وضعیت: «در حال ویراستاری»
رفیق rafiq, re- [جمع: رفاق، رفقا(ء)، رفیقان؛ صورت تفضیلی و عالی: ارفق؛ فعل همایند: آمدن، داشتن، ساختن، شدن، کردن، گرداندن، گردانیدن، گشتن، نمودن]
یک. (اسم) ۱. کسی که با او ارتباط معمولاً بسیار نزدیک و صمیمانه‌ای وجود دارد؛ دوست ؛ رفیقه۱.
ق۴. رفیقان من با می و ناز و نعمت/ منم آرزومند یک تا زَغاره (ابوشکور بلخی: شاعران بی دیوان، ۹۰) ║ ق۵. ز شایسته رفیقان دور گشته/ ز یکدل دوستان مهجور گشته (فخر گرگانی، ۱۰۶) ║ ق۶. غازی و مجاهد کسی بود که ده شرط به جای آرد: ... ششم حق رفیق و هم‌صحبت را نگاه دارد (بحر الفوائد، ۳۴) ║ ق۷. تاج‌الدین و پسران و دیگر رفیقان دررسیدند و شرف تقبیل بساط درگاه حاصل کردند (تاریخ شاهی، ۱۹۵) ║ ق۸. مرا نه دل نه دلارام و نه رفیق و نه یار/ غمم بسی‌ست، ولی نیست هیچ غمخواری (جهان‌ملک، ۴۶۱) ║ ق۹. نه رفیقی که ز اخلاق پسندیدۀ او/ مرهم سینۀ ریش و دلِ افگار کنم (جامی۱، ۲/۲۹۷) ║ ق۱۰. خوش آن یاران که در یاری شفیق‌اند/ به مرگ و زندگی با هم رفیق‌اند (اهلی، ۶۱۷) ║ ق۱۱. من نیز همان‌جا تکیه کرده بودم که این برهمن، که رفیق من است، پیدا شد (خالقداد۱، ۲۳۳) ║ ق۱۲. رفیقان او که شب‌وروز هم‌پیاله بودند، دور او جمع شده و چهل نفر یاران پیچک بودند (حسین کرد۱، ۷۴) ║ ق۱۳. رفت از یادش رفیقان و وطن/ همنشین گردید با زاغ و زغن (احمد نراقی، ۸۷) ║ رفیقک نی بزن نی را تو جان‌سوز/ بزن نی را دلم غم داره امروز (تعزیه، ۱/۳۵۰) ║ ق۱۴. رفیقش، میرزا آقاخان، مدیر زبردست جریدۀ اختر بود که کنون موقوف شده (آقاخان کرمانی، ۵۳) ║ ۱۳۰۰ش. از همه بدتر این است که در تمام این مدتی که ویلان‌الدوله دُور ایران گردیده و همه‌جا پرسه زده ... یک نفر رفیقی که موافق و جور باشد پیدا نکرده‌است (جمالزاده۱، ۱۰۴) ║ ۱۳۳۰ش. ز صد رفیق یکی مهربان افتد هش دار/ که تَرک صحبت یاران مهربان نکنی (بهار، ۲/۱۲۰۲) ║ ۱۳۶۰ش. دیدم فلان رفیق پریشان و زردروست/ گفتم بدو که رنگ تو زرد این‌چنین چراست؟ (حالت۱، ۲۲) ║ ۱۳۸۹ش. نشست رو موتور. وقتی روشنش می‌کرد، گفت: «اون پسره رفیقته؟» کی؟ همون که دم بازار پیاده‌ش کردیم. ـ هم‌کلاسیمه (سیامک گلشیری، ۱۲)
۲. عنوانی که با آن فرد آشنایی مورد خطاب قرار می‌گیرد.
