌الأثر است (نوری، ۲/۴۱۷) ║ طبیعت آن، لطیف و سریع‌النزّول‌تر از آن، و خاکستر چوب آن مفتّت حُصات و مُحَلّل اورام باردة بیضه و خوره و شقیقه و بواسیر، شرباً و ضماداً (نوری، ۲/۴۶۶)