فرهنگ جامع زبان فارسیفرهنگستان زبان و ادب فارسی

قنداق

وضعیت: «در حال اصلاحات ویراستاری»
قنداق ‎qondâq‎
(اسم) پارچۀ نخیِ لطیف و سبک که نوزاد را از پا تا سینه و گاه تا خودِ شانه‌ها در آن می‌پیچند ؛ اشتک.
ق۱۲. در حین تدهین، اعصاب و عضلات او را که بر دو طرف مهره‌های پشت است تا گردن چرب نموده به انگشت مهین بمالند به ملایمت تا ماندگی و کوفت و صلابتی که به سبب دیر در قنداق بستن و در مهد و گهواره ماندن او را عارض گشته، زائل گردد (عقیلی خراسانی۱، ۲‏/۹۴۹‏) ║ ق۱۳. بعد از این که طفل تولد نمود خود او را مطلقاً در قنداق نمی‌بندند، در جامهٔ سفید و پاک، او را پیچیده، دایه علاحده شیر به او داده و ... جامه‌های سفید پوشانیده (میرزا صالح۲، ۳۱۵) ║ ق۱۴. استعمال قنداق ... با آنکه در تمام عالم معمول است، برای اطفال اسباب صدمهٔ واقعی و عدم تحرّک و اسباب تغییر شکل سینه و منع نموّ عضلات و عظام را می‌نماید (ناصرالحکما، ۱۳۷) ║ ۱۳۲۴ش. فقط یک دانه از آن‌ها را برمی‌داشت و روز ختنه‌سوران لایِ قنداق نوهٔ پنجمش که تازه به‌دنیا آمده‌ بود، می‌گذاشت (آل‌احمد۶، ۳۱) ║ ۱۳۵۰ش. مادر ده بار زاییده. ده شکم. ده بار از جان خودش زندگی بخشیده. از این ده‌تا سه‌تاشان را وقتی هنوز تو قنداق بوده‌اند عزراییل با خودش برده (شاملو۳، ۲۷۹) ║ ۱۳۸۲ش. دایی‌ام ... ازدست جیغ‌ها و فریادهای من چنان به ستوه آمده که نصفه‌شب به اتاق ما آمده و مرا با قنداقم برداشته و برده و پرت کرده توی برف‌ها! (جعفری، ۱‏/۱۱‏)