ق۴. عیب باشد به کارِ نیک درنگ/ گر شتاب آمد ای رفیق ملام (شهید بلخی: شاعران بی دیوان، ۳۳) ║ ق۵. ازبهرِ خور ای رفیق، چون خر/ من پشت به‌زیرِ بار نآرم (ناصر خسرو۱، ۱/۱۷۱) ║ ق۶. هرگز بوَد ای رفیق والا/ وارسته تو از منی و از ما (عطّار۳، ۸۴۹) ║ ق۷. صوفی ابن‌الوقت باشد ای رفیق/ نیست فردا گفتن از شرط طریق (مولوی۲، ۱/۱۰) ║ ق۸. من اسیر شاهد و تو زهد خواهی ای رفیق/ آنچه نآید از منِ رسوای تردامان مخواه (امیر خسرو۴، ۷۹۷) ║ ق۹. ای رفیقان هرکه را سودای عشرت در سر است/ بندگی آفتاب مُلک می‌باید گزید (عصمت بخارائی، ۴۶) ║ ق۱۰. چه سرّ است ای رفیقان، سرّ عشق و من نمی‌دانم/ که رسواتر شدم هرچند گردم بیشتر پنهان (محتشم، ۲/۱۲۶۳) ║ ق۱۱. ز سر تا پا گنهکارم، ندارم عذر تقصیری/ زچشم‌افتادۀ یارم، رفیقان چیست تدبیری؟ (واعظ، ۳۷۵) ║ ق۱۲. ای رفیقان به‌سلامت ره منزل گیرید/ که مرا تا به در دِیر مغان کاری هست (نشاط، ۶۲) ║ ق۱۳. باخبر باش از دل خود ای رفیق/ تا نیفتی اندر این چاه عمیق (احمد نراقی، ۳۲) ║ ق۱۴. رفیقان محبوب و بااحترام/ ز ما بر شما انقلابی سلام (لاهوتی، ۳۰۷) ║ ۱۳۰۱ش. سیاوش به تعارفاتِ معموله پرداخت و اظهارِ ارادتِ خاصی به فرخ کرده و از اخبارِ سلامتیِ جوان مستفسر شد و بعد از آنکه بی‌توفیقی در ملاقات را به بی‌التفاتیِ فرخ و بی‌سعادتیِ خود نسبت داد، با لحنِ خیلی دوستانه گفت: رفیق، ما را به‌کلّی فراموش کردی (مشفق۱، ۲۴۸) ║ ۱۳۳۵ش. من با تواَم ای رفیق، با تو/ همراه تو پیش می‌نهم گام (بهبهانی، ۹۶) ║ ۱۳۶۹ش. کاوه، ناباور، سر را تکان داد: کلک نزن رفیق، این نغمه‌ها عطرِ زنانه دارد (علیزاده، ۱/۱۶۱)
۳. کسی، چیزی یا ویژگی و اتفاق خوبی که همراه و همنشین کس یا چیز دیگر شود.
ق۴. یار بادت توفیق روزبهی با تو رفیق/ دولتت باد حریف [دشمنت] غیشه و نال (رودکی، ۱۰۶۲) ║ ق۵. شعرا را رفیقِ نعمت کرد/ نعمت خواجه نعمت شعراست (فرّخی، ۲۵) ║ چون به هم دُرّ عقیقین گشته با مینا رفیق/ قطره شد بر گل نشسته گل شکفته بر گیا (قطران، ۱۴) ║ ق۶. عیسی گفت: «یا أمَةَ اللّه، تو را بشارت باد که خدای تعالی تو را بیامرزید و تو را در بهشت رفیق من گردانید» (هزار حکایت، ۱/۱۹۳) ║ ق۷. همیشه دولت و بختت رفیق باد و قرین/ مراد و مطلبِ دنیا و آخرت حاصل (سعدی۴، ۶۷۲) ║ ق۸. حق‌تعالی ... مخلص دولت‌خواه را توفیق استماع مواعظ و نصایح مشفقانۀ آن حضرت و قبول آن به سمع ارادت و رضا و رغبت رفیق گرداناد (ابن