وضعیت: «تأییدشده»
ابصار ebsâr [<عربی>]
(اسم) دیدن.
ق۵. اسماع ظاهر طاقت استماع این ندارد و اِِبصار اَبصار صورت اطلاع این معانی را نشاید (خواجه عبدالله۱، ۱/۳۶۶) ║ ق۶. دیدن چیزها ازبرای آن است که صورتهای مُبصَرات در چشم منطبع شود، چون انطباع حاصل شود ابصار حاصل گردد (فخر رازی، ۲۵۶) ║ ق۷. جسمی کی از شأن اوست کی حرکت مستقیم کند منقسم می‌شود به کثیف و او آن است کی حاجز اَبصار ما باشد از اِبصارِ نور به کلیت، و به لطیف (قطب‌الدین شیرازی، ۴/۱۴) ║ ق۸. ابصار به‌واسطۀ ورود مبصَر است به بصر و انطباع او در او (شمس‌الدین آملی، ۳/۳۹۵) ║ ق۹. عدم ابصار ایشان نه مر ظواهر اشکال است بل مر بواطن احوال است (عبدالله قطب، ۲۴۹) ║ ق۱۰. با وجود عدم قابلیت سماع و استماع اخبار و فقدان قوّت بصر و ابصار ... مبارزان شیرشکار به زبان شمشیر گهربار صدای آیات آبدار به گوش ایشان انداخته (اسناد شاه طهماسب، ۳۶) ║ ق۱۱. سماع و ابصار از طریق خارج و به اخذ صورت از مادۀ حاضرۀ خارجیه می‌باشد (میرداماد۱، ۱۲۵) ║ ق۱۲. عنکبوتیه ... فایدهٔ رقّتش آن است که منع ابصار نکند (ارزانی، ۱/۲۱۲) ║ ق۱۴. قرشی در کتاب شرح قانون طب در مبحث کیفیت ابصار نگاشته‌است که یک نفر از صحابه ... در مدینۀ طیّبه توقف داشت (حسن فسایی، ۱/۱۷۸) ║ ۱۳۱۵ش. تحقیقاتی که در انعکاس و انکسارِ نور و چگونگی ابصار و ... نموده در ترقّیِ علوم طبیعی دخالت تام داشته‌است (فروغی، ۱/۱۷۵) ║ ۱۳۵۳ش. برای اثباتِ طلاق ... ابصارِ شخصِ مطلق نیز شرط است (مردوخ، ۳/۷۴) ║ ۱۳۷۷ش. شهاب‌الدین سهروردی در مبحث ادراک حسی بیشتر در مسئلۀ رؤیت و ابصار تأمل نموده است (مسعود امید: نامهٔ فلسفه، ش۳/۶۸)
ابصار کردن
↑ ابصار.
ق۶. مثال تابش نور آفتاب ... بصر را مُدرِک همی‌گرداند، تا به‌واسطۀ او محسوسات جسمانی را ابصار همی‌کند (سهروردی، ۴۳۰) ║ ۱۳۶۷ش. تبدیل انرژی ... به جریان عصبی و رسیدن این جریان به ناحیۀ بینایی مغز فعل و انفعالاتی را سبب می‌شود که به‌واسطۀ آن‌ها نفس ابصار می‌کند (محمدهادی مؤذن: کیهان اندیشه، ش۲۱/۸۱)
ابصار نمودن
↑ ابصار.
ق۱۱. هرگاه بوده باشد چیزی که تواند ادراک و ابصار نمود نفس خود و غیر خود را، اولی و انسب به اسم نور و سزاوارتر بدان نام از آنچه تأثیر در غیر خود نتواند کرد اصلاً (ادهم خلخالی: آفاق نور، ش۱۴/۳۵۲) ║ ق۱۳. حدقۀ روزگار و حدیقۀ علمای ابرار، شجر پرثمری مانند آن بزرگوار ابصار ننمود (تنکابنی، ۱۳۷)