وضعیت: «تأییدشده»
ابتسام ebtesâm [<عربی>]
(اسم) ۱. لبخند؛ لبخند زدن.
ق۶. چیست آن معشوقه‌ای کاو نه ز خاص است و نه عام / با حریفان سربه‌سر یکسان بُوَد در ابتسام (اخسیکتی، ۴۳۵) ║ بر آن مائدۀ موعود ... بنشستیم و عقدهای احترام از گردن احتشام به انبساط و ابتسام بگسستیم (حمیدالدین بلخی، ۶۶) ║ ق۸. سحاب دژم رشحی از موج قهرش / صباح دوم برقی از ابتسامش (منشی کرمانی۱، ۷۹) ║ ق۱۲. گلزار و ابر گویی معشوق و عاشقند / کاین تا بگرید آن دگر آید در ابتسام (نشاط، ۲۱۷) ║ ق۱۳. هر تنی از خوشدلی چون شاخ گل در اهتزاز / هر لبی از خرّمی چون جام مل در ابتسام (قاآنی، ۵۴۱)
۲. (مجاز) درخشیدن و روشن شدن.
ق۶. خنجر به ابتسام به جان‌بازی یلان / و ارواح در گریستن از ابتسام او (وطواط۱، ۴۰۴) ║ ق۷. دنیای فرّار با هیچ‌کس قرار نگرفت؛ خندۀ او چون گریۀ ابر بی‌دوام است و بکای او چون ابتسام برق بی‌آرام (ابن بی‌بی، ۱/۱۹) ║ ق۹. شاه ... چندان جنگ کرد که از ... ابتسام حسامش مباسم {متن: مناسم} دولت در تبسم آمد (عبدالرزاق سمرقندی، ۱/۲۵۴) ║ ق۱۱. گلشن احوال ساکنان آن دیار ... از ابتسام صبح اقبال ... خرّمی از سر گرفت (اسکندربیک، ۲/۵۸۸) ║ ق۱۲. این اوان ... غرۀ صباح دولت و اقبال و آغاز ابتسام صبح جاه و جلال است (محمد مروی، ۲/۴۴۶)
۳. (مجاز) (درمورد غنچه و گل) شکفتن.
ق۶. همواره باد رای تو چون گل به ابتسام / پیوسته باد طبع تو چون مل در اهتزاز (یبغوملک: عوفی۱، ۵۵) ║ ق۱۱. متفرّسان زیرک‌طبع تبسم را فاتحۀ تفاؤل ابتسام بهار دولت و اقبال شناختند و مقدّمۀ انفتاح غنچۀ امانی و آمال دانستند (علّامی، ۱/۷۶) ║ ق۱۳. هنوز است آن سرو در قد کشیدن / هنوز است آن غنچه در ابتسامی (میرزا ابوطالب، ۹۵)
ابتسام فرمودن
⇅ ابتسام کردن.
ق۷. سلطان از استماع آن لطیفه ابتسام فرمود (مختصر سلجوق نامه، ۱۹۸)
ابتسام کردن
(گاهی با حرف اضافۀ به) لبخند زدن.
ق۶. جز به سعی جمیل تو نبُوَد / لب بختم گر ابتسام کند (بهاءالدین بغدادی، ۳۱۶) ║ ق۷. دهان غنچه بدرّد نسیم باد صبا / لبان لعل تو وقتی که ابتسام کنند (سعدی۳، ۵۰۶) ║ ق۱۳. عزت به کوی مادح او کرد اعتکاف / دولت به روی ناصح او ابتسام کرد (سروش، ۱/۱۰۳)