هندوشاه۱، ۱، جزء۱/۳۵۹) ║ توفیق رفیق آمد و شد قطع منازل/ گویی که از این بادیه در خواب گذشتیم (عماد فقیه۱، ۲۰۶) ║ ق۹. اگر به سعی تو فضل خدای گشت رفیق/ رساند این دو رفیقت به منزل تحقیق (اسیری، ۱۷۴) ║ ق۱۰. ایزد تعالی دولت هدایت و سعادتِ بی‌غایت رفیقِ طریق همگنان داراد (حافظ حسین، ۱/۳۳۵) ║ جناب خانی یکی از ملازمان خود را با قاصد احمد سلطان رفیق ساخته، رخصت انصراف فرمود (قاضی میر احمد۱، ۱/۳۰۳) ║ ق۱۱. جذبۀ کوی خراباتم اگر گشتی رفیق/ چون کبوتر می‌زدم از کعبه یاهوی بلند (سلیم تهرانی، ۱۵۸) ║ امیرزاده‌ها را به امیر محمد میرتاج سپرد و صد مرد آزموده با خود رفیق نمود (ملکشاه، ۳۵۴) ║ ق۱۲. نور یزدان مگر رفیق شود/ که قدم‌سای این طریق شود (حزین، ۸۱۶) ║ ق۱۳. خواب است که نیست همدم عشق/ عشق است رفیق بخت بیدار (صفای اصفهانی، ۱۶۷) ║ ق۱۴. با عدالت همه‌جا بود رفیق/ با خِرَد در همه‌جا یار شده (ادیب‌الممالک، ۲/۹۵۶)
۴. کسی که با کسی یا کسانی همراه و هم‌سفر است ؛ هم‌رفیق.
ق۶. شنیدم که مردی بود طوّاف، در دیه‌ها رفتی و جامه فروختی. روزی به راهی می‌رفت. سواری با وی رفیق شد (محمد ملطیوی۱، ۴۸۲) ║ ق۷. یکی از ثقات، که به اطراف بلاد چین گشته بود، چنان گفت که با طایفه‌ای در سفرِ چین رفیق بودم (ابوبکر کاسانی، ۱/۲۵۷) ║ ق۸. مسافر باید که رفیقِ همدمِ هم‌ارادت طلب کند تا در راه، در کارِ دین او را معین و مدد باشد (باخرزی، ۲/۱۶۲) ║ ق۹. هدایت از خدای خواست و گفت: شاید که خدایِ من مرا راه راست بنماید و با وی زادی و راحله‌ای و رفیقی نبود (ابوالمحاسن جرجانی، ۷/۱۶۶) ║ ق۱۰. نوبه‌ای در سفری در ملازمت ایشان بودم و جمعی با ما رفیق بودند (حافظ حسین، ۱/۴۱۳) ║ ق۱۱. نبایست این‌قدر راه فنا امن/ که بتْوان بی رفیق و کاروان رفت (کلیم، ۱۳۶) ║ ق۱۳. چند روز قبل آدمِ معین‌الملک از عراق می‌آمده، در عرضِ راه شخصی با او رفیق گشته، به‌اتّفاق وارد قم می‌شوند (دولت علیّه، ۲/۱۱۸۸) ║ ق۱۴. رفیق کشتی ما، که شخصی انگلیسی است، پیش ما آمده از من پرسید: باز به قصد خود باقی هستید و به مکه می‌روید؟ (امین‌الدوله، ۱۲۴) ║ ۱۳۲۶ش. ما فقط هفت نفر بودیم. دو نفر سرباز که از مرخصی برمی‌گشتند ... و اردوئی که می‌بایست رفیق هم‌سفر من می‌شد و خود من (آل‌احمد۱۲، ۳۶) ║ ۱۳۴۹ش. دهقان پیر چون دانست که این جوان به شهری می‌رود که نزدیک ده اوست، پذیرفت که رفیق سفر باشند و با هم راه بسپرند (مینوی۲، ۲۳۰)
۵. یکی از نام‌های خداوند.
