فرهنگ جامع زبان فارسیفرهنگستان زبان و ادب فارسی

سکن

وضعیت: «در حال ویراستاری»
سکن ‎sakan‎ [جمعِ ساکن]
(اسم) ۱. ← آرامش‏۱.
ق۵. چون گفتمش، بدید سخن، خوش شدش بهشت/ مسکن بر آن نگار که بودی مرا سکن (لامعی، ۱۲۳) ║ ق۶. حوّا را از پهلوی چپ آدم بیافرید ... تا آدم به او ساکن شود و آرام گیرد و سکن او باشد (ابوالفتوح، ۹‏/۳۷‏) ║ ق۷. گفتمش آخر حجابی در میان ما و دوست/ من جمال دوست خواهم، کاوست مر جان را سکن (مولوی۱، ۴‏/۲۰۳‏) ║ ق۹. در مابین این بود که تصاریف روزگار صارف این بغیه گشت و تقالیب لیل و نهار مانع این امنیّه شد و از ظهور فتن و وفور آفات و محن مجال سکون و سکن و قرار در منزل وطن محال شد و حرب و ضرب و هرج‌ومرج در بلاد خراسان و عراق فاش و منتشر (محمد تبادکانی، ۶۶) ║ ق۱۰. ما زکات به ابوبکر نمی‌دهیم، زیراکه صلات او سکن ما نیست هم‌چو صلات پیغامبر (خنجی۲، ۴۳۴)
۲. ← محل سکونت.
ق۶. توشه‌ای نی که آن دهد قوتم/ گوشه‌ای نی که آن بود سکنم (سید حسن غزنوی، ۱۲۰) ║ ق۷. امرا را که زحمت پیکار کشیده بودند، با خلعت و نوازش و اضافت دستور فرمود تا شادمان و خرم روی به وطن و سکن خویش نهادند (ابن بی‌بی، ۱‏/۲۱۷‏) ║ ق۸. [سلطان را] دواعی حب وطن در هیجان آمد و جواذب میل سکن و مسکن نَبَضان آغاز نهاد (عزیز استرآبادی، ۷۴) ║ ق۹. با فتح و نصرت هم‌عنان بازآمد از مازندران/ بگزید از اقبال و بخت تخت سکندر را سکن (حافظ ابرو۱، ۳‏/۱۳۸‏) ║ ق۱۳. تو ای طوطی که در هندوستان بس دوستان داری/ چو این مسکین چرا در مسکن دشمن سکن بینی؟ (قائم‌مقام۲، ۱۳۶) ║ ق۱۴. قضا یک شبی بود یک پیره‌زن/ که بودیش چند طفل در آن سکن (جیحون‌آبادی، ۵۴۸)
۳. جمعِ ساکن‏‌یک‌. ۲.
ق۶. ای ساکن بت‌خانۀ آزران تشبیه! ... تاج «لولاک» بینداز، که چون قبای قَدَر باژگونه گردد، مهد سکن ملکوت نزد طوارق جبروت ابن آدم زند (روزبهان۱، ۱۱۷)
۴. ← سکونت‏۴.
ق۱۰. در باغچه‌ای که در هنگام سکن نواب همایون ما در آن بلدۀ طیبه جهت بودن و خواب کردن و مشق و خواندن تعمیر یافته‌ بود، و الحال مشهور است به باغ شاهی، نزول ایشان فرمایند و حمام چهارباغ و حمامات دیگر را سفید و پاکیزه سازند و به گلاب و مشک خوشبو کنند، که هرگاه میل فرمایند محل آسایش بدنی باشد (اسناد شاه طهماسب، ۶۰)

معنی سکن | فرهنگ جامع زبان فارسی