فرهنگ جامع زبان فارسیفرهنگستان زبان و ادب فارسی

رحیمی

وضعیت: «در حال اصلاحات ویراستاری»
رحیمی۱ ‎rahimi‎ [<← رحیم + -ی (سازندهٔ اسم فعل)>]
(اسم) ۱. (درمورد خدا یا انسان) رحیم بودن.
ق۵. بارخدایا، به رحیمی تو مرا عفو کنی و از این قرص مرا نپرسی روز قیامت (پند پیران، ۱۲) ║ ق۶. لاجرم شه رستگار آمد مدام / از رحیمی نیست برتر یک مقام (عطّار۸، ۱۰۵) ║ ق۷. تری چشم نشان رحیمی دل است و خشکی چشم نشان سخت‌دلی است (شهاب الاخبار۱، ۵۷) ║ ق۸. غمخوار: صفت رحیمی را گویند که خصوصیتی دارد به سالک (شرف‌الدین تبریزی، ۵۳) ║ ق۱۲. ز آمرزیدن من خلق را امّیدواری ده / به من رحمی کن و بنْمای بر عالم رحیمی را (نجیب کاشانی، ۶۹) ║ ق۱۳. دل ایشان به او مستقیم نبود و عهد او را امین نبودند، اما از رحیمی‌اش گناه ایشان را عفو نموده، ایشان را تلف نساخت (فاضل همدانی۱، ۱۰۶۸) ║ ۱۳۳۰ش. چون اثر کرد حس رحم در او / به رحیمی مَثَل زدند بر او (بهار، ۲‏/۹۴۴‏) ║ ۱۳۷۹ش. تاج‌الملوک خانم به آسمان نگاه کرد: خدایا به رحیمی خودت رحم کن (محمود۲، ۱‏/۷۱‏)
۲. (درمورد خدا) صاحب نام رحیم بودن.
ق۷. از ورای این خندق بی‌ پایان چیزها می‌فرستند و بر تیر عطایا نام رحمن و رحیمی به‌ نزد تو می‌اندازند و بر تیر بی‌مرادی نام قهّاری به‌ نزد تو می‌فرستند (بهاء ولد، ۱‏/۳۳۵‏) ║ به‌ اسم رحیمی همه‌کس را توان خواندن که اسمی عام است، اما از صفت رحیمی جز اهل رحمت را برخورداری نبوَد (نجم دایه، ۱۸۸) ║ ق۸. رزق از صفت رازقی او طلب کنند و رحمت از صفت رحیمی (علاءالدوله سمنانی، ۶۸) ║ ق۹. هرکه روی از کوی ضلالت به‌سوی هدایت آرد و به صفت اعتذار و سمت استغفار پیش آید، تجلّی وجود حق را به صفت غفوری و رحیمی دریابد (محمد تبادکانی، ۴۷۶) ║ ق۱۰. بعد از یک سال حق سبحانه و تعالی به لطف عمیم و کرم قدیم و به صفت رحیمی خود به حال وی رحم کرد و آن دولت رفته بازگشت (ناشناس: تذکرۀ بغراخانی، ۱۳) ║ ق۱۱. حق را به صفت رزاقی و رحمانی و رحیمی و غفاری و ... در این حالت توان شناخت (عبدالباقی صوفی تبریزی: منهاج‌ الولایة فی شرح نهج‌ البلاغة، ۲‏/۱۰۶۱‏) ║ ق۱۳. حضرت ذوالجلال جمال را که صفت رحیمی است بر طبق «وَ هُوَ الرّحمنُ الرّحیم» بر قلوب ساکنان کوی محبت و اخلاص به طریق خاص نماید (زین‌العابدین شیروانی: بستان‌ السیاحة، ۱۶۹) ║ ۱۳۸۱ش. این نعمت نعمت عام نیست؛ درحقیقت، ظل نام رحیمی خداست. اگر ظل نام رحمانی خداوند بود، فراگیر بود، ولی چون ظل نام رحیمی اوست، مجاهدت لازم دارد تا شامل حال انسان گردد (احمد بهشتی: مکتب اسلام، ش۷‏/۲۰‏)

معنی رحیمی | فرهنگ جامع زبان فارسی