ق۶. اگر تو را هیچ اهل دین راز دانستندی، از روی عرایس اسرار پردۀ رفیق انوار بدیدندی (روزبهان۱، ۳۲۸) ║ ق۸. شرّ شیطان همیشه در کار است/ دفع او بی رفیق دشوار است (اوحدی، ۵۹۳) ║ ق۹. عقل استناد جوید، عاشق معاد جوید/ عقل اجتهاد جوید، عاشق رفیق اعلا (قاسم انوار، ۱۱) ║ ق۱۴. همه هنگام راز و گفت‌وشنفت/ جانشان با رفیق اعلی جفت (ادیب‌الممالک، ۲/۵۹۲)
۶. در مذهب اسماعیلیه، هم‌مذهب؛ هم‌کیش.
ق۷. هر رفیقی رقیقی شده، صاحب‌دعوتان اسماعیلی ذبیح شمشیرزنانِ احمدی گشته (جوینی، ۳/۱۴۰) ║ ق۸. نزاریّه در جبل سماق شام، قلعۀ حصیات بگرفتند و رفیقان را به محافظت آن نصب کردند (رشیدالدین فضلاللّه۱۲، ۸۷)
۷. کسی که با جنس مخالف رابطۀ نامشروع دارد.
ق۱۳. دو نفر از رقاص‌ها خیلی خوب می‌رقصیدند و خوشگل هم بودند، یکی رقاص اول است، گفتند با حاکم رفیق است (ناصرالدین شاه۵، ۴۴) ║ ق۱۴. زن‌هایی که صاحب و شوهر ندارند، خوشگل و بد‌گل و پیر و جوان لباس‌های فاخر پوشیده، در آن مجلس آمده که برقصند و برای خود رفیق و مشتری پیدا کنند (حاجی پیرزاده، ۱/۲۳۷) ║ ۱۳۱۲ش. بالبداهه گفتم خیال دارم به ماه‌جبین بگویم که ابوالقاسم خان کجا صیغه گرفته و با کی رفیق است (حجازی۲، ۳۹۱) ║ ۱۳۴۹ش. دوست‌علی می‌ترسد که املاکِ قمر از دستش برود، ازطرفی، خواهرِ آسپیران که دوست‌علی برایش دُم تیز کرده بود، یک رفیقِ کلاه‌مخملی به اسم اصغر دیزل دارد که جلدِ دوم شیرعلی قصاب است (پزشکزاد۱، ۳۳۵) ║ ۱۳۶۸ش. زن صاحب‌خانه ددری بوده، رفیق داشته (شهری۲، ۵/۶۴۳)
۸. عنوانی که مارکسیست‌ها با آن مورد خطاب قرار می‌گرفتند ؛ رفیقه۳.
۱۳۲۱ش. وقتی رفیق رتشتین به ایران می‌آمد، قرار شد که این محل را، که قبلاً هم سفارت روس تزاری از بانک استقراضی اجاره کرده بود، از دولت ایران سه‌ماهه اجاره کنند تا عمارت سفارت در پامنار تعمیر شود (عبداللّه مستوفی، ۳/۱۹۱) ║ ۱۳۵۵ش. رفیق مائوتسه تونگ خاطرنشان می‌کند: نداشتن دید سیاسی صحیح به‌مثابۀ نداشتن روح است (نهضت زنان، ۵۳) ║ ۱۳۶۸ش. جوانی ... تیر خورد و در یک لحظه که تنها ماند سیانور را به دهان گذاشت تا رفیقش را لو ندهد. این‌ها همه به همدیگر رفیق می‌گفتند (علوی۶، ۹۷)
دو. (صفت) ۱. مهربان؛ خیرخواه.
ق۵. نیکوخوی آن بوَد که شرمگین بوَد و ... شکور و تُنُک‌دل و رفیق و کوتاه‌دست و کوتاه‌طمع (غزالی۱، ۲/۲۴) ║ ق۷. حکمت را به نااهل مدهید که بر حکمت ظلم باشد، و از اهل آن بازمدارید که بر ایشان ظلم بوَد، چون طبیبِ رفیق باشید که دارو را به موضع درد مخصوص کند (مؤیّد خوارزمی، ۱/۹۳) ║ ق۸. مرا پسری بود که بر من عظیم شفیق و رفیق بودی و او را از کرام قبیله کریمه‌ای به زنی داده بودم (ابرقوهی، ۱/۱۸۱) ║ ق۹. هر بار که در شما برادران می‌دیدم، به شما می‌نازیدم که مرا چنین برادران رفیق و شفیق‌اند (معین‌الدین فراهی، ۱۹۱) ║ ق۱۰. امروز اثر آن مبارکی صحبت شما ظاهر شد، الحمدلله علی ذلک، فامّا او مرد رفیق و شفیق افتاده‌است (حافظ حسین، ۲/۲۷۹) ║ ق۱۳. آن شخص رفیق، بعد از نماز عشا، خدمت سیّد رسید (تنکابنی، ۱۸۳) ║ ۱۳۵۷ش. عبّاس، مهربان و رفیق، دوروبر ابراو چرخ می‌زد و کنارِ گوش برادر وزوز می‌کرد (دولتآبادی۳، ۲۸۰) ║ ۱۳۶۸ش. خصوصیتی در رابطۀ دو صدیق و زن‌وشوهر رفیق ... واسطه و حایل وجود نداشته باشد (شهری۲، ۵/۶۸۴)
۲. سازگار؛ مناسب.
ق۵. رحمن عام‌تر بوَد، و رحیم خاص‌تر، و رحمن رفیق‌تر بوَد که همه خلق را فرارسد، و رحیم برخی را بوَد دونِ برخی (اسفراینی، ۱/۴۴) ║ اگر من بودمی حکم غیر از این کردمی، و حکم فرمودمی که رفیق‌تر بودی هر دو گروه را (اسفراینی، ۳/۱۴۲۰)
رفیق حجره و شبستان
← رفیق (حجره و) گرمابه و گلستان.
ق۱۳. حاجی عبدالمحمّد به دست‌آویزِ طریقت درویشان و سیروسلوک ایشان، در خدمت حاجی میرزا آقاسی ره کرد و اندک‌اندک رفیق حجره و شبستان و انیس باغ و بستان گشت (لسان‌الملک سپهر، ۲/۷۳۴)
رفیق خانه و گرمابه و گلستان
⇅ رفیق (حجره و) گرمابه و گلستان.
رفیق دزد و شریک قافله
← شریک دزد و رفیق قافله.
ق۱۴. بر منکرین مجلس شوری لعنت. بر مقیمین شاهزاده عبدالعظیم هم چون مفسد فی‌الارض هستند لعنت. اما بر رفیق‌های دزد و شریک‌های قافله هم در هر لباس که باشند لعنت (دهخدا۳، ۵۰) ║ با این طمع اظهار طرفداری با کابینه می‌کند. اما باطناً اطلاعات برای وثوق‌الدوله شاید ببرد، رفیق دزد و شریک قافله است (محمد کمره‌ای، ۱/۳۶۳)
رفیقِ راه (راه: ره؛ سفر؛ طریق)
هم‌سفر؛ همراه ؛ رفیق‌الطریق.
ق۵. باری را، تعالی و تبارک، ... سجدۀ شکر کردم که مرا رفیقِ راه بداد تا بر عزمی که کرده بودم وفا بکردم (ناصر خسرو۲، ۲۷) ║ ق۶. رفرف که شده رفیقِ راهت/ برده به سریر سدره‌گاهت (نظامی۴، ۳۷) ║ ق۸. خدای را مددی ای رفیق ره تا من/ به کوی میکده دیگر عَلَم برافرازم (حافظ، ۱/۶۶۶) ║ ق۱۱. ملک معظم از ارگ قندهار متوجه گردید و به منازل پنجوائی و سعٮدروان {ظ: سفیدروان} آمده، بعد از دو روز ملک محمودی و بنده را رفیق طریق ساخته (ملکشاه، ۴۰۰) ║ ق۱۳. میرزا علی گرایلی وزیر خود را به استمالت اسد خان برانگیخت و از شاهزاده محمدعلی میرزا خواستار شد تا او نیز آقا قاسم، صندوقدار خود را با میرزا علی رفیق راه ساخت (لسان‌الملک سپهر، ۱/۲۷۷) ║ ق۱۴. بالاخره امیرخان رفیق راه شد و صبح دوشنبه چهارده شهر شوال به مبارکی و اقبال به طرف انزلی حرکت کردیم (فراهانی، ۴۹) ║ ۱۳۱۱ش. گل‌های سنبل بیابانی که رفیقِ راهم چیده بود و در اتاق من مانده بود، پلاسیده بودند (هدایت۷، ۲۸) ║ ۱۳۴۴ش. رفیق سفر و یار حضر من است و مونسی است که هرگز المی به دل نرسانیده‌است (شهری۶، ۲/۶۳۱) ║ ۱۳۷۰ش. ما که نه جرئت و نه رفیقِ راه و نه برادر اهل‌ِ سینما داشتیم (دوایی۱، ۵۷)
رفیق ره
⇅ رفیقِ راه.
رفیق سفر
⇅ رفیقِ راه.
رفیقِ شخصی
کسی که با جنس مخالف ازطریق ارتباط نامشروع دوست است.
۱۳۴۴ش. برو این پولا رو واسه رفیقِ شخصیت خرج کن.، ما احتیاج نداریم (هاشمی، ۲۷۲) ║ ۱۳۶۸ش. آخرین دزد این صنف قصاب دکان‌دار بود که... باید همۀ آن‌ها را در فروش به مشتری جبران بکند، علاوه بر خرج خانه و عیاشی و عرق و خانم‌بازی و احیاناً رفیق شخصی و آدم که یکی‌دو از آن دل‌خوشی‌شان بود ... (شهری۲، ۲/۳۷۵) ║ ۱۳۷۱ش. این نوع مخصوص مهمانانی می‌گردید که در خانه‌ای با زنی دوست خصوصی یا رفیق شخصی بوده، رابطة مستمر داشته (شهری۱، ۳/۴۰۷)
رفیق طریق
⇅ رفیقِ راه.
رفیق غار
← رفیق (حجره و) گرمابه و گلستان.
ق۱۳. سام‌خان ایلخانی را که وی را رفیق غار بود، بخصوصه خواستگار آمد. مسؤولش به اجابت مقرون گردید (خورموجی، ۱۷۶)
رفیق قافله و شریک دزد
← شریک دزد و رفیق قافله.
۱۳۶۸ش. من نمی‌توانم رفیق قافله و شریک دزد باشم. نمی‌خواهم دزد بشوم (بهمن‌بیگی، ۲۶۶)
رفیق گرفتن
برقرار کردن رابطۀ نامشروع با جنس مخالف.
۱۳۱۲ش. تقصیر شوهرم است ... وقتی زن گرفت و مرا توسری‌خور ماه‌جبین کرد، لج کردم و یک روز به خودم گفتم حالا که همچه شد، من هم رفیق می‌گیرم (حجازی۲، ۳۵۱) ║ ۱۳۴۷ش. کاغذ از شوور این حشمت‌خانم مییاد، دست شوور اون حشمت‌خانوم می‌رسه، خیال می‌کنه زنش رفیق گرفته (شهری۴، ۴۷۹) ║ ۱۳۷۱ش. چرا شما بروید رفیق بگیرید؟ این‌همه مردِ نجیب منّتتان را دارند (چهل‌تن۲، ۱۴)
رفیق (حجره و) گرمابه و گلستان (حجره: خانه)
دوست صمیمی و وفادار ؛ رفیق حجره و شبستان؛ رفیق غار؛ رفیق میخانه و گلستان؛ شریک گرمابه و گلستان.
ق۱۳. مشتریان را حریفی ظریف ونادره‌دان و رندان را رفیق حجره و گرمابه و گلستان می‌بودم (میرزا حبیب۱، ۳۱) ║ ق۱۴. شب‌ها با صدر اعظم هم‌بالین بود و روزها رفیق گرمابه و گلستان (اعتمادالسلطنه۱، ۱۴۰) ║ ۱۳۲۰ش. تنها یک نفر دوست داشتم که رفیقِ حجره و گرمابه و گلستانم بود و دلگرمی و دل‌خوشیم در این دنیا تنها او بود که او هم مالیخولیائی شده (جمالزاده۲، ۱۷۵) ║ ۱۳۵۰ش. دربارۀ هدایت یارِ غار و رفیق حجره و گرمابه و گلستان خود اُستاد، باید برگردیم به گذشتۀ دور (آرین‌پور۲، ۱۹۶) ║ آن چهار نفری را که یارِ غار و رفیق خانه و گرمابه و گلستان بوده‌اند، با اسم‌ورسم از زبان خود آنان و یا آشنایان نزدیکشان می‌شناسیم (آرین‌پور۲، ۳۵۸) ║ ۱۳۶۲ش. عباس حکمت و استاد کوهسار، که ظاهراً یاران قدیمی و رفیق گرمابه و گلستان‌اند، در آن لحظه دارند با زبان زرگری با هم بلندبلند حرف می‌زنند (فصیح۱، ۲۱۲) ║ ۱۳۷۳ش. رفیق گرمابه و گلستانت دارد می‌آید با شیشه‌های خالی (محمدعلی۱، ۲۴۷)
رفیق میخانه و گلستان
← رفیق (حجره و) گرمابه و گلستان.
۱۳۵۸ش. با او مجالست و مؤانست که نداشته‌ام. رفیق میخانه و گلستانم که نبوده (ابراهیمی۱، ۶/۹۸)
رفیق نصف راه
⇅ رفیق نیمه‌راه.
رفیق نیم‌ره
⇅ رفیق نیمه‌راه.
رفیق نیمه‌راه (نیمه‌راه: نصف راه؛ نیم‌ره؛ نیمه‌ره)
کسی که در انجام دادن کاری یا قرار گرفتن در موقعیتی با کسی دیگر تا پایان همراهی نمی‌کند و ناگهان از ادامه دادن آن خودداری می‌کند.
ق۱۴. ما را گذاردند رفیقانِ نیمه‌راه/ این‌گونه در مخافت و گشتند اسپری (عشقی، ۳۳۳) ║ ۱۳۲۰ش. جواب داد که یاران رفیقِ نیم‌رهند/ به روز حادثه غیر از شکیب یاری نیست (اعتصامی، ۱۱۰) ║ ۱۳۲۱ش. مدرس با وجودِ ثبات همیشگی خود که هیچ‌وقت رفیق نصف راه نبود، او را واگذاشته و کم‌کم در محافل معمولی خود که همه‌جور آدم در آن‌ها پیدا می‌شد، اظهار عدم رضایت از کارهای او می‌کرد (عبداللّه مستوفی، ۳/۹) ║ ۱۳۲۵ش. هم بخت ندیم کج‌نوا بود/ هم مرگ رفیق نیمه‌ره شد (عالم‌تاج، ۸۵) ║ ۱۳۶۲ش. رحمت گفت: بچه‌ننه‌بازی درنیار. می‌خواهی کاری نکنی نکن، کسی که مجبورت نمی‌کنه. رفیق نیمه‌راه نباش (میرصادقی۲، ۱۰۴) ║ ۱۳۷۹ش. هنوز مستخدم فنجانِ اضافه را نیاورده‌است که افسرِ آگاهی برمی‌خیزد، پابه‌پا می‌کند، پیش می‌آید، و می‌گوید: معذرت می‌خوام خانمای خوشگل، شرمنده هستم. و رو می‌کند به ولف و می‌گوید: شما رفیقِ نیمه‌راه هستین آقای مهندس ولف، خداحافظ (محمود۲، ۲/۶۰۹)
رفیق نیمه‌ره
⇅ رفیق نیمه‌راه.
ترکیبات دیگر: از آب حمّام رفیق گرفتن؛ دزدِ رفیقِ قافله؛ شریک حجره و رفیق گرمابه بودن؛ شریک دزد و رفیق قافله بودن